II SA/Gl 898/18

WyrokWSA w Gliwicach2019-07-17

Skład orzekający: Andrzej Matan, Beata Kalaga-Gajewska, Artur Żurawik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami może zostać wydana, gdy właściciel nie wyraża zgody, a przeprowadzone rokowania nie doprowadziły do porozumienia, mimo że właściciel zaproponował alternatywne rozwiązania (najem, sprzedaż)?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami może zostać wydana, jeśli cel publiczny nie może być zrealizowany w inny sposób, a właściciel lub użytkownik wieczysty nie wyraża zgody. Wystarczające jest wykazanie braku zgody poprzez nieskuteczne rokowania, nawet jeśli właściciel zaproponował alternatywne rozwiązania, takie jak najem czy sprzedaż nieruchomości. Kluczowe jest, aby rokowania zostały podjęte i nie doprowadziły do porozumienia, a nie samo ich formalne przeprowadzenie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. i T. P. na decyzję Wojewody Śląskiego, która uchyliła decyzję Prezydenta Miasta P. odmawiającą ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Spółka "A" S.A. wnioskowała o zezwolenie na przeprowadzenie linii kablowej przez nieruchomość, której współużytkownikami wieczystymi byli skarżący. Prezydent odmówił, wskazując na niespełnienie wymogu rokowań i brak precyzyjnego określenia inwestycji w planie miejscowym. Wojewoda uchylił tę decyzję, uznając, że rokowania zostały przeprowadzone, a inwestycja jest zgodna z planem miejscowym, mimo że skarżący nie wyrazili zgody i zaproponowali alternatywne rozwiązania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska,, Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant starszy referent Barbara Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lipca 2019 r. sprawy ze skargi T. P. i M. P. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę. Wojewoda Śląski decyzją z [...] r. nr [...] uchylił decyzję Prezydenta Miasta P. z [...] r. nr [...] o odmowie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, stanowiącej własność Gminy P. w użytkowaniu wieczystym M. i T. P., położonej w P., obrębie P., obejmującej działki nr 1 o pow. 0,0151 ha, nr 2 o pow. 0,0520 ha i nr 3 o pow. 0,3135 ha, objętej księgą wieczystą [...] oraz orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z przedmiotowej nieruchomości poprzez zezwolenie Spółce Akcyjnej "A" z siedzibą w K. na przeprowadzenie przez ww. nieruchomość nowych elektroenergetycznych urządzeń dystrybucyjnych w postaci linii kablowej n/N typu NA2XY-J 4x240mm2 o przebiegu przedstawionym na załączniku graficznym nr 1, załączonym do decyzji. Decyzja zapadła w następującym stanie faktycznymi prawnym. Wnioskiem z 5 lipca 2017r. "A" S.A. z siedzibą w K.(Dalej: "A"), reprezentowana przez pełnomocnika, wystąpiła o wydanie, na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, decyzji ograniczającej sposób korzystania wskazanej na wstępie nieruchomości (położonej w P., obrębie P., oznaczonej działkami nr 1 o pow. 0,0151 ha, nr 2 o pow. 0,0520 ha i nr 3 o pow. 0,3135 ha, stanowiącej własność Gminy P. w użytkowaniu wieczystym M. i T.P.) poprzez zezwolenie na przeprowadzenie na niej nowych elektronicznych urządzeń dystrybucyjnych. Wskazała, że planowana inwestycja, jako zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta P., zatwierdzonego uchwalą Rady Miasta w P. z [...] r Nr [...], polegać będzie na przeprowadzeniu robót budowlanych związanych z posadowieniem, wzdłuż urządzeń istniejących już na tej nieruchomości, nowych elektroenergetycznych urządzeń dystrybucyjnych, tj. linii kablowej n/N typu NA2XY-J 4x240mm2 na odcinku od istniejącej na działce nr 1 rozdzielnicy nN w stacji transformatorowej o nr 1400, odpowiednio na: - działce 1 odcinka o długości 10 m nowej linii kablowej i powierzchni zabudowy 0,6 m2; - działce 2 odcinka o długości 3 m nowej linii kablowej i powierzchni zabudowy 0,18 m2 - działce 3 odcinka o długości lim nowej linii kablowej i powierzchni zabudowy 0,66 m2. Spółka uzasadniła, że w ramach realizacji zawartej przez przedsiębiorstwo energetyczne umowy o przyłączenie nr [...], zamierza przeprowadzić inwestycję w postaci budowy linii kablowej n/N typu NA2XY-J 4x240mm2 o długości łącznej 290 m, na odcinku od istniejącej rozdzielnicy nN w stacji transformatorowej o nr [...], usytuowanej na działce nr 1 do złącza kablowego posadowionego na działkach nr 4 i nr 5. Przebieg planowanej na przedmiotowej nieruchomości linii został zobrazowany na przedłożonej mapie do celów projektowych. Poinformowała ponadto, że współużytkownicy wieczyści przedmiotowej nieruchomości nie wyrazili zgody na realizację planowanej inwestycji. W wyniku rozpatrzenia wniosku Prezydent Miasta P. wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, zaskarżoną decyzją, wydaną w oparciu o przepisy art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, odmówił ograniczenia sposobu korzystania z przedmiotowej nieruchomości ze względu na niespełnienie warunków określonych w przepisach prawa. Nie został spełniony wymóg przeprowadzenia rokowań ze współużytkownikami wieczystymi przedmiotowej nieruchomości, a miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miasta P. (uchwała z [...]r Nr [...]), z którego wynika, że działki nr 1 i nr 3 oraz przeważająca część działki nr 2 położone są na terenie objętym jednostką o symbolu A6U - tereny usług, a pozostała część działki nr 2 na terenie objętym jednostką o symbolu B 237KDz - drogi zbiorcze, nie przewiduje tego rodzaju inwestycji. Na planie nie ustalono bowiem zarówno przebiegu, jak i usytuowania przedsięwzięcia objętego wnioskiem . Od powyższej decyzji odwołanie wniósł "A", reprezentowany przez pełnomocnika, zarzucając organowi I instancji naruszenie, zarówno przepisu art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jak i przepisów k.p.a., w tym: art. 78 w związku z art. 7, art. 8 i art. 77; art. 107 § 3 oraz art. 79a w związku z art. 8, art. 9 i art. 10. W jego ocenie, z materiału dowodowego przedmiotowej sprawy wynika, że przesłanki uwzględnienia wniosku o ograniczenie sposobu korzystania z ww. nieruchomości zostały spełnione, a Prezydent błędnie przyjął, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego musi precyzyjnie określić przebieg danej inwestycji celu publicznego i że usytuowania tej inwestycji nie można ustalić na podstawie jego ogólnych postanowień. W § 46 pkt 1 ppkt Ic) przewiduje on, że "wszelkie nowe sieci i urządzenia infrastruktury technicznej będą lokalizowane wzdłuż istniejących sieci", a planowana inwestycja tak właśnie będzie przebiegać. Wskazała, że plan zagospodarowania przestrzennego nie musi precyzyjnie określać przebiegu danej inwestycji, zwłaszcza, że w niniejszej sprawie chodzi o wybudowanie przyłącza, które jest ostatnim elementem łączącym odbiorcę z siecią przedsiębiorstwa energetycznego. Chcąc precyzyjnie określić w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego realizację każdego przyłącza, do każdego potencjalnego odbiorcy końcowego (zakładu, gospodarstwa domowego, działki budowalnej itp.), plan musiałby liczyć co najmniej kilka tysięcy stron, a ponadto wymogu tego nie przewiduje przepis art. 15 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Wnioskodawczym uważa, że dopełniła również wymogu przeprowadzenia rokowań z użytkownikami wieczystymi przedmiotowej nieruchomości, czego dowodem są załączone przez nią do wniosku pisma kierowane do M. i T.P. Nadmieniła także, że w trakcie postępowania prowadzonego przez Prezydenta, wnioskowała o przesłuchanie świadka na okoliczność podjętych rokowań i braku zgody M.i T. P., w przypadku uznania załączonych przez nią dokumentów za niewystarczające do wykazania braku zgody uczestników postępowania, który nie został uwzględniony przez organ I instancji. Wniosek ten został ponowiony w złożonym odwołaniu. Wojewoda Śląski, wydając decyzję wskazana na wstępie, uwzględnił zarzuty podnoszone w odwołaniu. Jak wyjaśnił w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia, przepis art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami reguluje jeden ze szczególnych przypadków wywłaszczenia, bowiem właściciel (użytkownik wieczysty) ograniczony zostaje w sposobie korzystania ze swej nieruchomości poprzez udzielenie przez starostę wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzenia służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli sam nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to może być dokonane, jeżeli cele publiczne nie mogą być zrealizowane w inny sposób niż przez ograniczenie praw do nieruchomości. Należy zaznaczyć, że swoboda podejmowania decyzji przez starostę w tej materii została ograniczona tylko do inwestycji, które zostały zapisane w planie miejscowym, zaś w przypadku braku planu - dla których wydano decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Oznacza to, że starosta może wydać decyzję ograniczającą sposób korzystania z nieruchomości tylko w sytuacjach wskazanych w tym przepisie. Zgodnie z treścią art. 6 pkt 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, celami publicznymi w rozumieniu ustawy są: budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Stosownie do art. 124 ust. 3 ww. ustawy udzielenie zezwolenia powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem (użytkownikiem wieczystym). Przedmiotem tych rokowań jest udzielenie przez niego zgody na wykonanie prac związanych z realizacją na jego gruncie inwestycji infrastrukturalnej. Przepis ten nie określa formy prowadzenia rokowań, jednakże spełnienie obowiązku ich przeprowadzenia, jako przesłanki wszczęcia postępowania o uzyskanie zezwolenia na zajęcie nieruchomości, oznacza taką sytuację, w której inwestor określił i zaproponował właścicielowi warunki uzyskania zgody na wykonanie prac, o jakich mowa w art. 124 ust. 1. Z kolei niemożność uzyskania zgody właściciela oznacza stan, gdy nie odpowiedział on na zaproszenie do rokowań, sprzeciwił się wyrażaniu zgody albo też strony postawiły sobie wzajemnie takie warunki, że uznały je za niemożliwe do przyjęcia. Negocjacje polegają na tym, że strony przedstawiają własne stanowiska w sprawie, zgodnie z posiadaną wiedzą i wolą. Brak wypracowania wspólnego stanowiska na skutek na przykład niereagowania właściciela nieruchomości na pisma przedsiębiorstwa przesyłowego, odmowa spotkania z przedstawicielami tego przedsiębiorstwa, czy też postawienie niemożliwych do przyjęcia warunków, musi skutkować brakiem zgody właściciela na przeprowadzenie prac na jego gruncie. Rokowania nie mogą mieć charakteru pozornego, ani też nie mogą przebiegać w nieskończoność (vide: wyrok WSA z 7 lipca 2010 r. sygn. akt VIII SA/Wa 294/10). Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, iż wnioskodawczyni, wbrew twierdzeniu organu I instancji dopełniła powyższego obowiązku. Załączone do wniosku: pisma z 28 kwietnia 2017 r. oraz z 2 czerwca 2017 r. kierowane do M. i T.P. - współużytkowników wieczystych przedmiotowej nieruchomości potwierdzają uprzednie prowadzenie rokowań, podczas których nie wyrazili oni zgody na przeprowadzenie przez nieruchomość, której są współużytkownikami wieczystymi, planowanej inwestycji, nie przyjmując tym samym warunków zaproponowanych im przez wnioskodawczynię. Zaproponowali natomiast inwestorowi najem nieruchomości, na której te urządzenia mają zostać posadowione, bądź też jej kupno. Oczywiście można się zgodzić z ich stanowiskiem, że inwestor jest w uprzywilejowanej sytuacji. Jednak taki stan rzeczy wynika z woli ustawodawcy i celu regulacji - umożliwienia realizacji inwestycji celu publicznego. Nie jest możliwe zaprojektowanie inwestycji liniowej zgodnie z oczekiwaniami wszystkich właścicieli nieruchomości (użytkowników wieczystych). Interes społeczny musi zatem uzyskać prymat. Okoliczność przeprowadzonych rokowań wynika również z treści znajdujących się w aktach sprawy: pisma z 14 maja 2017 r., stanowiącego odpowiedź M. i T.P. na przedstawioną im ofertę oraz ich pisma z 15 listopada 2017 r. skierowanego do organu I instancji. W niniejszej sprawie jest także bezsporne, że inwestycja objęta ww. wnioskiem Spółki Akcyjnej "A" z siedzibą w K., jest inwestycją, o której mowa w art. 124, a także inwestycją celu publicznego. Działki nr 1, nr 2 i nr 3, w stosunku do których został złożony wniosek o ograniczenie sposobu korzystania z nich znajdują się na terenie objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Miasta P., zatwierdzonym uchwalą Rady miasta w P. z [...]r Nr [...]. Zgodnie z tym planem działki nr 1 i nr 3 oraz przeważająca część działki nr 2 położone są w strefie oznaczonej symbolem A6U - tereny usług, natomiast pozostała część działu nr 2 w strefie oznaczonej symbolem B 237KDz - drogi zbiorcze. Zgodnie z treścią § 46 ww. planu, do którego odsyła również § 29 (dot. terenów oznaczonych symbolem KDz), na wszystkich terenach objętych planem (przedmiotowe działki są nim objęte) utrzymuje się dotychczasową sieć i urządzenia infrastruktury technicznej przez adaptację. Natomiast z ogólnych zasad zawartych w pkt 3 ppkt Ic) tegoż paragrafu wynika, że wszelkie nowe sieci i urządzenia infrastruktury technicznej, a w tym pojęciu mieszczą się kablowe linie elektroenergetyczne, w terenach oznaczonych m. in. symbolem "U" będą prowadzone wzdłuż istniejących sieci. Z akt sprawy, a w szczególności z załącznika graficznego przedłożonego przez wnioskodawczynię wynika, że planowana linia kablowa n/N typu NA2XY-J 4x240mm będzie przebiegać wzdłuż istniejącej już na przedmiotowej nieruchomości linii nN. Organ odwoławczy nie ma wobec powyższego żadnych wątpliwości, że ta konkretna inwestycja, jako zgodna z postanowieniami obowiązującego dla tego terenu planu, może być zrealizowana m.in. na przedmiotowej nieruchomości. Należy zauważyć, że w części tekstowej ww. planu nie tylko dopuszczono budowę sieci urządzeń infrastruktury technicznej, lecz także określono preferowany jej przebieg (wzdłuż istniejących sieci), który w niniejszej sprawie został dochowany. Dodać trzeba, że dopiero na mocy ustawy z 25 czerwca 2010 r. (Dz.U. Nr 130 poz. 871), dokonano nowelizacji art. 15 ust. 3 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zgodnie z obecnie obowiązującym brzmieniem art. 15 ust. 3 pkt 4a i 4b tej ustawy, w planie miejscowym określa się, w zależności od potrzeb, granic terenów rozmieszczenia inwestycji celu publicznego o znaczeniu lokalnym i znaczeniu ponadlokalnym. Wymóg określenia granic terenów rozmieszczenia inwestycji celu publicznego, nie obowiązywał zatem w dacie uchwalenia planu dla przedmiotowego terenu, tj. w 2006 roku. W ówczesnym stanie prawnym, w planie miejscowym określało się jedynie zasady modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji i infrastruktury technicznej (art. 15 ust. 2 pkt 10 ustawy o planowaniu). Stąd też w orzecznictwie i doktrynie dopuszcza się wydanie decyzji z art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, na podstawie zapisów planu przewidujących infrastrukturę techniczną na określonym terenie, jednakże