II SA/Gl 882/16
PostanowienieWSA w Gliwicach2017-04-20
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny, uzasadniając tym samym przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych został oddalony, ponieważ strona skarżąca nie wykazała w sposób wystarczający swojej trudnej sytuacji materialnej. Pomimo wezwania do udokumentowania dochodów, wydatków i zadłużenia, przedłożone dowody były niepełne, a twierdzenia dotyczące zadłużenia nie zostały w żaden sposób uprawdopodobnione, co uniemożliwiło sądowi dokonanie wiarygodnej oceny możliwości finansowych strony.Stan faktyczny
Strona skarżąca J. O. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej wymeldowania. Wnioskodawca wskazał na niskie dochody i wysokie zadłużenie. Referendarz sądowy wezwał do udokumentowania dochodów, zadłużenia i wydatków. Strona przedłożyła część dokumentów, jednak nie wykazała w sposób wystarczający swojego zadłużenia ani wszystkich wydatków.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. O. (O.) na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania w kwestii wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy
Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy J.O. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. W druku formularza wskazano, że wnioskodawca samotnie prowadzi gospodarstwo domowe utrzymując się z dochodu w łącznej wysokości 1765 zł (renta w wysokości 423 zł oraz wynagrodzenie za pracę w wysokości 1342 zł). Wnioskodawca podał, że nie posiada żadnego majątku, na bieżące opłaty za media przeznacza około 400 zł, na czynsz za lokal mieszkalny – 550 zł, na lekarstwa około 200 zł zaś na usługi telekomunikacyjne – około 80 – 90 zł. Podkreśli że ma zadłużenie w wysokości około 90.000,00 – 100.000,00 zł.
Pismem z dnia 15 marca 2017 r. referendarz sądowy zobowiązał skarżącego do uprawdopodobnienia okoliczności podniesionych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez udokumentowanie dochodów uzyskiwanych z obydwu źródeł, przedłożenia dokumentów potwierdzających wskazane w formularzu zadłużenie oraz udokumentowania wysokości wydatków przeznaczanych na utrzymanie się.
W odpowiedzi skarżący nadesłał kopie druków przekazów pocztowych, z których wynika, że otrzymuje świadczenie rentowe w wysokości 464,00 zł oraz wynagrodzenie za pracę w wysokości 1447,32 zł, a także kopię faktury VAT za usługi telekomunikacyjne (telefon) opiewającą na kwotę 78,44 zł. W piśmie, do którego dołączone zostały wspomniane dokumenty podał, że resztę faktur posiada właściciel lokalu a informacje o zadłużeniu posiada Sąd Rejonowy w C.
Rozpoznając wniosek zważono, co następuje:
Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - zwanej dalej P.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny - art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Należy przy tym wyraźnie podkreślić, że skorzystanie z tej formy prawa pomocy zostało przewidziane dla osób, które znajdują się w bardzo trudnym położeniu materialnym.
Sytuacja materialna i osobista strony była już badana przez referendarza sądowego, który postanowieniem z dnia 20 grudnia 2016 r. oddalił wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Argumenty powołane w uzasadnieniu tamtego postanowienia zachowują aktualność również na gruncie aktualnie rozpoznawanego wniosku, jako że sytuacja strony jest tożsama z poprzednio analizowaną. Raz jeszcze wskazać przyjdzie, że ocena możliwości finansowych osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy opiera się na zbadaniu jej stanu majątkowego, w tym uzyskaniu informacji o dochodach oraz stałych wydatkach. Porównanie tych dwóch ostatnich wartości pozwala ustalić jakie środki strona ma do dyspozycji po zaspokojeniu swoich stałych potrzeb i z tej perspektywy ocenić, czy będzie w stanie ponieść koszty sądowe oraz pokryć wydatki na fachowego pełnomocnika. Aby jednak było to możliwe konieczne jest uzyskanie jak najpełniejszego obrazu sytuacji materialnej strony. Temu właśnie celowi służy wezwanie o tzw. dokumenty źródłowe, które pozwalają zweryfikować wiarygodność informacji złożonych przez wnioskodawcę.
W realiach niniejszej sprawy udokumentowano jedynie dochody strony oraz jeden z wydatków (opłaty za telefon). Nic natomiast nie wiadomo na temat pozostałych kosztów utrzymania się. Skarżący twierdzi, że wszelkie dokumenty dotyczące wydatków związanych z utrzymaniem się ma właściciel lokalu. Nie mniej jednak wnioskodawca w jakiś sposób przekazuje mu pieniądze za czynsz i media (przelew bankowy, gotówka), a wobec tego miał i ma nadal możliwość chociażby częściowego uprawdopodobnienia wydatków z tym zakresie. Wobec braku tych dokumentów trudno jest ustalić wiarygodność oświadczeń strony w tym zakresie. Analogicznie wskazać przyjdzie, że w najmniejszym stopniu nie uprawdopodobniono twierdzeń strony na temat istnienia zadłużenia, o którym wspomina w druku formularza, a nieprecyzyjne odwołanie się do "wiedzy Sądu Rejonowego w C." oraz komornika nie może być uznane w tym zakresie za wystarczające.
Zważywszy powyższe postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 258 §1 i §2 pkt 7 tej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło