II SA/Gl 899/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.K. i R.K. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie kary pieniężnej za wykonywanie przez przedsiębiorcę transportu drogowego z naruszeniem przepisów ustawy w kwestii wniosku skarżących o wstrzymanie wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w K. z dnia [...] nr [...] p o s t a n a w i a: oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w K. z dnia [...] nr [...] W piśmie z dnia [...] skarżący A.K. i R.K. zawarli wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w K. z dnia [...] nr [...] nakładającej na skarżących obowiązek uiszczenia kary pieniężnej w wysokości 11.000 zł. W uzasadnieniu skarżący podnosili, że powyższa decyzja narusza ich interes prawny poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego i proceduralnego, naruszenie wszelkich możliwych zasad prawa administracyjnego i postępowania administracyjnego. Skarżący wskazywali, że wykonanie decyzji narazi ich na niepowetowane straty skutkujące upadkiem prowadzenia działalności gospodarczej i utratą dobrego imienia poprzez nieuzasadnioną egzekucję kary. Rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania ww. decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Stosownie do treści art. 61 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej zwanej p.p.s.a., wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże sąd może na wniosek strony skarżącej wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności jeżeli zaistnieją szczególne okoliczności uzasadniające takie orzeczenie, tj. gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Uwzględnienie wniosku o udzielenie tymczasowej ochrony w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, co stanowi odstępstwo od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., jest zatem uwarunkowane uprzednim stwierdzeniem, że spełniona została co najmniej jedna z określonych powyżej przesłanek (okoliczności faktycznych o charakterze nadzwyczajnym). Jak wynika z brzmienia przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. ustawodawca co prawda nie nałożył na stronę skarżącą obowiązku wykazania, iż zachodzą przewidziane nim przesłanki wstrzymania aktu lub czynności, to jednakże uprawdopodobnienie przez stronę skarżącą podstaw złożonego wniosku powinno być rozpatrywane w kategoriach podejmowania działań we własnym procesowym interesie. W orzecznictwie utrwalił się pogląd, iż warunkiem uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności jest wskazanie przez stronę okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. uchwała siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GPS 1/07, LEX 261365). Podkreślić należy, że jest to jedynie obowiązek uprawdopodobnienia, nie zaś udowodnienia wystąpienia powołanych przesłanek. Uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne (vide: B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 168). W świetle powyższego wskazać należy, że choć nałożona decyzją z dnia [...] kara pieniężna jest wysoka, to skarżący nie wykazali, że w wyniku jej wykonania może powstać znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki. Podnoszony we wniosku argument, iż wykonanie decyzji objętej wnioskiem może spowodować niepowetowane straty skutkujące upadkiem prowadzenia działalności gospodarczej i utratą dobrego imienia nie zasługuje na uwzględnienie. Spowodowanie bowiem przez wykonanie tego rodzaju aktu znacznej szkody nie jest oczywiste. Podkreślenia wymaga, że przesłanką wstrzymania wykonania jest ocena zmiany sytuacji strony skarżącej, na skutek wykonania aktu. Konieczność uregulowania kary pieniężnej w każdym przypadku, niezależnie od zamożności strony, łączy się z obniżeniem dochodu, a nawet ewentualnymi trudnościami w sferze majątkowej. Nie oznacza to jednak automatycznie powstania szkody i to znacznych rozmiarów lub trudnych do odwrócenia skutków, którym zapobiec może jedynie wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Strona skarżąca nie powołała żadnych okoliczności wskazujących na jej sytuację finansową, a tym samym nie można uznać, aby wykazała, że wykonanie decyzji dotyczącej świadczenia pieniężnego, mogłoby doprowadzić do wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Dodać należy, że świadczenia pieniężne nie powodują nieodwracalnego skutku, gdyż w przypadku uwzględnienia przez sąd skargi i uchylenia zaskarżonego postanowienia strona skarżąca, w następstwie podjętych działań może otrzymać zwrot uiszczonej kwoty, przy czym jej wysokość i zasady zwrotu są możliwe do ustalenia. Zatem, wnoszący o wstrzymanie wykonania powinni byli wykazać w jaki sposób zapłata orzeczonej kary pieniężnej spowoduje okoliczności uzasadniające, według treści powołanego art. 61 § 3 p.p.s.a., wstrzymanie wykonania decyzji objętej wnioskiem. Skoro tego nie uczyniono, to wniosek o wstrzymanie wykonania aktu nie mógł być uwzględniony. Również działając z urzędu brak jest, zdaniem Sądu podstaw do przesądzenia tej przesłanki wstrzymania wykonania ww. decyzji. Podstawy do wstrzymania jej wykonania nie mogły stanowić również sformułowane zarzuty w zakresie wydania tej decyzji z naruszeniem przepisów prawa. Na tym etapie postępowania Sąd nie jest bowiem upoważniony do rozstrzygania tej kwestii i z tego też względu nie może ona stanowić co do zasady (pomijając np.: ewentualne oczywiste przypadki wydania decyzji w warunkach nieważności) podstawy uwzględnienia wniosku o wstrzymanie. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie przywołanego wyżej art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a. postanowił orzec jak w sentencji.