bez precyzyjnego określenia jej przebiegu, wskazując, że fakt istniejącej już na działce infrastruktury nie pozostaje bez wpływu na ocenę zgodności inwestycji z planem (vide: wyroki: NSA z 23 października 2014r., z 6 listopada 2014 r. I OSK 221/14, I OSK 537/13, WSA w Gdańsku z 23 listopada 2016r., II SA/Gd 458/16 oraz WSA w Gliwicach z 25 września 2017r. sygn. akt II SA/Gl 599/17, z 6 czerwca 2018 r. sygn. akt II SA/Gl 232/18 i z 16 października 2017 r. II S/UGl 685/17). W ocenie organu II instancji, wydana przez Prezydenta Miasta P. wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej zaskarżona decyzja z [...] r. nr [...] o odmowie ograniczenia sposobu korzystania z przedmiotowej nieruchomości nie jest prawidłowa. Wszystkie materialnoprawne przesłanki wydania zezwolenia o którym mowa w art. 124 ust. 1 ustawy (realizacji celu publicznego, zgodności przedsięwzięcia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, niezbędności nieruchomości na ten cel oraz niemożliwość uzyskania przez inwestora zgody użytkowników wieczystych na dobrowolne udostępnienie nieruchomości) zostały bowiem spełnione, wobec czego organ I instancji winien był ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z przedmiotowej nieruchomości i tym samym zezwolić odwołującej na przeprowadzenie zaplanowanych prac. W tej sytuacji Wojewoda uznał za słuszne uchylić zaskarżone rozstrzygnięcie w całości i orzec o ograniczeniu sposobu korzystania z ww. nieruchomości, W skardze z 21 września 2018 r., M.P. i T.P., reprezentowani przez pełnomocnika, podnoszą następujące zarzuty: 1/ obrazę przepisu prawa materialnego, a to art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez błędną jego wykładnie i uznanie, iż zachodzą podstawy do wywłaszczenia przez ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, podczas gdy prawidłowo analiza zapisów ustawy winna prowadzić do wniosku przeciwnego; 2/ obrazę przepisu prawa materialnego, a to art. 21 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez błędną jego wykładnie i uznanie, iż zachodzą przesłanki do wywłaszczenia przez ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, podczas gdy prawidłowo analiza zapisów Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej winna prowadzić do wniosku przeciwnego; 3/ obrazę przepisu prawa procesowego, a to art. 7 i 8 k.p.a poprzez brak załatwienia sprawy przy uwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli; 4/ obrazę przepisu prawa procesowego a to art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak faktycznego uzasadnienia wydanej decyzji co uniemożliwia prawidłową kontrolę odwoławczą, w szczególności w zakresie spełniania przesłanek wywłaszczenia w przedmiotowej sprawie, faktycznego przeprowadzenia rokowań; 5/ obrazę przepisu prawa procesowego, a to art. 7 i 77 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy w tym prawidłowego ustalenia zdolności i gotowości do podjęcia rokowań skarżących, co doprowadziło do błędnego załatwienia sprawy niezgodnego z interesem społecznym i słusznym interesem obywateli; 6/ obrazę przepisu prawa procesowego, a to art. 7 i 77 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie całości materiału dowodowego w sposób wyczerpujący i potraktowanie materiału dowodowego w sposób dowolny zwłaszcza w zakresie możliwości zrealizowania celów publicznych w inny sposób niż poprzez ograniczenie praw do nieruchomości, co doprowadziło do błędnego załatwienia sprawy niezgodnego z interesem społecznym i słusznym interesem obywateli. Na podstawie ww. zarzutów wnoszą o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie od organu administracji na rzecz skarżącego kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi wskazano na brak konsekwencji organu, który przyjmuje, iż ograniczenie przewidziane w art. 124 ust. 1 u.g.n. może być dokonane: jeżeli cele publiczne nie mogą być zrealizowane w inny sposób, niż przez ograniczenie praw do nieruchomości", natomiast skarżący proponowali najem nieruchomości, na której urządzenia służące do dystrybucji mają zostać posadowione, bądź też jej kupno. Wojewoda mając świadomość przedstawionych przez skarżących alternatywnych rozwiązań decyduje się zastosować środek, po który powinno sięgać się w ostateczności. Nie można uznać rokowań za przeprowadzone i zakończone, ponieważ "A" nie odniósł się do propozycji skarżących. Dla uzasadnienia tego stanowiska przywołano m.in. wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 lipca 2010 r. sygn. akt: VIII SA/Wa 294/10, gdzie stwierdzono: "Rokowania nie mogą mieć charakteru pozornego, ani też nie mogą przebiegać w nieskończoność". Podobnie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego siedzibą w Łodzi z dnia 6 kwietnia 2018 r. w sprawie o sygn. akt: II SA/Łd 1020/17: "Spełnienie obowiązku przeprowadzenia rokowań, o których mowa w art. 124 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 121 ze zm.) oznacza taką sytuację, w której pomimo prowadzonych rozmów nie doszło do zawarcia umowy, a inwestor określił i zaproponował właścicielowi konkretne warunki uzyskania zgody na wykonanie prac, o jakich mowa w art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Rokowania w sprawie ograniczenia praw do nieruchomości powinny zatem dotyczyć warunków realizacji celu publicznego, obowiązków odszkodowawczych, odpłatności z innych tytułów oraz innych istotnych postanowień umowy. Rokowania nie obejmujące wszystkich istotnych elementów i warunków przyszłej umowy należy uznać za pozorne, a nieprawidłowe przeprowadzenie rokowań może prowadzić do zakwestionowania ich przeprowadzenia, a w konsekwencji nie będzie spełniona podstawowa przesłanka wywłaszczenia warunkująca udzielenie zezwolenia w oparciu o art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, co dyskwalifikuje rozstrzygnięcie wydane we wskazanym trybie.". Strona przeciwna nie przedstawiła żadnych dokumentów z rzekomo podjętych rokowań, nie odniosła się również do propozycji skarżących będących alternatywą dla wywłaszczenia. Wobec braku stosownej dokumentacji o podjętych rokowaniach nie sposób jest ocenić, czy rokowania w niniejszej sprawie faktycznie miały miejsce, czy zostały podjęte jedynie dla pozoru. Samo oświadczenie "A" w tej sprawie nie powinno mieć charakteru przesądzającego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł ojej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w kwestionowanej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie bowiem, wbrew stanowisku skarżących, trafna jest ocena Wojewody Śląskiego co do zaistnienia w przedmiotowej sprawie przesłanek koniecznych do zastosowania normy określonej w art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 2204, dalej: u.g.n.). Stosownie do tego przepisu starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Materialne przesłanki, warunkujące decyzji wywłaszczeniowej na podstawie ww. przepisu są następujące: po pierwsze – ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości może dotyczyć tylko przedsięwzięć określonych w tym przepisie; po drugie –ograniczenie może mieć miejsce jedynie w sytuacji, w której właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody; po trzecie – ograniczenie może nastąpić zgodnie z planem miejscowym, a jeśli planu takiego nie ma, to zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Zdaniem Sądu, w rozpatrywanej sprawie wszystkie wskazane przesłanki zaistniały. Planowane przedsięwzięcie, więc linia kablowa będąca urządzeniem służącym do przesyłania energii elektrycznej, niewątpliwie należy do kategorii inwestycji ceru publicznego. Celem publicznym, zgodnie z art. 6 pkt. 2 u.g.n., jest m. in. budowa i utrzymywanie urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Skarżący, będący współużytkownikami działek nr 1 oraz 2 i 3, nie wyrazili zgody na przeprowadzenie przez nie przedmiotowej linii kablowej. Świadczy o tym (tj. o braku ich zgody) m.in. treść złożonej skargi. Wbrew twierdzeniom skarżących, dla przyjęcia stanowiska o braku zgody użytkownika wieczystego nieruchomości na przeprowadzenie przez jego działkę przewodu służącego do przysyłania energii elektrycznej, wystarczające jest podjęcie przez inwestora rokowań z użytkownikiem i niezakończenie ich zawarciem umowy, na podstawie której byłoby to możliwe. Inwestor dwukrotnie (pisemnie – pisma z dnia 28 kwietnia 2017 r. oraz z 2 czerwca 2017 r.) występował do skarżących z propozycją ugodowego załatwienia tej sprawy, oferując konkretne warunki (wypłata jednorazowo kwoty 800 zł., kolejna propozycja – 4 tys. zł), natomiast użytkownicy wieczyści zaproponowali zawarcie umowy najmu części nieruchomości, na której posadowiono urządzenie przesyłowe (900 zł miesięcznie), zapłatę wynagrodzenia z tytułu bezumownego korzystania z nieruchomości przez okres 4,5 lat wstecz (27 tys. zł – pismo z 28 lutego 2017 r., zał 3 w aktach sprawy administracyjnej organu I instancji). Z pisma skarżących z dnia 15 listopada 2017 r., kierowanego do Prezydenta Miasta P. prowadzącego postępowanie w sprawie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, wyraźnie wynika, iż propozycji "A" nie akceptują, zaś rozbieżność stanowisk jest tak duża, że uzyskanie porozumienia jest niemożliwe. Chodzi głównie o powierzchnię zajęcia oraz wypłatę wynagrodzenia za okres 4,5 roku bezumownego korzystania przez "A" z części nieruchomości ze względu na zainstalowanie na niej urządzeń przesyłowych (same urządzenia oraz strefa oddziaływania linii energetycznej wraz z pasem technologicznym i drogą dojazdową). W istocie rzeczy skarżący nie przystąpili do negocjacji, ale zaproponowali całkiem nowe warunki, do których negocjowania mógłby przystąpić "A". Sytuacja, w której "A" podjął próbę uzyskania akceptacji skarżących, zmieniając w sposób istotnych zaproponowane wcześniej warunki (podwyższając kwotę z 800 zł. na 4 tys. zł), natomiast druga strona w żaden sposób nie zmieniła swojego stanowiska, uznać trzeba za przesądzającą o braku zgody użytkowników wieczystych na ograniczenie proponowanego sposobu korzystania z nieruchomości. Odnosząc się do zarzutów podnoszonych w skardze, które w istocie skupiają się na braku rokowań między użytkownikami wieczystymi a "A" i tym samym niespełnieniu przesłanki do wydania decyzji na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n., z powodów przytoczonych wyżej stwierdzić trzeba ich bezzasadność. Materialnym warunkiem ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości w trybie decyzyjnym jest brak zgody użytkownika wieczystego na ograniczenie niego uprawnień w przypadku lokalizacji inwestycji celu publicznego na nieruchomości stanowiącej przedmiot użytkowania. A więc brak zgodny, a nie samo prowadzenie rokowań (negocjacji), które, jak wynika, z art. 124 ust. 3 u.g.n. ("Udzielenie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań."), ma jedynie charakter formalny, a więc powinno się odbyć przed wydaniem decyzji. Rokowania takie, odpowiadające wymogom ust. 3, jak wykazano wyżej, miały miejsce. Jak chodzi o zarzut podjęcia ich dla pozoru, to twierdzenie takie nie znajduje uzasadnienia, skoro "A" rzeczywiście podjął próbę uzyskania zgody skarżących. W tym stanie rzeczy skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło