II SA/Gl 886/18
WyrokWSA w Gliwicach2019-04-03
Skład orzekający: Bonifacy Bronkowski, Łucja Franiczek, Andrzej Matan
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rura odprowadzająca wody opadowe ze studzienki chłonnej, nieprzewidziana w projekcie budowlanym, stanowi samowolę budowlaną uzasadniającą zastosowanie art. 51 Prawa budowlanego, a nie umorzenie postępowania?Ratio decidendi
Instalacja rury odprowadzającej wody opadowe ze studzienki chłonnej, która nie była przewidziana w projekcie budowlanym, stanowi robotę budowlaną wykonaną z naruszeniem warunków pozwolenia na budowę. Taka samowola budowlana uzasadnia zastosowanie trybu naprawczego z art. 51 Prawa budowlanego, w tym nakaz rozbiórki urządzenia, a nie umorzenie postępowania z powodu jego bezprzedmiotowości.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę rury odpływowej podłączonej do studzienki chłonnej, która odprowadzała wody opadowe z dachu budynku na działkę sąsiednią. Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe po usunięciu rury. Organ odwoławczy uchylił tę decyzję i nakazał rozbiórkę, uznając wykonanie rury za samowolę budowlaną naruszającą przepisy techniczne. Skarżący kwestionowali kwalifikację prawną wykonanych robót oraz właściwość organów.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędzia WSA Andrzej Matan (spr.), Protokolant specjalista Magdalena Dąbek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi T. M. i A. M. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę
Decyzją z [...] r. [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. (dalej: PINB) umorzył postępowanie w sprawie odprowadzania wód opadowych z działek o numerach ewidencyjnych [...] w B.
Pismem z [...] roku Wójt Gminy B. wniósł o zbadanie prawidłowości odprowadzania wód opadowych z działek o numerach ewidencyjnych [...] i [...] na działkę o numerze ewidencyjnym [...] w B. , w tym przede wszystkim z budynku mieszkalnego i studzienki chłonnej.
W dniu [...] roku organ pierwszej instancji przeprowadził oględziny, w wyniku których ustalił, że na działce o numerze ewidencyjnym [...] jest budynek letniskowy. Wody opadowe z dachu tego budynku odprowadzane są za pomocą rynien i rur spustowych do drenażu wokół budynku, następnie woda opadowa kierowana jest do studzienki chłonnej (około 1,5-2 m). Do studzienki doprowadzone są trzy rury drenarskie o średnicy 100 mm, którymi odprowadzana jest woda z terenu przedmiotowej działki. Studzienka ma także rurę odpływową, skierowaną w stronę działki o numerze ewidencyjnym [...]. D. M. i B. G. złożyli ustne oświadczenie do protokołu, że wody opadowe odprowadzane były na działkę numer [...] . D. M. złożył ustne oświadczenie do protokołu, że wylot rury przed działką numer [...] został trwale zapiankowany i zabetonowany. Organ pierwszej instancji stwierdził jednak, że z terenu gruntu w okolicach wylotu sączy się woda na działkę numer [...] . Teren jest ukształtowany w ten sposób, że bardzo mocno spada w kierunku działki numer [...], tj. w kierunku południowo-wschodnim. Ustalono, że właściciel dokona odkrywki wylotu zaślepionej rury, aby potwierdzić jej trwałe zaślepienie, oraz ustalić czy wody opadowe odprowadzane są tą rurą. Organ pierwszej instancji ustalił ponadto, że wody opadowe z dachu budynku odprowadzane są zgodnie z przepisami techniczno - budowlanymi, tj. do studzienki chłonnej z dnem przepuszczalnym. Nie stwierdził, w pozostałym zakresie, sztucznego kierowania wód opadowych na tereny sąsiednie. W związku z dużym nachyleniem terenu wody opadowe spływają w naturalny sposób w stronę południowo-wschodnią. B. G. złożył ustne oświadczenie do protokołu, iż wyraża zgodę na wejście na działkę numer [...] w celu wykonania odkrywki. Wykonano dokumentacje fotograficzną i szkic sytuacyjny.
W piśmie z [...] roku B. G. wskazał, że powyższe oględziny zostały przeprowadzone po bezdeszczowym okresie, natomiast pod wpływem opadów deszczu, wycieka dużo wody z rury na działkę numer [...].
W piśmie z [...] roku B. G. wniósł o likwidację przedmiotowej rury odpływowej oraz wykopanego rowu, którym woda z rury płynie w głąb działki. Do pisma dołączony był film dvd obrazujący przepływ wody po działce B. G. po okresie opadów deszczu w dniu [...] roku, dokumentacja fotograficzna oraz mapa orientacyjna.
