II SA/Gl 9/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Spółka jawna z siedzibą w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia w kwestii wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji p o s t a n a w i a: oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia 21 listopada 2017 r. "A" Spółka jawna z siedzibą w S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...]r. nr [...], mocą której uchylono własną decyzję o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta D. z dnia [...] r. nr [...] w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia pod nazwą "B" w D. i jednocześnie orzeczono co do istoty sprawy w ten sposób, że stwierdzono nieważność ww. decyzji Prezydenta Miasta D. W skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W piśmie z dnia 5 stycznia 2018 r. pełnomocnik skarżących uzasadniając ww. wniosek wskazał, że istnieje niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyż cała działalność gospodarcza prowadzona przez skarżących skoncentrowana jest wokół przedsięwzięcia, którego dotyczy zaskarżona decyzja. Wykonanie decyzji spowoduje, znaczne utrudnienia lub nawet niemożność prowadzenia działalności gospodarczej przez skarżących, co w konsekwencji narazi ich na duże straty finansowe, a przez to może zagrozić utratą ich zdolności finansowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Stosownie do art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity, Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., zwanej dalej jako P.p.s.a.), Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności stanowi zatem w świetle powyższej regulacji, odstępstwo od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 P.p.s.a. i dotyczy jedynie okoliczności faktycznych o charakterze wyjątkowym. Wskazać przede wszystkim należy, że instytucja wstrzymania wykonania może dotyczyć tylko takich aktów, które nadają się do wykonania. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie przymusu państwowego (egzekucji) do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania, a co za tym idzie nie każdy wymaga wykonania. Wykonaniu podlegać mogą jedynie akty administracyjne, z którymi wiąże się dla strony obowiązek określonego działania, zaniechania lub nakaz znoszenia zachowania innych podmiotów (por. Z. Kmieciak, glosa do postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 1997 r., sygn. akt SA/Rz 1382/96, opubl. OSP 1998/3/54). Wstrzymanie wykonania dotyczy sytuacji, gdy zaskarżony akt wywołuje skutki materialnoprawne. W rozpoznawanej sprawie brak jest podstaw do zaakceptowania tezy, że zaskarżona decyzja może wywołać konsekwencje wskazane w art. 61 § 3 P.p.s.a. Decyzja, na mocy której stwierdzono nieważność innej decyzji wywołuje określone następstwa prawne, niemniej jednak trudno w tym przypadku mówić o następstwach związanych z jej wykonaniem. W istocie bowiem ma ona charakter deklaratoryjny, tj. komunikuje jej adresatom, że inna decyzja była obciążona wadami (istniejącymi w dacie jej wydania), które uzasadniają wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Co do zasady pojęcie "wykonania decyzji" związane jest z realizacją wynikających z niej uprawnień lub obowiązków. W tym znaczeniu trudno mówić o wykonaniu decyzji stwierdzającej nieważność innej decyzji. Podkreślić należy, że stwierdzenie nieważności konkretnej decyzji nie powoduje automatycznego uchylenia innych rozstrzygnięć indywidualnych, wydanych na jej podstawie. Konsekwencje takiego rozstrzygnięcia mogą być bowiem różne, niejednokrotnie uzależnione od brzmienia konkretnych przepisów prawa materialnego. Jednocześnie zauważyć wymaga, że sama decyzja uzgadniająca środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia nie podlega wykonaniu, a to ze względu na jej przedmiot. Stwierdza ona jedynie warunki i wymogi jakie powinny zostać zachowane przy realizacji inwestycji (por. postanowienie NSA z dnia 14 maja 2009 r. sygn. akt II OSK 715/09 – Lex nr 564227). W tej sytuacji, stosując wnioskowanie a maiori ad minus uznać należy, że stwierdzenie nieważności takiej decyzji również nie podlega wykonaniu. Wskazać w tym miejscu należy, że argumentacja strony skarżącej sprowadza się w istocie do skutków pośrednich wykonania zaskarżonej decyzji. Niewątpliwie bowiem jedynym bezpośrednim skutkiem zaskarżonej decyzji jest wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji dotyczącej środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację spornego przedsięwzięcia. Decyzja taka może pociągnąć za sobą kolejne rozstrzygnięcia administracyjne, ale to w tych, kolejnych odrębnych postępowaniach strona będzie mogła domagać się ochrony tymczasowej, o ile rozstrzygnięcia te będą bezpośrednio wywoływać skutki, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. Odnosząc się do dalszej argumentacji wniosku podkreślić wymaga, że na obecnym etapie postępowania Sąd nie może dokonać oceny zgodności z prawem decyzji wydanych w toku postępowania administracyjnego, nie można zatem upatrywać zasadności złożonego wniosku w przekonaniu o wadliwości zaskarżonego rozstrzygnięcia. Z tych przyczyn, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.