II SA/Gl 894/17
PostanowienieWSA w Gliwicach2017-11-08
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinien zostać oddalony, jeśli strona nie udokumentowała w sposób wystarczający swojej sytuacji materialnej, mimo wezwania sądu?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega oddaleniu, gdy strona ubiegająca się o pomoc nie przedstawiła dokumentów niezbędnych do weryfikacji jej sytuacji materialnej, pomimo wezwania sądu. Ciężar udowodnienia swojej niezdolności do ponoszenia kosztów spoczywa na wnioskodawcy, a brak wystarczających dowodów uniemożliwia uwzględnienie wniosku.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej wymeldowania. Wskazał na samotne prowadzenie gospodarstwa domowego, brak majątku poza ogródkiem działkowym, dochód z emerytury w wysokości 3.361 zł netto miesięcznie oraz wysokie wydatki na alimenty, najem, leki i rehabilitację. Referendarz sądowy wezwał skarżącego do udokumentowania dochodów, wydatków oraz zobowiązania alimentacyjnego. Skarżący zakwestionował zasadność wezwania i nie przedstawił wymaganych dokumentów.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. O. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy
Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. W druku podał, że samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, i poza prawem do użytkowania ogródka działkowego nie posiada żadnego majątku. Źródłem utrzymania się strony jest dochód ze świadczenia emerytalnego w wysokości 3.361 zł netto miesięcznie. Z zestawienia wydatków, sporządzonego przez stronę wynika, że skarżący jest zobligowany do świadczenia alimentacyjnego na była małżonkę w kwocie 1081 zł; na najem lokalu mieszkalnego przeznacza 1200 zł; na zakup lekarstw 300 zł; na rehabilitację i wizyty lekarskie – 400 zł; na wyżywienie 400 zł.
Pismem z dnia 4 października 2017 r. referendarz sądowy zobowiązał skarżącego do uprawdopodobnienia okoliczności powołanych we wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez:
- udokumentowanie wysokości wydatków związanych z utrzymaniem się, tj., opłat za energię elektryczną, dostawy wody, odbiór śmieci, usługi telekomunikacyjne, czynsz najmu wykup lekarstw i kosztów rehabilitacji itp.,
- udokumentowanie wysokości dochodów osiąganych przez skarżącego z tytułu świadczenia emerytalnego,
- udokumentowanie istnienia oraz wysokości zobowiązania alimentacyjnego, o którym skarżący wspomina we wniosku.
W odpowiedzi, w piśmie procesowym z dnia 18 października 2017 r. wnioskodawca zakwestionował zasadność wzywania go o wskazane wyżej dokumenty.
Rozpoznając wniosek zważono, co następuje:
Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) - zwanej dalej P.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny - art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Mając na uwadze treść powołanego wyżej przepisu oraz okoliczności zaistniałe w niniejszej sprawie uznano, że brak jest podstaw do przyznania prawa pomocy.
W pierwszej kolejności wskazać przyjdzie, że nieprzypadkowo ustawodawca w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. posłużył się zwrotem "wykaże". Oznacza to, że to na osobę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy został przerzucony ciężar przedstawienia swojej sytuacji materialnej w taki sposób, aby przekonać o zasadności złożonego wniosku. Instrumentem służącym wyjaśnieniu wątpliwości w tym zakresie jest wezwanie, o którym mowa w art. 255 P.p.s.a. Uzyskanie dodatkowego oświadczenia strony lub dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego w trybie art. 255 P.p.s.a. służy uzupełnieniu stanu wiedzy sądu o sytuacji strony, natomiast wówczas, gdy osoba ubiegająca się o prawo pomocy nie prześle żądanych dokumentów lub też udzieli informacji fragmentarycznych bądź też niespójnych – wówczas zachodzą przesłanki do odmowy uwzględnienia złożonego wniosku (por. postanowienie NSA z 28.01.2015 r., sygn. II OZ 43/15; postanowienie NSA z 13.01.2015 r., sygn. II OZA 1394/14 – obydwa dostępne w bazie orzeczeń sądów administracyjnych pod adresem: www.nsa.gov.pl/orzeczenia)
W rozpoznawanej sprawie wnioskodawca nie przesłał jakiegokolwiek dokumentu, który pozwoliłby na weryfikację podanych przezeń informacji. W szczególności zaś daleko idące wątpliwości budzą bardzo wysokie, deklarowane przez stronę koszty leczenia, które w żaden sposób nie zostały uprawdopodobnione. Analogiczne uwagi można poczynić względem kosztów najmu lokalu mieszkalnego. Stronie wskazać przyjdzie, że nawet przysłanie części wymaganych dokumentów pozwoliłoby na weryfikację podanych przezeń informacji, zwłaszcza że zdobycie tego rodzaju dokumentów (chociażby kopii umowy najmu, kopii rachunków za media) nie powinno nastręczać znaczących trudności. Zarazem wskazać trzeba, że nawet jeżeli dokumenty takie były wysyłane do innych sądów w ramach innych postępowań, to nie oznacza to, że w niniejszym postępowaniu skarżący może poprzestać jedynie na złożonych oświadczeniach.
Zważywszy na powyższe, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 258 §1 i § 2 pkt 7 tej ustawy postanowiono jak w sentencji orzeczenia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło