II SA/Gl 896/19
WyrokWSA w Gliwicach2019-10-22
Skład orzekający: Edyta Kędzierska, Bonifacy Bronkowski, Łucja Franiczek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu egzekucyjnego utrzymujące w mocy tytuł wykonawczy, w którym obowiązek wydania nieruchomości został określony jako "wydanie powierzchni 185 m² części działki nr 1 [...] na czas niezbędny do realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie sieci uzbrojenia terenu – budowy kanalizacji deszczowej (zgodnie z pkt 10.3 decyzji, stanowiącej podstawę wystawienia tytułu wykonawczego)", jest zgodne z prawem, w szczególności z art. 27 § 1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeśli skarżąca zarzuca zbyt ogólne sformułowanie obowiązku?Ratio decidendi
Sąd uznał, że tytuł wykonawczy spełnia wymogi określone w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w tym w zakresie określenia treści obowiązku niepieniężnego. Sformułowanie obowiązku jako "wydanie powierzchni 185 m² części działki nr 1 [...] na czas niezbędny do realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie sieci uzbrojenia terenu – budowy kanalizacji deszczowej (zgodnie z pkt 10.3 decyzji, stanowiącej podstawę wystawienia tytułu wykonawczego)" zostało uznane za odzwierciedlające w sposób jednoznaczny zobowiązanie wynikające z decyzji. Sąd podkreślił, że skarżąca nie wykazała, w jaki sposób obowiązek ten powinien zostać inaczej sformułowany, a zarzuty zmierzały do kwestionowania treści decyzji, co jest niedopuszczalne w postępowaniu egzekucyjnym. Dodatkowo, sąd wskazał, że projekt budowlany stanowiący integralną część decyzji jednoznacznie określa granice terenu podlegającego zajęciu.Stan faktyczny
Skarżąca J. M. wniosła skargę na postanowienie Wojewody Śląskiego utrzymujące w mocy postanowienie organu egzekucyjnego odmawiające uwzględnienia zarzutów do postępowania egzekucyjnego w przedmiocie wydania nieruchomości. Podstawą egzekucji była decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, która nakładała obowiązek wydania części działki na cele budowy kanalizacji deszczowej. Skarżąca zarzuciła, że tytuł wykonawczy został sporządzony zbyt ogólnie, co uniemożliwia faktyczne przeprowadzenie egzekucji. Organy administracji uznały zarzuty za bezzasadne, wskazując na projekt budowlany jako dokument precyzujący zajmowany teren.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Kędzierska, Sędziowie Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Sędzia NSA Łucja Franiczek, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 października 2019 r. sprawy ze skargi J. M. na postanowienie Wojewody Śląskiego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarzutów do prowadzonego postępowania egzekucyjnego w przedmiocie wydania nieruchomości oddala skargę.
Wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta T. (dalej też jako Prezydent lub organ egzekucyjny) decyzją nr [...] z dnia [...]r., utrzymaną następnie w mocy przez Wojewodę Śląskiego decyzją nr [...] z dnia [...] r. udzielono Gminie T. zezwolenia na realizację inwestycji drogowej pn. Rozbudowa ul. [...] w T. – droga klasy D, zatwierdzono projekt budowlany na realizację tej inwestycji, ustalono m.in. obowiązek dokonania przebudowy lub budowy sieci uzbrojenia terenu, określono ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości dla realizacji tego obowiązku oraz zezwolono na jego wykonanie. Między innymi zgodnie z pkt 10.3 tej decyzji określono, że ograniczeniom tym w celu bodowy kanalizacji deszczowej będzie podlegać prawo korzystania ze 185 m² z działki nr 1. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
W pkt 12.2 decyzji wskazano, że w związku z art. 17 ust. 3 specustawy drogowej zobowiązuje ona do niezwłocznego wydania nieruchomości, uprawnia do faktycznego objęcia nieruchomości w posiadanie przez właściwego zarządcę drogi oraz uprawnia do rozpoczęcia robót budowlanych.
Z powołaniem się na powyższą decyzję sporządzonym z upoważnienia Prezydenta na podstawie art. 15 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018 r., poz. 1314 ze zm., zwanej też dalej ustawą lub u.p.e.a.), upomnieniem wezwano J.M. (dalej jako skarżąca lub zobowiązana) do wykonania w terminie 7 dni od otrzymania tego upomnienia obowiązku w postaci wydania nieruchomości – części działki nr 1 o powierzchni 185 m², położonej w T. przy ul. [...], celem dokonania budowy sieci uzbrojenia terenu – budowy kanalizacji deszczowej, z zastrzeżeniem, że w razie niewykonania tego obowiązku we wskazanym terminie zostanie wszczęte postępowanie egzekucyjne. Upomnienie to zostało doręczone pełnoletniemu domownikowi skarżącej w dniu 10 stycznia 2019 r. Ponieważ wyznaczony termin upłynął bezskutecznie, w dniu 28 stycznia 2019 r. działając z upoważnienia Prezydenta Dyrektor A w T., na podstawie art. 20 u.p.e.a. wystawił tytuł wykonawczy stosowany w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym (TW-2) nr [...]. W tytule tym wskazano dane zobowiązanej, dane dotyczące obowiązku o charakterze niepieniężnym oraz oznaczenie i wniosek wierzyciela. Tytułowi temu, na podstawie art. 27 § 1 pkt 10 u.p.e.a., nadano również klauzulę organu administracyjnego. Tytuł wykonawczy został doręczony skarżącej w dniu 4 marca 2019 r.
Pismem z dnia 12 marca 2019 r. (data nadania pisma przesyłką poleconą – 14 marca 2019 r. ) zobowiązana wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów oraz zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, objętego w/w tytułem wykonawczym. Prowadzonej egzekucji zarzuciła naruszenie art. 33 § 1 pkt 10 w zw. z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. poprzez zredagowanie treści podlegającego egzekucji obowiązku w sposób zbyt ogólny – uniemożliwiający faktyczne przeprowadzenie egzekucji. Jednocześnie zawarto wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz zawieszenie postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia zarzutów.
W zakresie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów, wobec spełnienia przesłanek wynikających z art. 58 § 1-2 Kpa, organ egzekucyjny postanowieniem z dnia [...] r., znak [...] postanowił o jego przywróceniu. Jednocześnie postanowieniem tym odmówił uwzględnienia zarzutów.
W uzasadnieniu postanowienia stwierdził, że zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny rozpatruje zgłoszone zarzuty po uzyskaniu stanowiska wierzyciela.. Mając jednak na uwadze, że Prezydent Miasta T. jest jednocześnie wierzycielem i organem egzekucyjnym, uzyskanie jego stanowiska w przedmiocie zarzutów było oczywiście bezprzedmiotowe.
Dalej stwierdził, że w tytule wykonawczym nr [...] z dnia [...]r., w treści obowiązku (B.5.) wskazano: "Wydanie nieruchomości – części działki o nr 1 o powierzchni 185 m², położonej w T. przy ul. [...], na czas oznaczony tj. niezbędny do realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie sieci uzbrojenia terenu – budowy kanalizacji deszczowej (zgodnie z pkt 10.3 Decyzji nr [...] Prezydenta Miasta T. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej z dnia [...]r.)". Nie jest zatem zasadny, zdaniem organu, zarzut zobowiązanej, iż tak sformułowane zobowiązanie nie odzwierciedla w sposób możliwie jak najdokładniej treści obowiązku podlegającego egzekucji, bowiem jej nieruchomość ma powierzchnię 1470 m², a organ w tytule wykonawczym nie wskazał, które 185 m² nieruchomości ma zostać wydane, co w ocenie skarżącej ma spowodować, iż egzekutor nie jest w stanie przeprowadzić wszczętej na podstawie tego tytułu wykonawczego egzekucji.
W literaturze przedmiotu i orzecznictwie przyjmuje się bowiem, że treść obowiązku musi być w tytule wykonawczym powtórzona za decyzją nakładającą obowiązek lub za przepisem, z którego obowiązek wynika. Wierzyciel nie jest uprawniony do modyfikowania obowiązku w porównaniu z treścią decyzji także wtedy, gdy miałoby to służyć wyjaśnieniu wątpliwości dotyczących jego treści.
Nadto, Prezydent wskazał, iż integralną częścią decyzji stanowiącej podstawę tytułu wykonawczego, jest załącznik nr 3 w postaci projektu budowlanego, który zgodnie z pkt 10.2 decyzji określa szczegółowy zakres budowy i przebudowy sieci uzbrojenia terenu. Dokumentacja ta, ze szczególnym uwzględnieniem planu zagospodarowania terenu, na którym to naniesione zostały linie wyznaczające granice terenu podlegającego ograniczeniu w korzystaniu, jednoznacznie wskazuje, która część działki nr 1 podlega zajęciu przez egzekutora. Zobowiązana, jako strona postępowania zakończonego decyzją nr [...] z dnia [...] r. z całą pewnością posiadała wiedzę o załącznikach do owej decyzji.
Tym samym zdaniem organu orzekającego, w przedmiotowej sprawie nie doszło do sytuacji, w której zredagowano treść podlegającego egzekucji obowiązku w sposób zbyt ogólny – uniemożliwiający faktyczne przeprowadzenie egzekucji, w związku z czym zarzut naruszenia art. 33 § 1 pkt 10 w zw. z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. należało uznać za chybiony.
W zażaleniu na to postanowienie zobowiązana wniosła o jego uchylenie jako wydanego z naruszeniem art. 33 pkt 10 w zw. z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. poprzez nieprawidłową redakcję treści podlegającego egzekucji obowiązku. Nadto wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego.
W uzasadnieniu zażalenia, podobnie jak w zarzutach zaakcentowano, że w świetle treści tytułu wykonawczego nie wiadomo jaka fizycznie część jej działki ma być wydana pod realizację kanalizacji deszczowej, w sytuacji gdy ma to dotyczyć terenu o powierzchni 185 m² a powierzchnia całej działki wynosi 1470 m². Dodatkowo podniesiono, że w takiej sytuacji wierzyciel powinien na podstawie art. 113 § 2 Kpa zwrócić się z wnioskiem o wyjaśnienie wątpliwości co do treści decyzji, czego nie uczynił.
Wojewoda Śląski zażalenia tego nie uwzględnił i zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 Kpa, postanowienie Prezydenta utrzymał w mocy.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia stwierdził, że wbrew zarzutom zobowiązanej, objęty zarzutami tytuł wykonawczy spełnia wymogi określone w art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a., albowiem jako podstawę prowadzenia egzekucji wskazuje obowiązek, który ma być wykonany. Przez wskazanie podstawy prawnej egzekwowanego obowiązku należy rozumieć powołanie decyzji lub postanowienia albo innego rodzaju rozstrzygnięcia, z mocy których egzekwowany obowiązek ciąży na zobowiązanym, co w odniesieniu do kwestionowanego tytułu wykonawczego ma miejsce. Podobnie jak organ pierwszej instancji, Wojewoda zwrócił uwagę, że w projekcie budowlanym (załącznik nr 3 do decyzji), który jest integralną częścią decyzji wskazano, która część nieruchomości podlega zajęciu. W związku z powyższym nie ma wątpliwości, że wyznaczony przez organ egzekucyjny egzekutor, prowadząc czynności egzekucyjne, dokona zajęcia właściwej części nieruchomości. Tym samym zarzut skarżącej, że egzekutor prowadząc czynności egzekucyjne na podstawie zakwestionowanego tytułu wykonawczego, może dokonać egzekucji niewłaściwej części nieruchomości, nie znajduje uzasadnienia.
W skardze do sądu administracyjnego na powyższe postanowienie Wojewody zobowiązana wnosząc o jego uchylenie wraz z poprzedzającym je postanowieniem Prezydenta oraz o umorzenie postępowania egzekucyjnego, powtórzyła co do zasady zastrzeżenia co do legalności wystawionego tytułu wykonawczego jako naruszającego treść art. 33 pkt 10 w zw. z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. oraz uzasadnienie tych zastrzeżeń, powołane wcześniej w zarzutach i zażaleniu. Jej zdaniem w świetle orzecznictwa dla określenia treści podlegającego egzekucji obowiązku, o jakim mowa w art. 27 ust. 1 pkt 3 ustawy, niedopuszczalne jest odwoływanie się do treści decyzji stanowiącej postawę jego wystawienia, a w dalszej kolejności do stanowiącego jej załącznik projektu budowlanego, szczegółowy opis treści obowiązku powinien się bowiem znaleźć w tytule wykonawczym.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Śląski wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Rozpoznając skargę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, a to zgodnie z treścią art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., zwanej ustawą p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem wbrew sformułowanym w niej zarzutom, brak jest dostatecznych podstaw do przyjęcia, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa dającym podstawę do jego wzruszenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lub pkt 2 ustawy p.p.s.a.
W związku z oparciem wniesionych zarzutów na podstawie z art. 33 pkt 10 u.p.e.a. należy na gruncie rozpoznawanej sprawy stwierdzić, że stanowiący podstawę wszczęcia egzekucji tytuł wykonawczy z dnia 28 stycznia 2019 r. spełnia wszystkie wymogi, o jakich mowa w art. 27 tej ustawy. Nadto jego wystawienie zostało poprzedzone prawidłowym doręczeniem skarżącej w dniu 10 stycznia 2019 r. upomnienia wystawionego zgodnie z treścią art. 15 § 1 ustawy.
Wbrew zarzutom skarżącej w tytule tym określono też, zgodnie z treścią art. 27 § 1 pkt 3 ustawy, treść podlegającego egzekucji obowiązku o charakterze niepieniężnym przez podanie, że obejmuje on wydanie powierzchni 185 m² części działki skarżącej nr 1, położonej w T. przy ul. [...] na czas niezbędny do realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie sieci uzbrojenia terenu – budowy kanalizacji deszczowej (zgodnie z pkt 10.3 decyzji, stanowiącej postawę wystawienia tytułu wykonawczego). Również, zdaniem Sadu, tak określony obowiązek odzwierciedla w całości i w jednoznaczny sposób spoczywające na skarżącej, jako właścicielce działki nr 1, zobowiązanie wynikające z pkt 10.3 i 12.2 ostatecznej decyzji Prezydenta z dnia [...] r. Skarżąca akcentując w toku całego postępowania (z powołaniem się na orzecznictwo sądowe), że treść tak określonego w tytule obowiązku nie odzwierciedla możliwie jak najdokładniej treści obowiązku podlegającego egzekucji, w żaden sposób nie wskazała jak, jej zdaniem, inaczej prawidłowo ta treść w odniesieniu do decyzji, z której obowiązek ten wynika (z dnia [...] r.), powinna zostać sformułowana. Również zarzucając organowi egzekucyjnemu, że nie skorzystał z treści art. 113 § 2 Kpa, nie wskazała jakiej treści wyjaśnień, w oparciu o decyzję z dnia [...] r., Prezydent mógłby i powinien ewentualnie udzielić. Przemawia to za przyjęciem, że faktycznie jej zarzuty zmierzają do kwestionowania treści decyzji stanowiącej podstawę wystawienia tytułu wykonawczego, co w postępowaniu egzekucyjnym jest niedopuszczalne.
Nie można też podzielić twierdzenia skarżącej (mogącego być ewentualnie klasyfikowane, jako zarzut oparty na treści art. 33 pkt 5 ustawy), że w świetle treści tytułu wykonawczego nie wiadomo, którą dokładnie część jej działki ma ona obowiązek udostępnić w celu realizacji kanalizacji deszczowej. Jak to bowiem trafnie wskazały organy obu instancji, a czego skarżąca nie zanegowała, integralną częścią decyzji, stanowiącej podstawę wystawienia tytułu wykonawczego, jest jej załącznik nr 3 w postaci projektu budowlanego, który zgodnie z pkt 10.2 decyzji, określa szczegółowy zakres budowy i przebudowy sieci uzbrojenia terenu. Dokumentacja ta, ze szczególnym uwzględnieniem sporządzonego na mapie do celów projektowych planu zagospodarowania terenu, na którym to naniesione zostały linie wyznaczające granice terenu podlegającego ograniczeniu w korzystaniu, jednoznacznie wskazuje, która część działki nr 1 podlega zajęciu przez egzekutora.
Za tym, że w tym względzie nie zachodzą istotne wątpliwości, przemawia też fakt, że takiego oznaczenia przedmiotowego obowiązku skarżąca nie kwestionowała w odwołaniu od decyzji Prezydenta z dnia [...] r. (w aktach organu egzekucyjnego).
Z tych wszystkich względów, skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.
mr
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło