II SA/Gl 9/17

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. M. (M.) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami w kwestii wniosku o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy; W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi, M. M. nadesłał do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym zażądał zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący oświadczył, że jest osobą niepełnosprawną, nie pracuje, nie posiada żądnych zasobów pieniężnych ani majątku i utrzymuje się z renty, w kwocie 1.050 zł ponosząc koszty z tytułu spłaty kredytu (160 zł), opłaty za mieszkanie (300 zł), opłat za media (150 zł) oraz wydatków na leczenie i rehabilitację (360 zł). Wezwaniem z dnia 13 lutego 2017 r. skarżącego wezwano do uzupełnienia i uprawdopodobnienia okoliczności, na które powołał się we wniosku. W tym zakresie wezwano go o: - udokumentowanie (np. przekazem pocztowym, dowodem wypłaty lub kopią decyzji organu rentowego) aktualnej wysokości pobieranej renty; - nadesłanie dokumentów (faktury VAT, paragony, dowody wpłaty, wyciągi bankowe itd.) potwierdzających wysokość miesięcznych kosztów ponoszonych z tytułu czynszu, opłat za tzw. media (gaz, woda, energia elektryczna, wywóz śmieci, usługi telekomunikacyjne itp.) oraz wydatków na leczenie, rehabilitację i zakup leków; - sprecyzowanie, czy nadal zamieszkuje z rodzicami (fakt, że zamieszkiwał wraz z nimi wynika z akt innej sprawy ze skargi M. M., zarejestrowanej w tutejszym Sądzie pod sygn. II SA/Gl 371/14, gdzie również ubiegał się on o prawo pomocy). Wskazano, że w przypadku odpowiedzi twierdzącej należy podać i udokumentować wysokość aktualnego dochodu rodziców, zaś w przypadku odpowiedzi przeczącej - nadesłać aktualne zaświadczenie organu gminy wskazujące wszystkie osoby zameldowane pod jego adresem zamieszkania. W wyznaczonym siedmiodniowym terminie, który upłynął z dniem 27 lutego 2017 r. wnioskujący nie udzielił na powyższe wezwanie żadnej odpowiedzi. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje. Stosownie do art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 przywołanej regulacji, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Odnosząc się do wniosku skarżącego należy podnieść, iż w myśl zasady wynikającej z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli, po myśli art. 245 §2 cytowanej ustawy mogącym obejmować między innymi zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty i wydatki) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. O ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza zatem przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie", które nakłada na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia ale więcej, formułuje obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego (por. P. Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a "prawo pomocy" [w:] praca zbiorowa pod red. J. Stelmasiaka, J. Niczyporuka, S. Fundowicza, Polski model sądownictwa administracyjnego, Oficyna Wydawnicza VERBA s. c., Lublin 2003, s. 120). Oznacza to, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których wnioskodawca zamierza wywieść skutki prawne leży po jego stronie, a rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie przezeń udowodnione (por.: J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 319). Zważywszy powyższe uznano, że okoliczności niniejszej sprawy nie uzasadniają uwzględnienia zgłoszonego żądania albowiem skarżący nie uzupełnił ani nie uprawdopodobnił swoich oświadczeń, które podniósł we wniosku, nie nadsyłając żadnych dokumentów potwierdzających aktualną wysokość uzyskiwanego dochodu oraz rozmiar obciążających go kosztów utrzymania ani też nie składając wyjaśnień odnośnie swojej aktualnej sytuacji rodzinnej. Trzeba tu raz jeszcze zaznaczyć, że M. M. został do tego wyraźnie wezwany zarządzeniem z dnia 13 lutego 2017 r., które zostało mu doręczone 20 lutego 2017 r. W wyznaczonym siedmiodniowym terminie, który upłynął z dniem 27 lutego 2017 r. strona nie udzieliła na to wezwanie żadnej odpowiedzi, a w rezultacie nie sposób uznać, aby spełniła wymóg, o którym mowa w przywołanym wyżej art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. Przyznanie prawa pomocy jest bowiem możliwe tylko i wyłącznie w przypadku wyczerpującego przedstawienia informacji dotyczącej sytuacji materialnej wnioskodawcy. Obowiązkiem strony jest zatem wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Niewykonanie przez stronę obowiązków nałożonych na nią w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy jest z kolei przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji uniemożliwia przyznanie jej rzeczonego dobrodziejstwa procesowego w żądanym zakresie (por.: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego; z dnia 5 września 2005 r., sygn. akt II FZ 414/05 oraz z dnia 14 września 2005 r., sygn. akt II FZ 575/05). Odstępując od wykonania wezwania z dnia 13 lutego 2017 r. skarżący nie zachował przesłanki określonej w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. i dlatego postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 przywołanej ustawy.