Pismem z [...] roku organ pierwszej instancji zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie odprowadzania wód opadowych z działek o numerach ewidencyjnych [...] w B. .
W dniu [...] roku organ pierwszej instancji przeprowadził kolejne oględziny, w wyniku których ustalił, że rura odprowadzająca wody opadowe została usunięta. Obecnie wody opadowe z działek numer [...] odprowadzane są na teren własny nieutwardzony oraz do studzienek chłonnych. Fakt rozbiórki i zaślepienia otworu został potwierdzony przez wykonawcę robót - Pana J. K. . W miejscu wylotu rury organ pierwszej instancji stwierdził, że wydobywa się woda, jednakże źródła wypływu wód stwierdzono w kilku miejscach, co może świadczyć o naturalnym spływie wód z terenów powyższych. Przedmiotowy teren ma duży naturalny spadek. Pan J. K. złożył ustne oświadczenie do protokołu, że przy otwartym wykopie, podczas demontażu rury, woda nadal się sączyła w rejonie rury, mimo suchej pory i braku deszczu od kilku dni. Ponadto teren tworzą kamienie i żwir, które sprzyjają przepuszczaniu wody na tereny poniższe. Stwierdzono tym samym, że w miejscu tym woda w sposób naturalny spływa z terenów powyższych. Wykonano dokumentację fotograficzną.
W piśmie z [...] Pan B. G. wskazał, że nadal woda wpływa na jego działkę. Studnia chłonna o głębokości do 2 m działa jak wieża ciśnień. Woda pod tak dużym ciśnieniem wypływa przez perforację drenu, a następnie przez podbudowę drogi i na działkę Pana B. G. .
Decyzją numer [...] z [...] roku (znak: [...]) PINB w C. umorzył postępowanie w sprawie odprowadzania wód opadowych z działek o numerach ewidencyjnych [...] w B. . Decyzją z [...] roku, znak: [...] organ odwoławczy uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
W piśmie z [...] roku Pan B. G. wskazał, że oprócz rury drenarskiej, jest jeszcze druga rura o średnicy 100 mm, wychodząca z innego miejsca działki numer [...] i skierowana w stronę działki numer [...]. Do pisma dołączona była dokumentacja fotograficzna i szkic sytuacyjny.
W dniu [...] roku organ pierwszej instancji przeprowadził oględziny, w wyniku których ustalił, że budynek mieszkalny na działkach numer [...] wybudowano na podstawie decyzji numer [...] z [...] roku Wójta Gminy B. , zmienionej decyzją numer [...] z [...] roku Wójta Gminy B. . Decyzją z [...] roku PINB w C. zezwolił Państwu T.i A. M. pozwolenia na wznowienie robót budowlanych prowadzonych z istotnym odstępstwem od zatwierdzonego pozwolenia na budowę (zmiana lokalizacji zbiornika na nieczystości ciekłe). Wody opadowe z powyższego budynku odprowadzane są do studni chłonnej, z której wyprowadzona jest rura (peszel), zaślepiona na końcu. Projekt budowlany przewiduje odprowadzanie wód opadowych do studni chłonnej. D.M. złożył ustne oświadczenie do protokołu, że w pobliżu nie ma sieci kanalizacji deszczowej, budynek jest podłączony do sanitarnej kanalizacji miejskiej, szambo nie jest użytkowane, zostało zasypane żwirem. Ponadto organ pierwszej instancji ustalił, że przy granicy z działkami numer [...] oraz z działkami [...] jest punktowy wypływ wody z terenów położonych powyżej. Jednym z miejsc wypływ wody jest teren, gdzie wcześniej została zlikwidowana część rury, kierującej wody opadowe na działkę o numerze ewidencyjnym [...] .
WW. decyzją numer [...] z [...] roku organ pierwszej instancji umorzył postępowanie w sprawie odprowadzania wód opadowych z działek o numerach ewidencyjnych [...] w B.
Odwołanie od tej decyzji złożył B. G. , podnosząc, że kierowanie wód opadowych z działek numer [...] stanowi naruszenie § 28 i 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, art. 29 ust. 1 Prawa wodnego oraz art. 47 ust. 1 Prawa budowlanego. Zdaniem Skarżącego mimo zatkania wylotu rury perforowanej, woda wycieka z rury otworami w jej ściankach, a dzieje się tak z powodu dużego ciśnienia wody wypływającej ze studzienki chłonnej. Ponadto inwestor wykonał na działce numer [...] rów odprowadzający wody opadowe, a na działce nie ma żadnych naturalnych, podziemnych źródeł wody gruntowej.
Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: ŚWINB) decyzją z dnia [...] r. [...] uchylam rozstrzygniecie organu I instancji w całości oraz nakazał T. M. i A.M. rozbiórkę rury odpływowej podłączonej do studzienki chłonnej na działce o numerze ewidencyjnym [...], w B. , skierowanej w stronę granicy z działką [...] w B. .
W uzasadnieniu tej decyzji organ II instancji stwierdził, iż zachodziły podstawy do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę przedmiotowej rury w trybie art. 51 ust. 1 pkt. 1 pr. bud. Urządzenia to nie było przewidziane projektem budowalnym, a jednocześnie narusza § 28 ust. 2 oraz § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w stopniu uniemożliwiającym doprowadzenie ich do stanu zgodnego z prawem. Z materiału dowodowego wynika, że inwestor częściowo zatamował bieg wody opadowej ze studni retencyjnej na działkę sąsiednią, przez zabetonowanie wylotu rury, jednakże woda opadowa nadal wycieka poprzez boczną perforację rury i spływa na utwardzoną działkę drogową numer [...] i dalej na działkę numer [...] w B. .
Jak wynika z ustaleń poczynionych w trakcie postępowania wyjaśniającego, inwestor wykonał roboty budowlane w postaci rurociągu do odprowadzania wód opadowych ze studzienki chłonnej (do której odprowadzane są wody opadowe z dachu budynku), w warunkach samowoli budowlanej. Doszło bowiem do naruszenia § 28 ust. 2 oraz § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, z następujących względów:
Po pierwsze - inwestor wykonał swoistą konstrukcję do gromadzenia wody opadowej w postaci rury z zabetonowanym wylotem, która gromadzi wodę opadową wydostającą się ze studni retencyjnej, gdy tymczasem § 28 ust. 2 powyższego rozporządzenia przewiduje trzy warianty gromadzenia wody opadowej, tj. na własnym terenie nieutwardzonym, w dołach chłonnych lub w zbiornikach retencyjnych. Przedmiotowa rura nie stanowi żadnego z powyższych dopuszczalnych rozwiązań,
Po drugie - przedmiotowa rura nie jest szczelna. Poprzez perforację zgromadzona w niej woda opadowa, wydostaje się na teren działki i spływa po betonowych płytach na działce numer [...] oraz kanałami w gruncie na działkę numer [...] , gdy tymczasem § 29 warunków technicznych wprowadza zakaz zmiany naturalnego spływu wód opadowy w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości.
W postępowaniu naprawczym organ nadzoru budowlanego, w zależności od okoliczności sprawy, może wydać którąś z decyzji wskazanych w art. 51 ust. 1 pkt 1-3 Prawa budowlanego lub też na podstawie art. 105 k.p.a. postępowanie umorzyć. Wśród tych okoliczności, zdaniem organu odwoławczego, istotne jest to, ze rurociąg został wykonany samowolnie, gdyż pozwolenie na budowę przewidywało wyłącznie budowę studnie retencyjnej, natomiast nie przewidywało natomiast budowy rurociągu od studni retencyjnej do granicy działki.
Wojewoda nie podzielił stanowiska organu I instancji o zaistnieniu podstaw do uznania postępowania za bezprzedmiotowe i jego umorzenia, które było uzasadnione tym, że nie naruszono warunków technicznych, bowiem inwestor usunął i zabetonował przedmiotową rurę, odprowadzającą wody opadowe z działek numer [...] . Jak zauważa ŚWINB, podczas oględzin z [...] roku organ pierwszej instancji ustalił, że przy granicy z działką [...] i [...] następuje punktowy wypływ wody z terenów położonych powyżej. Jednym z miejsc wypływu wody jest teren, gdzie wcześniej została zlikwidowana część rury, kierującej wody na działkę nr [...] . Organ odwoławczy ustalił ponadto, że przedmiotowy rurociąg nadal istnieje, a jego zabetonowany wylot jest na działce inwestora (działka nr [...] ) przy granicy z działką [...] (droga dojazdowa). Organ pierwszej instancji zasadność umorzeń przedmiotowego postępowania oparł również na stwierdzeniu, że wydobywanie się wody w miejsc wylotu jest efektem naturalnego spływu wód z terenów powyższych. Organ odwoławczy odmienni ocenił powyższą sytuację i uznał, że mimo nachylenia terenu w kierunku działki skarżącego, inwestor wody opadowe z budynku letniskowego skierował do studzienki chłonnej, a ze studzienki dalej do rur w kierunku działek sąsiednich, gdzie woda wydostaje się z rury i wypływa na działki sąsiednie. Fakt że wody spływające naturalnie, łączą się z wodami wypływającymi z przedmiotowej rury w korycie ni działce skarżącego, nie usprawiedliwia wykonania przedmiotowych robót z naruszeniem § 28 i 29 warunków technicznych.
Odnosząc się do kwestii wykonania rowu przez inwestora na działce skarżącego, wskazać należy, że wykonanie rowu w gruncie nie stanowi robót budowlanych. Może być natomiast przedmiotem oceny w postępowaniu dotyczącym naruszenia stosunków wodnych. Brak podstaw do działania przez organy nadzoru budowlanego wynika zatem z faktu, że w przedmiotowej kwestii nie mają zastosowania przepisy Prawa budowlanego. Jednakże, jak zaznaczył Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 30 października 2009 r. (sygn. akt II OSK 1721/08) "(...) ustalenie, iż w (...) sprawie nie mają zastosowania przepisy Prawa budowlanego, nie oznacza, że roboty ziemne (...) nie podlegają regulacji wynikającej z innych przepisów np. Prawa ochrony środowiska, czy też Prawa wodnego."
W skardze z dnia 10 września 2018 r. T. i A. M. (dalej: skarżący) zarzuty naruszenia prawa materialnego oraz przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy.
Naruszenia przepisów prawa materialnego dotyczą:
1/ art. 51 ust. 1 pkt 1 pr. bud. poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że w przedmiotowej sprawie uzasadnione jest zastosowanie tego przepisu w sytuacji, w której nie wystąpiły przesłanki wymienione w art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego;
2/ § 28 i 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, poprzez uznanie, że w sprawie doszło do naruszenia ww. przepisów, co w ocenie skarżących nie miało miejsca;
Z kolei naruszenia przepisów postępowania odnoszą do:
1/ art. 15 k.p.a. poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania, poprzez wydanie decyzji merytorycznej przez organ drugiej instancji w sytuacji umorzenia postępowania przez organ pierwszej instancji na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.;
2/ art. 19 i 20 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania administracyjnego w sprawie zastrzeżonej do właściwości rzeczowej innego organu, tj. Wójta Gminy B. ;
3/ art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego i wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie;
W oparciu o te zarzuty skarżący wnoszą uchylenie zaskarżonej decyzji, o wstrzymanie jej wykonania oraz o zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.
Jak wynika z uzasadnienia skargi, skarżący nie zgadzają się ze stanowiskiem ŚWINB, zgodnie z którym zrealizowali oni nie studnię chłonną, co wynika z pozwolenia budowlanego, ale studnią retencyjną. Studnia retencyjna to studnia szczelna okresowo opróżniana. Natomiast studnia chłonna to taka, z której wody opadowe z dachu oraz włączonych do niej rur drenarskich, wsiąkają w grunt. Zarzucają też organowi odwoławczemu brak logiki skoro raz pisze w uzasadnieniu swoje decyzji o "swoistej konstrukcji do gromadzenia wody upadowej w postaci rury z zabetonowanym wylotem, ( jeszcze wcześniej nazywając ją pociągiem) która gromadzi wodę opadową wydostającą się ze studni retencyjnej ", a następnie w zdaniu drugim od myślnika wskazuje, że "przedmiotowa rura nie jest szczelna. Przez perforację zgromadzona w niej woda opadowa, wydostaje się na teren działki i.... ". Jak zatem pszczelna rura może gromadzić wody opadowe? I na czym w tej sytuacji ma polegać łagodność z § 28 ust. 2 i paragrafem 29 warunków technicznych? To nie jest także "rurociąg", jak określa go organ. W ich ocenie jest to studnia chłonna z "kawałkiem rury drenarskiej", co w sposób zgodny z prawem pozwala na rozprowadzanie wody na ich działce. Wobec tego w zaskarżonej decyzji ŚWINB dokonał błędnej oceny zgromadzonych w sprawie dowodów, a co za tym idzie dokonał błędnej wykładni § 28 ■f § 29 warunków technicznych.
ŚWINB, zdaniem skarżących, naruszył przepisy art. 51 ust. 1 pkt. 1 pr. bud. poprzez ich zastosowanie, z tego względu, że nie wystąpiła żadna z sytuacji wskazanych w art. 50 ust. 1 pr. bud. Kwestionowane roboty polegały w istocie na "rozszerzeniu powierzchni istniejącej legalnie studni chłonnej", a więc nie zachodziły przesłanki wskazane w tym przepisie.
W ocenie skarżących organ drugiej instancji naruszył określoną w art. 15 k.p.a. zasadę dwuinstancyjności postępowania. Wydana przez organ drugiej instancji decyzja oparta została na materialnoprawnej podstawie jakim jest art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego w sytuacji gdy wcześniejsza decyzja organu powiatowego oparta została jedynie na podstawie procesowej, art. 105 § 1 i art. 104 k.p.a. W tej sytuacji doszło do zmiany przedmiotowej tożsamości sprawy, powiem zakres rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej decyzją odwoławczą jest wyznaczany zakresem rozstrzygnięcia sprawy decyzją organu pierwszej instancji i decyduje o nim (tożsamość podmiotowa i przedmiotowa rozstrzygnięcia. Wydając zaskarżoną decyzję organ drugiej instancji de facto pozbawił strony prawa do merytorycznego rozpatrzenia sprawy r dwóch instancjach czym naruszył jedną z fundamentalnych zasad postępowania.
Ponadto, w przedmiotowej sprawie organy obu instancji naruszyły swoją właściwość rzeczową poprzez wszczęcie i prowadzenie postępowania w sprawie zastrzeżonej, zgodnie z art. 234 ust.3 ustawy Prawo wodne, do właściwości innego organu. Jeżeli bowiem przedmiotem postępowania, zgodnie z zawiadomieniem o jego wszczęciu, była zgodność z przepisami odprowadzenia wód opadowych z terenu nieruchomości, to kwestie te nie należą do właściwości organów nadzoru budowlanego.
W odpowiedzi na skargę ŚWINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w swoje decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W sprawie spornym jest to to, czy w ustalonym stanie faktycznym postępowanie naprawcze prowadzone na podstawie art. 50-51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( t. Dz.U. z 2018 r., poz. 1202, dalej: pr. bud.) powinno zakończyć się decyzją umarzającą, jak twierdzi organ I instancji oraz skarżący, czy też inną decyzją przewidzianą w art. 51 ust. 1 pkt. 1-3 pr. bud., a w istocie decyzją nakazująca rozbiórkę urządzenia technicznego (rury odpływowej), jak przyjął to organ odwoławczy.
Stan faktyczny sprawy, zrekonstruowany przez organ odwoławczy w oparciu o ustalenia dokonane w trakcie postępowania wyjaśniającego, prowadzonego przez PINB przedstawia się następująco ( w skrócie): właściciele domu mieszkalnego, zlokalizowanego na działkach nr [...] , realizując ten obiekt w oparciu o uzyskane pozwolenie budowlane i zatwierdzony projekt budowlany, przewidujący odprowadzenie wód opadowych z dachu budynku do dołu chłonnego, wykonali zamiast tego dołu studnię retencyjną (zdaniem organu II instancji, natomiast zdaniem skarżących jest to studnia chłonna), z której wykonali odprowadzenie perforowaną rurą pcv. Rura ta po interwencji PINB została zaślepiona, jednakże ze względu na perforację dalej wydobywa się z niej woda, która spływa w kierunku niżej położonej działki nr [...] i dalej na działkę [...] . Poza tym, w ten sam sposób następuje naturalny spływ wody z ww. działek ze względu na ich usytuowanie (znajdują się wyżej).
Zdaniem Sądu, w tak ustalonym stanie faktycznym sprawy, nie zachodzi bezprzedmiotowość postępowania naprawczego. Rura odpływowa stanowi urządzenie budowlane, o którym mowa w art. 3 pkt. 9 pr. bud. należy przez to rozumieć urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Powinna być zatem przewidziana w projekcie budowlanym, co w tym przypadku było niemożliwe ze względu na to, że projekt przewidywał odprowadzenie wód opadowych do dołu chłonnego stosownie do wymogów wynikających z § 28 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2015 r, poz. 1422). W konsekwencji zainstalowania tej rury doszło do naruszenia § 29 rozporządzenia, który zakazuje dokonywania zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości. Tym samym mamy do czynienia z samowolnym wykonaniem robót budowlanych, co uzasadnia nie umorzenie postępowania, ale podjęcie działań naprawczych przewidzianych w art. 51 ust. 1 pr. bud.
Rozważając problem charakteru tych działań naprawczych przyjdzie stwierdzić, że jedynym, które może znaleźć zastosowanie w tej sytuacji jest nakaz rozbiórki samowolnie wykonanej rury. Nie jest bowiem możliwe wydanie jednej z decyzji wskazanych w art. 51 ust. 1 pkt. 1 pr. bud., a więc nakazującej zaniechanie dalszych robót budowlanych (roboty zostały już wykonane) czy też doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego (nie można doprowadzić obiektu do stanu poprzedniego, bo chodzi tu o jego likwidację). Z oczywistych względów nie jest także możliwe nałożenie obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania (art. 51 ust. 1 pkt. 2 pr. bud.) albo potraktowania tej samowoli jako istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego (art. 51 ust. 1 pkt. 3 pr. bud. - rura nie była przewidziana w projekcie budowlanym).
W tym stanie rzeczy decyzja ŚWINB o uchyleniu rozstrzygnięcia umarzającego postępowanie w sprawie samowoli budowlanej prowadzone na podstawie art. 51 pr. bud. znajduje pełne uzasadnienie ze względu na istnienie przedmiotu tego postępowania, a więc tym samym brak podstaw do zastosowania art. 105 k.p.a. Jak wynika z powyższych rozważań w ustalonym stanie faktycznym sprawy zachodziły pełne podstawy do wydania decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt. 1 pr. bud., nakazującej usunięcie rury odprowadzającej wody opadowe.
Jak wynika z powyższych uwag Sąd nie podzielił zarzutów podnoszonych przez skarżących. Jeśli chodzi o problem kwalifikacji wykonanego urządzenia, które zdaniem skarżących jest dołem chłonnym zgodnym z projektem, zaś zdaniem organu II instancji jedynie studnia retencyjną, to dla przedmiotowej sprawy nie ma większego znaczenia. Przedmiot postępowania został ograniczony do rury odprowadzającej wodę z tegoż dołu chłonnego (zbiornika retencyjnego), bowiem stąd bierze się oddziaływanie na działki niżej położone. Co do braku podstaw do zastosowania art. 51 ust. 1 pkt. 1 pr. bud. ze względu na brak przesłanek z art. 50 ust. 1 pr. bud, to skarżący pozostają w błędzie. Sami twierdzą w skardze, że roboty polegały na instalacji rury drenażowej, która miła na celu "rozszerzenie powierzchni istniejącej legalnie studni chłonnej". Zatem wykonano pewne roboty, polegające na instalacji urządzenia budowlanego, nieprzewidziane w projekcie budowlanym. A więc w sposób sprzeczny z art. 50 ust. 1 pkt. 1 pr. bud., poza zakresem pozwolenia. Instalacje budowlane stanowią część obiektu budowlanego (art. 3 pkt. 1 pr bud.) i jako takie wymagają ujęcia w projekcie budowlanym.
Nie została naruszona zasada dwuinstancyjności. Co prawda organ I instancji nie wskazał wyraźnie podstawy materialnoprawnej prowadzonego postępowania, ale z treści uzasadnienia, jak również z czynności dokonywanych w jego trakcie można wnioskować, że jest ono prowadzone w przedmiocie samowoli budowlanej. Zwłaszcza powołanie w uzasadnieniu decyzji PINB § 28 ust. 2 rozporządzenia, w tym stwierdzenie, że rozprowadzenie wody w opisany wyżej sposób spełnia wymogi wynikające z tego przepisu) na to wskazuje. Jedynym trybem pr. bud. w takiej sprawie jest tryb określony w art. 50-51 (przypadek inny niż w art. 48 pr. bud. - chodzi o wykonywanie robót budowlanych z naruszeniem warunków określonych w pozwoleniu budowlanym). Nie jest zatem tak, jak zdaja się sugerować skarżący, że organ II instancji orzekał w innej sprawie, niż organ pierwszoinstancyjny, nawet jeśli decyzja tego ostatniego miała charakter procesowy.
Sąd nie podziela także stanowiska, iż przedmiotowa sprawa pozostaje w zakresie prawa wodnego, bowiem dotyczy odprowadzania wód opadowych. W takim zakresie, w jakim powodem niezgodnego z prawem odprowadzania wód opadowych jest kwestia budowlana (tu- wykonanie urządzenia nie przewidzianego w pozwoleniu budowlanym), jest to sprawa z zakresu prawa budowlanego.
W tym stanie rzeczy Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło