II SA/Gl 899/15
WyrokWSA w Gliwicach2016-03-10
Skład orzekający: Łucja Franiczek, Piotr Broda, Andrzej Matan
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciel nieruchomości, której nie dotyczy bezpośrednio inwestycja budowlana (budowa sieci i przyłączy kanalizacyjnych), ale która znajduje się w jej sąsiedztwie, posiada przymiot strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę, jeśli jego nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu?Ratio decidendi
Właściciel nieruchomości nie posiada przymiotu strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę sieci i przyłączy kanalizacyjnych, jeśli jego nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Samo sąsiedztwo nieruchomości i obawy dotyczące potencjalnych ograniczeń w zagospodarowaniu terenu nie są wystarczające do uznania go za stronę, jeśli przepisy prawa materialnego nie nakładają na inwestora ograniczeń związanych z zagospodarowaniem tej nieruchomości.Stan faktyczny
R. M. złożył odwołanie od decyzji Starosty zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę sieci i przyłączy kanalizacyjnych. Wojewoda umorzył postępowanie odwoławcze, uznając R. M. za stronę postępowania ze względu na brak przymiotu strony. Skarżący twierdził, że organy zostały wprowadzone w błąd co do jego stanowiska w sprawie, a jego nieruchomość jest bezpośrednio dotknięta inwestycją. Sąd rozpoznał skargę na postanowienie Wojewody o umorzeniu postępowania odwoławczego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia WSA Piotr Broda, Sędzia WSA Andrzej Matan (spr.), Protokolant specjalista Małgorzata Orman, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2016 r. sprawy ze skargi R. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie pozwolenia na budowę oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Starosta zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę sieci i przyłączy kanalizacji sanitarnej w miejscowości G.
Od tej decyzji odwołanie (sygnowane jako: zażalenie) złożył R. M., reprezentowany przez pełnomocnika B. M., wnosząc o jej sprostowanie uwzględniające obecny stan sieci na działce nr [...] stanowiącej własność R. M. oraz lokalizacji przyłącza w odległości 3m od granicy i płotu na działce nr [...].
Jak wskazuje w tym piśmie procesowym, w dniu 24 marca 2015 r. został powiadomiony o wszczęciu postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę sieci kanalizacyjnej z uwzględnieniem jego działki nr [...]. Z projektantem przedmiotowej inwestycji uzgadniał przeprowadzenie nitki kanalizacji wyłącznie po działce sąsiedniej nr [...], w odległości 3m od granicy jego działki. Pełnomocnik inwestora nie ma wiedzy o wcześniej wykonanych pracach kanalizacyjnych i podłączeniu do sieci jego posesji. Błędnie odczytał treść pisma strony z dnia 3 kwietnia 2015 r., w którym nie wspomniano o braku zgody na prowadzenie prac na działce nr [...].
Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Wojewoda [...] umorzył postępowanie odwoławcze ze względu na brak przymiotu strony w przypadku R. M.
W uzasadnieniu tego aktu wyjaśnił, iż w trakcie prowadzonego postępowania przed [organem I instancji, w wyniku zawiadomienia przez Starostę [...] o prowadzonym postępowaniu pełnomocnik strony – B. M. "absolutnie nie wyraził zgody" na planowaną inwestycję dotyczącą budowy kanalizacji sanitarnej oraz przyłącza do budynku zlokalizowanego na działce nr [...], będącej własnością jego mocodawcy. Z uwagi na powyższe oświadczenie inwestor pismem z dnia 17.04.2015 r. wyłączył z zakresu opracowania przyłącze kanalizacyjne do budynku nr [...] należącego do p. R. M.
Zgodnie z art. 28 ust. 2 pr. bud., który jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 28 k.p.a., stronami postępowania w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu, będącego przedmiotem tego postępowania. Stosownie do art. 3 pkt 20 pr. bud. "obszar oddziaływania", to teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, w których przewidziano ograniczenia w zagospodarowaniu terenu związane z tym obiektem. Wprowadzenie art. 28 ust. 2 pr. bud. oraz legalnej definicji "obszaru oddziaływania" miało na celu zawężenie kręgu stron w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę wyłącznie do podmiotów wymienionych w tym przepisie, dla których planowana inwestycja ma powodować ograniczenia w zagospodarowaniu ich nieruchomości, przy czym ograniczenie to, wynikające w przepisów odrębnych, musi godzić w konkretne uprawnienia tych podmiotów do zagospodarowania ich nieruchomości.
W ocenie Wojewody [...] fakt braku zgody pełnomocnika odwołującego się na wykonanie przyłącza kanalizacyjnego do budynku nr [...] należącego do p. R. M. oraz wyłączenie tego przyłącza z zakresu opracowania przedłożonego projektu budowlanego powoduje, iż właściciel działki nr [...] utracił przymiot strony w postępowaniu zakończonym decyzją Starosty [...] Nr [...] z dnia [...] r. nr [...].
W związku z powyższym z uwagi na fakt, że odwołanie wniósł p. R. M. - reprezentowany przez pełnomocnika p. B. M. - nie będący stosownie do przepisu j art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane stroną niniejszego postępowania w sprawie
udzielonego pozwolenia na budowę sieci i przyłączy kanalizacji sanitarnej na działkach nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] | [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...][...],[...],[...],[...],[...] w m. G., postępowanie odwoławcze należało umorzyć.
W skardze z dnia 18 sierpnia 2015 r. pełnomocnik R. M. wniósł o uchylenie kwestionowanej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] z dnia [...] r.
W uzasadnieniu skargi podnosi, iż organy podejmujące te rozstrzygnięcia zostały wprowadzone w błąd co do treści pisma z dnia 3 kwietnia 2014 r., kierowanego do Starosty [...]. Dotyczyło ono opieszałości pełnomocnika inwestora kanalizacji - Związku Międzygminnego ds. Ekologii w Z.. W piśmie tym wyraźnie domagał się aby po działce nr [...] prowadzono nitkę kanalizacyjną w odległości 3m od granicy działki jego działki nr [...] oraz drewnianego płotu. Natomiast nie stwierdził w nim, że nie wyraża zgody na podłączenie kanalizacji do budynku mieszkalnego posadowionego na jego działce i tym samym jej przebiegu przez tą nieruchomość.
Skutkiem tak odczytanego pisma był wniosek pełnomocnika inwestora do Starostwa Powiatowego o wyłączenie skarżącego z projektowanej inwestycji – przyłącza kanalizacyjnego do budynku nr [...]. Wniosek ten, poza mylną informacją, zawierał także błąd co do numeru budynku (nr [...], a nie [...]).
Wniosek ten był przedmiotem zażalenia skierowanego do Wojewody [...], w którym skarżący zawarł informacje o o nieprawidłowościach dotyczących projektowanej linii kanalizacyjnej przebiegającej powyżej jego posesji. Na działce nr [...] znajduje się budynek mieszkalny nr [...] oraz budynek gospodarczy, którego nie naniesiono na mapach projektowych pozostających w dyspozycji inwestora. Według wstępnego projektu linia kanalizacyjna na działce [...] miała być prowadzona wzdłuż drewnianego ogrodzenia należącego do skarżącego, prawie w granicy płotu. Wynikało z tego, że doprowadzenie linii do budynku nr [...] będzie wymagało rozebrania płotu. Wobec tego podjął interwencję, aby odległość linii kanalizacyjnej na działce nr [...] wynosiła 3m od jego płotu. Po tej interwencji wstrzymano się z prowadzeniem linii po działce [...], ale studzienkę wybudowano mimo wszystko na działce nr [...], zbyt blisko granicy z jego płotem oraz działką, bo ok. 1,5m i do tej pory do lej studzienki nie ma zrobionego przyłącza. W dniu 27.04.2015 została spisana notatka służbowa z "A", zgodnie z którą nitka miała przechodzić po działce [...] w odległości 3m od płotu.
Błędne jest stanowisko przyjęte przez organy, iż nie wyraża zgody, aby przyłącze było prowadzone go jego działce nr [...], skoro w roku 2008 zgodę taką pisemnie wyraził, a ponadto potwierdził ją w dniu 08.10.2014 r., wyrażając tym samym wolę podłączenia do kanalizacji swojego gospodarstwa.
Jak informuje w skardze, w grudniu 2014 r. jego działka została podłączona do linii kanalizacyjnej i od tego czasu ma podpisaną umowę z Zakładem Usług Komunalnych w U. Korzysta legalnie z banalizacji i według zużycia ją regularnie opłaca.
Czuje się wprowadzony w błąd przez różne organy, wbrew opinii których, w monecie kiedy będzie miał zamiar podjęcia robót budowlanych (grodzenia działki płotem betonowym, przebudowania drewnianego obiektu gospodarczego), nie uzyska pozwolenia ze względu na niezachowanie wymaganej odległości od linii kanalizacyjnej. Odległość ta, jak stwierdza, powinna być nie mniejsza niż 3 m.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu swojego postanowienia, podkreślając w szczególności to , że sporne ogrodzenie w żaden sposób nie oddziałuje na nieruchomość stanowiąca własność skarżącego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez m.in. kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., zwanej dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a także rozstrzygnięcia decyzję tę poprzedzającego wykazało, że nie są one dotknięte uchybieniami uzasadniającymi ich wzruszenie, a tym samym przedmiotowa skarga, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, musiała zostać oddalona.
Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...], umarzające postępowanie odwoławcze ze względu na brak przymiotu strony w przypadku R. M. w sprawie załatwionej decyzją Starosty [...] z dnia [...] r. nr [...], której przedmiotem było zatwierdzenie projektu budowlanego oraz udzielenie pozwolenia na budowę sieci i przyłączy kanalizacji sanitarnej w miejscowości G.
Ocena zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, a także poprzedzającej go decyzji organu I instancji, sprowadza się w istocie rzeczy do pytania czy w realiach rozpatrywanej sprawy R. M. jest stroną postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] r.
W pierwszym rzędzie należy zauważyć, że przepisy prawa budowlanego przyjmują szczególną konstrukcję strony w art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane ( t.j. z 2013 r., poz. 1409 ze zm., dalej: pr.bud.). Stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Innymi słowy rzecz ujmując, to nie interes prawny decyduje o byciu stroną postępowania, ale kwalifikacje wskazane w art. 28 ust. 2 pr.bud. Generalnie rzecz ujmując wymaga to zaistnienia dwu przesłanek: określony podmiot powinien być właścicielem, użytkownikiem wieczystym bądź zarządcą nieruchomości oraz nieruchomość ta musi znajdować się w obszarze oddziaływania inwestycji.
Pierwszy z tych warunków R. M. spełnia, jest bowiem właścicielem działki nr [...]. Natomiast drugi z nich, zdaniem organu odwoławczego, które podziela Sąd, nie został spełniony. Działka ta (nieruchomość) nie pozostaje bowiem w obszarze oddziaływania obiektu (sieć i przyłącza kanalizacyjne).
Stosownie do art. 3 pkt. 20 pr. bud. pod pojęciem "obszar oddziaływania obiektu" należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu.
Nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu jeśli istnieją przepisy prawa materialnego, które nakładają na inwestora określone obowiązki czy ograniczenia związane z zagospodarowaniem i zabudową jego działki, to tym samym właściciel tejże działki jest stroną postępowania o pozwolenie na budowę.
W rozpatrywanej sprawie stan taki nie ma miejsca, bowiem obiekt budowlany w postaci sieci i przyłącza kanalizacyjnego, zlokalizowane na działkach sąsiednich w żaden sposób nie oddziałuję na działkę należącą do skarżącego. Podnoszone prze niego obawy co do możliwości prowadzenia na jego działce robót budowlanych w związku z realizacją tej inwestycji nie znajdują uzasadnienia. Z punktu widzenia prawnego możliwości prowadzenia takich robót nie podlegają ograniczeniom.
W świetle powyższych ustaleń nie znajdują uzasadnienia zarzut podnoszony w skardze, dotyczący błędnego odczytania pisma skarżącego z dnia 3 kwietnia 2015 r. jako wniosku o wyłączenie z planowanej inwestycji, co miałoby uzasadniać jego interes prawny w rozpatrywanej sprawie. Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja organu odwoławczego o umorzeniu postępowania w sytuacji, w której decyzja organu I instancji nie obejmowała pozwolenia na wybudowanie przyłącza do budynku znajdującego się na działce skarżącego. Tym samym odwołanie od tej decyzji zostało wniesione przez R. M., którego interesu prawnego rozstrzygnięcie nie dotyczyło ze względu na to, że nie wkraczało w sferę jego praw i obowiązków. Stąd umorzenie postępowania, po dokonaniu oceny interesu prawnego, było uzasadnione.
Mając powyższe na względzie Sąd nie dopatrzył się uchybień w postępowaniu organów mogących mieć wpływ na wynik sprawy i uznał, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji są zgodne z obowiązującym i powołanym wyżej prawem, a w związku z tym na podstawie powołanych przepisów oraz art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił – jak w wyroku
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło