II SA/Gl 887/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Bonifacy Bronkowski po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. P., M. P., J. P. oraz małoletniej A. P. jako następców prawnych zmarłego skarżącego H. P. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia wykonania rozbiórki budynku p o s t a n a w i a oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Zaskarżonym postanowieniem [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta G. z dnia [...]r. nr [...] o nałożeniu na solidarnie zobowiązanych: E. P., H. P., J. P., W. P. oraz M. P. grzywnę w wysokości [...] zł w celu przymuszenia wykonania rozbiórki budynku. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach H. P. zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia do czasu prawomocnego rozpoznania sprawy, wskazując jednocześnie, iż wysokość kary w żaden sposób nie koresponduje z jego możliwościami zarobkowymi i majątkowymi, a jej wpłacenie spowodowałoby konieczność zadłużenia się oraz pozbawienie skarżącego jakichkolwiek środków do życia. W odpowiedzi na skargę organ nie ustosunkował się do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Ustanowiony dla skarżącego w niniejszej sprawie pełnomocnik z urzędu, w piśmie z dnia [...]r. poinformował o śmierci skarżącego, jednocześnie wskazując, iż jego następcami prawnymi są E. P., M. P., J. P. oraz małoletnia A. P., której adres zamieszkania nie jest znany. W związku z powyższym postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zawiesił postępowanie w przedmiotowej sprawie. Jednocześnie wezwano następców prawnych do złożenia w terminie 7 dni oświadczenia, czy podtrzymują skargę H. P., pod rygorem przyjęcia, iż skargę podtrzymują. Ponadto wezwano również następców prawnych do uzasadnienia zawartego w skardze wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w terminie 7 dni pod rygorem skutków dowodowych. Odpis skargi wraz z zawartym w niej wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia doręczono również uczestniczce postępowania W. P. Do dnia wydania niniejszego postanowienia żadna ze stron przedmiotowego postępowania nie ustosunkowała się do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 powołanej ustawy sąd, na wniosek skarżącego, może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba, że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności stanowi zatem w świetle powyższej regulacji, odstępstwo od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a. i dotyczy jedynie okoliczności faktycznych o charakterze wyjątkowym. Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd może nastąpić wyłącznie na wniosek skarżącego, co oznacza, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania aktu lub czynności. Niewskazanie we wniosku okoliczności uzasadniających twierdzenie, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków oznacza brak przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej przez Sąd (J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2006 r., s. 189). Rozpoznając wniosek w zakresie przesłanek określonych w art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a., Sąd uznał, że nie zasługuje on na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż strona skarżąca własnym działaniem mogła uniknąć i nadal może uniknąć uiszczenia nałożonej grzywny. W myśl bowiem art. 125 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj.: Dz. U. 2005, Nr 229, poz. 1954 z późn. zm.) w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu. Tym samym wystarczającym jest aby strona skarżąca wykonała nałożony na nią ostateczną decyzją obowiązek dokonania rozbiórki samowolnie wykonanego obiektu jeszcze przed uiszczeniem bądź ściągnięciem grzywny, wówczas nie poniesie negatywnych konsekwencji finansowych w postaci konieczności dodatkowego uiszczenia grzywny. Stosownie do art. 126 powołanej ustawy nawet w razie uiszczenia bądź ściągnięcia grzywny w uzasadnionych przypadkach na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, może ona być zwrócona w wysokości 75 % lub w całości. Wskazać w tym miejscu należy, iż istotą i funkcją grzywny w celu przymuszenia jest stan ekonomicznego zagrożenia, które skłoni stronę, w celu uniknięcia go, do wykonania nałożonego ostateczną decyzją obowiązku, od którego wykonania uporczywie się uchyla. W ocenie Sądu w rozpatrywanej sprawie strona skarżąca nie wskazała żadnych okoliczności, których wystąpienie przemawiałoby za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego postanowienia. Następcy prawni zmarłego skarżącego H. P. do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia się nie ustosunkowali, nie mówiąc już o wykazaniu w odniesieniu do nich przesłanek o jakich mowa w art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a. W ogóle nie zajęli w sprawie żadnego stanowiska, ale jednocześnie skargi nie cofnęli. Należy mieć przy tym na uwadze, że niewątpliwa dolegliwość finansowa związana z obowiązkiem uiszczenia objętej postępowaniem grzywny stanowi istotę zastosowania tego środka przymusu w postępowaniu egzekucyjnym i tym samym nie może przesądzać sama przez się o ziszczeniu się przesłanek o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Wobec powyższego, z braku ustawowych przesłanek, wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia należało oddalić w oparciu o art. 61 § 3 i § 5 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.