II SA/Gl 893/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek,, Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant st. sekretarz sądowy Ewa Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2012 r. przy udziale Prokuratora J. P. z Prokuratury Rejonowej Gliwice Zachód delegowanego do Prokuratury Okręgowej Gliwice sprawy ze skargi L. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego oddala skargę. Dyrektor Zarządu Dróg Miejskich w G., działając z upoważnienia Prezydenta Miasta G., orzekając w sprawie ponownie, decyzją z dnia [...] r. orzekł o nałożeniu na L. S., będącą właścicielką samochodu [...]: nr rej. [...], karę pieniężną w wysokości 287,06 zł za zajęcie pasa drogowego drogi krajowej – ul. [...] – bez zezwolenia zarządcy drogi w dniach 20, 21, 22, 25 i 26 października 2010 r. oraz 24 listopada 2010 r., poprzez umieszczenie czterostronnej reklamy o treści "Parkiety z całego świata..." o łącznej powierzchni ekspozycyjnej równej 2,658 m2, zamocowanej na samochodzie [...], nr rej. [...]. Jak wynika z decyzji L. S. została obciążona opłatą karną będącą dziesięciokrotnością stawki ustalonej uchwałą Rady Miejskiej w G. nr [...] z dnia [...] r. (10 x 1,80 x 2,658 m2 x 6 dni = 287,06). W podstawie prawnej organ orzekający powołał art. 40 ust. 12 pkt 1 i ust. 13 w związku z art. 40 ust. 6 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. (t. j. Dz. U. Nr 19 z 2007 r., poz. 115 ze zm., dalej powoływana jako "ustawa"), § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 1 czerwca 2004 r. w sprawie określenia warunków udzielania zezwoleń na zajęcie pasa drogowego (Dz. U. Nr 140, poz. 1481) oraz wskazaną już uchwałę Rady Miejskiej w G. z dnia [...] r., a także uchwałę Rady Miejskiej w G. z dnia [...] r. nr [...]. Od powyższej decyzji odwołanie (za pośrednictwem pełnomocnika adwokata B. J.) złożyła L. S. Zarzuciła, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa procesowego przez nieuwzględnienie wniosku z dnia 11 stycznia 2012 r. o odroczenie wyznaczonej czynności (przesłuchanie świadków sporządzających protokoły w dniach 20, 21, 22, 25 i 26 października oraz 24 listopada 2012 r.), jak również nieuwzględnienie wniosku o przesłuchanie świadka T. R., co w konsekwencji doprowadziło do sytuacji, że strona była pozbawiona możliwości obrony swoich praw i wykazania swoich racji. W konkluzji odwołania wniesiono o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji w całości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. – po rozpatrzeniu odwołania L. S. – utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa. W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił przebieg postępowania, wyraził aprobatę dla ustaleń faktycznych organu pierwszej instancji i dokonanej przez ten organ kwalifikacji prawnej. Odnośnie nieuwzględnienia wniosku z dnia 16 lutego 2012 r. o przesłuchanie T. R., na okoliczność faktu postoju [...] nr rej. [...] w pasie drogowym ul. [...], tj. ustalenia w jakich dniach tam parkował, organ wskazał na art. 78 § 1 i § 2 kpa podkreślając, że organ administracji może nie uwzględnić żądania (tu wniosku o przesłuchanie świadka), jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie dla sprawy. Oznacza to, że żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu organ obowiązany jest uwzględnić jedynie wówczas, gdy przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Nie podlegają przeprowadzeniu dowody zgłoszone na okoliczność nie mającą znaczenia dla sprawy, a także zgłoszone na okoliczność już dostatecznie wyjaśnioną innymi dowodami. Zgłoszony wniosek nie wskazuje na żadne okoliczności, których nie udowodniono w toku postępowania. W tym bowiem postępowaniu protokołami oraz przesłuchaniem świadków je sporządzających, wykazano w jakich dniach sporny samochód z reklamą parkował w pasie drogowym. Natomiast nieuwzględnienie wniosku o przesunięcie przesłuchania świadków z dnia 11 stycznia 2012 r. stanowiło następstwo tego, że wniosek ten wpłynął do organu dnia 11 stycznia 2012 r., a pracownik prowadzący sprawę otrzymał wniosek w dniu 12 stycznia 2012 r. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na decyzję ostateczną wniosła L. S., działająca przez pełnomocnika adwokata B. J. W skardze domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji z uwagi na naruszenie prawa procesowego przez nieuwzględnienie wniosku o odroczenie wyznaczonej czynności (przypisek Sądu: przesłuchanie świadków w dniu 11 stycznia 2012 r. ) oraz nieuwzględnienie wniosku o przesłuchanie świadka T. R., co doprowadziło do pozbawienia jej możliwości obrony swoich praw. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w decyzji ostatecznej. Na rozprawie w dniu 28 listopada 2012 r. pełnomocnik skarżącej podtrzymał skargę. Prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji podkreślając, że organy nie badały celu umieszczenia na samochodzie ewentualnej reklamy, a odpowiedzialność właściciela samochodu, na którym umieszczono reklamę nie jest odpowiedzialnością obiektywną. Zdaniem Prokuratora, organy orzekające powinny ustalić czy umieszczenie reklamy odbyło się na zasadzie wyłączności oraz czy samochód w sposób uprawniony korzystał z pasa drogowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżoną decyzją nałożono na skarżącą karę pieniężną w wysokości 287,06 zł za zajęcie pasa drogowego ul. [...] bez zezwolenia zarządcy drogi w dniach 20, 21, 22, 25 i 26 października 2010 r. oraz w dniu 24 listopada 2010 r., poprzez umieszczenie czterostronnej reklamy o treści "Parkiety z całego świata..." o łącznej powierzchni ekspozycyjnej 2,658 m2. zamocowanej na samochodzie [...] o nr rej. [...], którego właścicielka jest skarżącą. Organ decyzję oparł o protokoły z dnia 20, 21, 22, 25, 26 października 2010 r. i z dnia 24 listopada 2010 r., którym towarzyszą zdjęcia samochodu nr rej. [...], przesłuchaniu w charakterze świadków osób sporządzających te protokoły, mapie będącej raportem z bazy danych, a obrazującej przebieg pasa drogowego ul. [...] oraz miejsce usytuowania samochodu z reklamą oraz informacje z rejestru gruntów. Nie kwestionowany był natomiast fakt: nie posiadania przez skarżącą zezwolenia na zajęcie pasa drogowego; przysługującego jej prawa własności samochodu nr rej. [...]; powierzchni reklamy "Parkiety z całego świata..." jak i sposobu obliczania kary pieniężnej oraz statusu ul. [...] (droga publiczna). Powyższe ustalenia faktyczne skład orzekający akceptuje. Zgodnie z art. 40 ust. 1 i 2 pkt 3 ustawy o drogach publicznych, zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi, w drodze decyzji administracyjnej. Zezwolenie to dotyczy (art. 40 ust. 2 pkt 3 ustawy) umieszczenia w pasie drogowym reklam. Za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi – zarządca drogi wymierza w drodze decyzji administracyjnej karę pieniężną w wysokości dziesięciokrotności opłaty ustalonej zgodnie z ust. 4 – 6 (art. 40 ust. 12). Z powyższych przepisów wynika, że umieszczenie reklamy w pasie drogowym drogi publicznej jest niedopuszczalne bez zezwolenia zarządcy drogi i ustalenie takiego zajęcia, co stanowi przede wszystkim kwestię faktu, łączy się z obowiązkiem wymierzenia kary pieniężnej przez organ. Definicja reklamy na użytek ustawy o drogach publicznych zawarta została w art. 4 pkt 23 tej ustawy. Zgodnie z tą definicją, reklamą jest nośnik informacji wizualnej w jakiejkolwiek materialnej formie wraz z elementami konstrukcyjnymi i zamocowaniami, umieszczony w polu widzenia użytkowników drogi, niebędący znakiem w rozumieniu przepisów o znakach i sygnałach lub znakiem informującym o obiektach użyteczności publicznej ustanowionym przez gminę. Ze zdjęć dołączonych do protokołów stwierdzających zajęcie pasa drogowego ul. [...] (w dniach wskazanych w decyzji) wynika, że tablica reklamowa "Parkiety z całego świata..." została umieszczona na samochodzie (będącym własnością skarżącej), stanowiącym w rzeczywistości jej element konstrukcyjny. Tablica ta została umieszczona w polu widzenia użytkowników drogi i stanowiła dla nich informację wizualną o rodzaju działalności gospodarczej, a więc była reklamą w rozumieniu przepisu art. 4 pkt 23, której umieszczenie było dopuszczalne jedynie za zezwoleniem zarządcy drogi. Czterostronnej reklamy zamocowanej do samochodu – elementu konstrukcyjnego – nie sposób bowiem uznać za część składową rzeczy złożonej, jaką jest ten samochód. Korzystanie z drogi publicznej (pasa drogowego) zgodnie z jej przeznaczeniem, także przez pojazd z umieszczonymi na nim napisami reklamowymi – zdaniem składu orzekającego – nie wymaga uzyskania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego. Natomiast umieszczenie w pasie drogowym takiego pojazdu opatrzonego reklamami, jeżeli celem tego jest wyłącznie przekazanie określonej informacji wizualnej użytkownikom drogi, wymaga uzyskania zezwolenia, bowiem nie stanowi korzystania drogi publicznej zgodnie z przeznaczeniem. W ocenie Sądu nie może budzić wątpliwości stanowisko organu orzekającego, że samochód [...] będący własnością skarżącej, został ustawiony w pasie drogi – ul. [...] – jako element konstrukcyjny nośnika reklamy w rozumieniu art. 4 pkt 23 ustawy o drogach publicznych. Ponieważ zaś, wykorzystanie pasa drogowego w celu eksponowania reklamy bez zgody zarządcy drogi łączy się z obowiązkiem orzeczenia przez organ stwierdzający ten fakt kary pieniężnej, zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Odnosząc się do zarzutów skargi należy stwierdzić, że są one nieuzasadnione. Jeżeli bowiem nawet przez fakty podnoszone w skardze doszło do naruszenia przepisów postępowania, to naruszenie to nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, a tylko takie naruszenie – stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej powoływana jako ppsa) – uprawniałoby Sąd do uchylenia kontrolowanego aktu. W tym miejscu Sąd pragnie zwrócić uwagę skarżącej, że w postępowaniu administracyjnym reprezentowało ją dwóch pełnomocników, a mianowicie T. R. (pełnomocnictwo z dnia 2 listopada 2011 r.) oraz adwokat B. J. (pełnomocnictwo z dnia 9 stycznia 2012 r.). Pełnomocnik T. R. został pismem organu z dnia 19 grudnia 2011 r. zawiadomiony o przesłuchaniu świadków (autorów protokołów obrazujących zajęcie pasa drogowego) w dniu 11 stycznia 2012 r., na które to przesłuchanie się nie stawił. Natomiast adwokat B. J. pismem, które wpłynęło do organu dopiero w dniu 11 stycznia 2012 r. wniósł o przesunięcie na inny termin przesłuchania wyznaczonego na dzień 11 stycznia 2012 r. Chociaż niewątpliwie pełnomocnik skarżącej adwokat J., ma rację, że skarżąca nie może ponosić odpowiedzialności za sposób zorganizowania obiegu wpływających do organu wniosków, to w ocenie Sądu, w sytuacji prawidłowego zawiadomienia drugiego z pełnomocników (to jest T. R.) i nie podanie przez pełnomocnika adwokata J. żadnych przyczyn, które uzasadniałyby jego udział w przesłuchaniu świadków w dniu 11 stycznia 2012 r., nie można podzielić poglądu, że czynność ta naruszyła prawa skarżącej do obrony jej praw i stanowiła naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sytuacji. Podobnie sytuacja wygląda w zakresie niedopuszczenia dowodu z zeznań świadka T. R. Wniosek o przesłuchanie tego świadka został złożony w dniu 16 lutego 2012 r. i dotyczy okoliczności, które w ocenie organu, którą Sąd podziela, zostały już wyjaśnione. Dotyczył on bowiem parkowania spornego pojazdu w pasie ul. [...]. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach na podstawie art. 151 ppsa oddalił skargę. mw