II SA/Gl 883/12
PostanowienieWSA w Gliwicach2012-12-10
Skład orzekający: Elżbieta Kaznowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, która wykazała szczególnie ciężką sytuację materialną, ponosząc znaczące wydatki na leczenie i utrzymanie, może zostać częściowo zwolniona od kosztów sądowych i ustanowiony dla niej adwokat z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym?Ratio decidendi
Sąd administracyjny może przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W przypadku skarżącej, której dochody wraz z synem są ograniczone, a wydatki na leczenie i utrzymanie znaczące, zasadne jest częściowe uwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący złożyli skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. odmawiające zawieszenia postępowania w sprawie zbiornika na nieczystości ciekłe. Skarżąca A. B. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu, uzasadniając wniosek niskimi dochodami i ponoszeniem stałych wydatków na leczenie. Sąd odrzucił skargi, a następnie rozpoznał wniosek o przyznanie prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
1) zwolniono skarżącą z wpisu od skargi kasacyjnej; 2) ustanowiono dla skarżącej adwokata z urzędu; 3) oddalono wniosek w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. B., M. B., I. B. oraz J. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie zbiornika na nieczystości ciekłe w kwestii wniosku skarżącej A. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: 1) zwolnić skarżącą z wpisu od skargi kasacyjnej; 2) ustanowić dla skarżącej adwokata z urzędu; 3) oddalić wniosek w pozostałym zakresie.
Postanowieniem dnia 24 września 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargi A. B., M. B., I. B. oraz J. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...]w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie zbiornika na nieczystości ciekłe.
Skarżąca A. B. na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Złożony wniosek umotywowała niskimi dochodami oraz ponoszeniem stałych wydatków na lekarstwa i leczenie. Z treści formularza wynika, że strona zamieszkuje wraz z pełnoletnim synem. Skarżąca utrzymuje się ze świadczenia rentowego z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w wysokości 1100 zł, a jej syn oczekuje na przyznanie świadczenia rentowego. W skład majątku skarżącej wchodzi dom o wielkości 75 m², oraz mieszkanie o wielkości 40 m² i nieruchomość rolna o powierzchni 0,65 hektara, ponadto posiada ona również samochód osobowy fiat [...] z [...] r. Dodatkowo skarżąca wskazała, że jest osobą schorowaną, po dwóch zawałach, z chorobą cukrzycy, nadciśnieniem i jest osobą niedosłyszącą, natomiast jej syn cierpi na łuszczycowe zapalenie stawów.
Na wezwanie Sądu strona w piśmie z dnia 16 listopada 2012 r. wskazała, że mieszka w domu opalanym węglem, dlatego znaczną część dochodów przeznacza na zakup opału, ponadto wyjaśniła, że omyłkowo na druku urzędowego formularza zaznaczyła, że posiada 40 m² mieszkanie, gdy tymczasem posiada jedynie dom w którym mieszka. Do pisma skarżąca dołączyła szereg dokumentów jednocześnie zaznaczając, że nie jest w stanie w terminie wyznaczonym przez Sąd przedstawić wszystkich dokumentów obrazujących wysokość ponoszonych wydatków, w szczególności kosztów związanych z zakupem lekarstw. Skarżąca do pisma dołączyła między innymi kopię decyzji organu rentowego w S. przyznającej synowi wnioskodawczyni J. B. rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy w wysokości 978,47 zł netto miesięcznie oraz kopię potwierdzenia wypłaty skarżącej kwoty 1557,63 zł, tytułem świadczenia za listopad 2012 r. Z kopii przedstawionych dokumentów związanych z bieżącymi wydatkami ponoszonymi między innymi na wodę, gaz, wywóz nieczystości, usługi telekomunikacyjne, opał wynika, że skarżąca ponosi z tego tytułu opłaty w wysokości około 750 zł miesięcznie. Dodatkowo skarżąca dołączyła kopie recept i rachunków za zakup lekarstw dla niej i jej syna.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył do następuje:
Zgodnie z art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy może nastąpić bądź w zakresie całkowitym, bądź częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przysługuje ono osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub części, albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie fachowego pełnomocnika, przy czym częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Przyznaje się je takim osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Jak wynika z treści powołanych przepisów, kryterium przesądzającym o przyznaniu lub odmowie przyznania prawa pomocy jest stan majątkowy wnioskodawcy. Ustawa w sposób precyzyjny określa warunki przyznania prawa pomocy, zaś kryteria te każdorazowo są odnoszone do sytuacji finansowej ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy. Dopiero analiza podanych we wniosku okoliczności dokonywana w związku z przepisami ustawy daje odpowiedź, czy w odniesieniu do konkretnej sytuacji zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem wniosku.
Odnosząc przywołaną wyżej regulację prawną do sytuacji majątkowej skarżącej stwierdzić należy, że przewidziana w art. 246 § 1 pkt. 1 p.p.s.a. przesłanka przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym została spełniona w stopniu pozwalającym na częściowe uwzględnienie złożonego wniosku.
W ocenie Sądu sytuacja materialna A. B. jest szczególnie ciężka, skarżąca wykazała w sposób dostateczny i przekonujący, że nie jest w stanie ponieść dalszych kosztów sądowych, poza tymi, które zostały już przez nią zapłacone ( wpis od skargi). Na obecnym etapie sprawy koszty te sprowadzają się do obowiązku uiszczenia wpisu od ewentualnej skargi kasacyjnej. Prawo pomocy przysługuje osobom, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź też ich środki są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Wobec oświadczenia skarżącej zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy, a także w świetle dołączonych dokumentów należy częściowo przychylić się do złożonego wniosku. Łączne dochody skarżącej i jej syna to kwota 2.536,10 zł. Wobec stałych ponoszonych przez skarżącą wydatków związanych z bieżącym utrzymaniem i zakupem lekarstw, które z uwagi na stan zdrowia skarżącej i jej syna stanową znaczący ułamek w ich miesięcznym budżecie, złożony wniosek zasługuje na częściowe uwzględnienie.
Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 245 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło