II SA/Gl 9/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Magdalena Dąbek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2009 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowanego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektów budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. nr [...] z dnia [...]r., 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącej kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. decyzją nr [...] z dnia [...] r. na podstawie art. 49b ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. (t.j. Dz. U. z 2006 r. nr 156, poz. 1118 z zm.) – po rozpatrzeniu sprawy dotyczącej budowy drewnianej altany, oznaczonej nr 2 oraz drewnianego obiektu oznaczonego nr 1, zlokalizowanych na posesji nr [...] w Z. stanowiących własność J. K., nakazał J. K. dokonać rozbiórkę wyżej wymienionych obiektów. Zdaniem organu I instancji nakaz rozbiórki uzasadnia fakt niewykonania przez J. K. obowiązków nałożonych na nią postanowieniem z dnia [...] roku nr [...]. Nadto organ podał, że obiekty objęte decyzją są związane z działalnością agroturystyczną prowadzoną przez inwestorkę, powstały one w [...] r. i wymagały – dla swej legalności – dokonania zgłoszenia. Inwestorka takiego zgłoszenia nie wywiązała się z obowiązków nałożonych postanowieniem z dnia [...] r., co uzasadnia nakaz rozbiórki na podstawie art. 49b ustawy Prawo budowlane. W odwołaniu od powyższej decyzji J. K. zarzucił, że wydana przez organ I instancji decyzja jest "rażąco niezgodna z prawem", nie wskazuje na naruszenia prawa przez skarżącą oraz została wydana w postępowaniu, w którym nie zapewniono skarżącej czynnego udziału w postępowaniu. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. zaskarżoną decyzję z dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, wskazując na art. 138 § 1 pkt 1 kpa i art. 49b ust. 3 oraz art. 49 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Zdaniem organu odwoławczego wobec realizacji przez odwołującą się drewnianej altany z paleniskiem, oznaczonej nr 2 oraz obiektu drewnianego oznaczonego nr 1 – w protokole oględzin z dnia [...] r. bez zgłoszenia oraz niewykonania obowiązków nałożonych postanowieniem z dnia [...] r., zasadnie orzeczono o rozbiórce tych obiektów, z tym, że jego podstawę stanowi art. 49b ust. 3 w zw. z art. 49 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. Zarzut niezapewnienia odwołującej się możliwości czynnego udziału w postępowaniu jest nieuzasadniony. Brała ona bowiem udział w oględzinach w dniu [...]., doręczono jej postanowienie z dnia [...] r., decyzję organu I instancji i II instancji, czego dowodem jest złożenie odwołania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J. K. zarzuciła wydanie decyzji ostatecznej z naruszeniem art. 7, 8, 9, 10, 77 i 107 kpa. Zdaniem skarżącej organ orzekający nie zebrał w sposób wyczerpujący dowodów, nie dokonał ich oceny, a decyzja nie zawiera uzasadnienia faktycznego i prawnego. Nadto skarżąca stwierdziła, że zaskarżona decyzja została wydana przez pracownika bez upoważnienia organu właściwego. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Organ ten – odnosząc się do zarzutu skargi – stwierdził, że decyzja organu II instancji z dnia [...] r. została zgodnie z posiadanym upoważnieniem podpisana przez Kierownika Delegatury w B. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K., o czym świadczy stosowna adnotacja na pieczęci. Upoważnienie znajduje się do wglądu w siedzibie Delegatury. W zakresie pozostałych zarzutów skargi – organ odwoławczy powtórzył argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonych do niego decyzji pod względem zgodności z prawem. Za zgodną z prawem może być uznana jedynie decyzja odpowiadająca prawu procesowemu (kpa) i materialnemu. Zdaniem Sądu stanowiąca przedmiot skargi decyzja została wydana z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej (art. 7 kpa), której realizacja wymaga by organ administracji publicznej podejmował wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Jako dowolne należy uznać ustalenia faktyczne poczynione w oparciu o niekompletny materiał dowodowy, czy też nie w pełni rozpatrzony. Zarzut dowolności zostaje wykluczony dopiero ustaleniami dokonanymi w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 kpa), zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 kpa), a więc przy podjęciu wszelkich kroków koniecznych do jednoznacznego wyjaśnienia sprawy, jako warunku niezbędnego wydania rozstrzygnięcia o przekonującej treści (wyrok NSA z dnia 4.07.2001, I SA 1768/99, Lex 54171). Dopiero taki sposób prowadzenia postępowania uznać można za pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli (8 kpa). Odnosząc powyższe uwagi do przeprowadzonego w niniejszej sprawie postępowania administracyjnego wynikającego z akt przedstawionych Sądowi, a także nadesłanych na żądanie Sądu akt Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zakończonych postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] i akt Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. – nr [...], należy stwierdzić, że nie dają one podstaw do ustaleń stanowiących podstawę zaskarżonej decyzji. Przede wszystkim należy stwierdzić, że z protokołu oględzin z dnia [...] r. nie wynika – wbrew twierdzeniu organów obu instancji – data powstania obiektów objętych zaskarżoną decyzją, ani okoliczność czy powstały one samowolnie. W tym miejscu należy stwierdzić, że protokół ten, jak i znajdujący się w nim rysunek mający odzwierciedlać usytuowanie różnych obiektów na nieruchomości w Z. [...] jest zupełnie nieczytelny. Niewątpliwie wynika z niego, że działka będąca przedmiotem oględzin stanowi współwłasność J. K., T. J. i W. J. Z akt wynika, że oprócz skarżącej w sprawie brał udział jedynie W. J. (doręczono mu decyzje), pominięto natomiast zupełnie T. J. W tym miejscu należy stwierdzić, że ustalenie stron postępowania należy do organu, a w sprawie o rozbiórkę obiektu budowlanego oprócz inwestora muszą brać udział właściciele działki, na której obiekt jest usytuowany. W niniejszej sprawie brak udziału T. J. jest całkowicie niezrozumiały bowiem już od dnia oględzin ([...] r.) organom orzekającym było (powinno być) wiadome, że współwłaścicielką działki jest T. J. Orzekając o rozbiórce spornych obiektów organy określiły je jako drewnianą altanę nr 2 i drewniany obiekt nr 1 zlokalizowane na posesji [...] w Z. Wydaje się, że organ odnosił numerację obiektów do rysunku zawartego w protokole oględzin z dnia [...] r. Jednakże ani organ I instancji, ani II instancji nie wskazał na ten protokół i to niezależnie od podkreślonego już przez Sąd faktu nieczytelności tego protokołu. Natomiast samo określenie usytuowania przedmiotowych obiektów na nieruchomości przy Z. [...] jest niewystarczające, szczególnie w sytuacji gdy na tej nieruchomości znajduje się szereg innych obiektów. Uchybienie to jest równoznaczne z naruszeniem art. 107 § 1 kpa. Decyzja musi bowiem zawierać rozstrzygnięcie sformułowane w taki sposób, ażeby możliwe było następnie wykonanie decyzji dobrowolnie lub z zastosowaniem środków egzekucji administracyjnej. Nadto Sąd stwierdził, że w nadesłanych aktach nr [...] znajduje się decyzja powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. nr [...] z dnia [...] r. nakazująca skarżącej rozbiórkę obiektów objętych zaskarżoną decyzją. W wskazanych aktach znajduje się także odwołanie skarżącej od tej decyzji (k. 12), ale brak rozstrzygnięcia organu II instancji. W tej sytuacji Sąd został pozbawiony możliwości sprawdzenia czy zaskarżona decyzja została wydana w warunkach art. 156 § 1 pkt 3 kpa czy też nie. Wskazane wyżej uchybienia skutkują niemożnością kontroli zaskarżonej decyzji i stwierdzenia czy jest ona zgodna z prawem czy też prawo to narusza. W postępowaniu ponownym wszystkie te uchybienia powinny zostać usunięte przez organ I instancji, a zgromadzony materiał dowodowy ponownie oceniony i zakwalifikowany prawnie. Samo wskazanie stanu faktycznego, dowodów w oparciu, o które nastąpiło jego ustalenie i kwalifikacja prawna – organ orzekający powinien przedstawić w decyzji spełniającej warunki art. 107 § 1 i § 3 kpa. Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 145 § 1 lit. a i c w związku z art. 135 i art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z zm.) orzeczono, jak w sentencji. SJ/