II SA/Gl 901/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant St. sekr. Małgorzata Orman, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2009 r. sprawy ze skargi T. B. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia wykonania rozbiórki obiektów budowlanych oddala skargę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. decyzją z dnia [...]r. nr [...] nakazał T. B. rozbiórkę obiektów w postaci budynku letniskowego ( barakowozu posadowionego na konstrukcji słupowej zatwierdzonej w gruncie) wraz z tarasem oraz latryny polowej, zlokalizowanych na działce nr [...] w P. gm. R. - W. Następnie organ ten upomnieniem z daty [...]r. doręczonym w dniu [...]r. wezwał T. B. do niezwłocznego wykonania obowiązku, nałożonego powyższą decyzją – pod rygorem wdrożenia egzekucji świadczeń o charakterze niepieniężnym. W dniu [...]r. organ egzekucyjny sporządził zaś tytuł wykonawczy nr [...], opatrzony klauzulą o skierowaniu do egzekucji. Wreszcie, postanowieniem z dnia [...]r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. na podstawie art. 119 § 2 i art. 121 § 2 i 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( tekst jedn. Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.), nałożył na T. B. grzywnę w celu przymuszenia w kwocie [...] zł, wzywając ją do jej uiszczenia oraz wykonania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym do dnia [...]r. W uzasadnieniu organ egzekucyjny podał, że zobowiązana nie wywiązała się z obowiązku rozbiórki budynku letniskowego wraz z tarasem i latryną polową, pomimo doręczonego upomnienia. Stąd też należało zastosować środek egzekucyjny w postaci grzywny jako najmniej uciążliwy. Gdy zaś idzie o wysokość grzywny organ wyjaśnił, że gdy idzie o budynek letniskowy o pow. [...] x [...] m, tj. [...] m2, to wynosi ona [...] zł ( czyli [...] m2 x [...] zł jako cena m2 w IV kwartale [...]r. ( Dz. Urz. GUS Nr [...], poz. [...]) : [...] = [...] zł. Grzywnę w celu przymuszenia rozbiórki latryny polowej ustalono zaś w kwocie [...], czyli łącznie [...] zł. Jednocześnie organ egzekucyjny pouczył zobowiązaną, iż w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie, zostanie ona przymusowo ściągnięta w trybie przewidzianym dla egzekucji świadczeń pieniężnych, zaś niewykonanie obowiązku spowoduje zastosowanie środka w postaci wykonania zastępczego. Zobowiązana T. B. wniosła zarówno zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, jak i zażalenie na postanowienie o nałożenie grzywny w celu przymuszenia. W obydwu pismach wskazała na identyczne przyczyny, a mianowicie bezpodstawność nałożenia na nią obowiązku rozbiórki, a więc nieistnienie obowiązku. Zobowiązana zarzuciła, że na działce nr [...] usytuowano barakowóz, a nie domek letniskowy, który nie jest trwale związany z gruntem i nie posiada fundamentów, a zatem nie może być zaklasyfikowany jako budynek. Jej zdaniem zarówno przyczepa kempingowa, jak i latryna polowa, nie wymagały też pozwolenia na budowę, stąd też wystawiony tytuł wykonawczy jest bezpodstawny. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu zażalenia na postanowienie organu egzekucyjnego o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, zaskarżonym postanowieniem na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 144 kpa oraz art. 119, 121 § 2 i 4 i 122 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji orzekł o: 1) utrzymaniu postanowienia organu I instancji o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, 2) uchyleniu tego postanowienia w części określającej kwotę tej grzywny i w tym zakresie orzekł grzywnę w celu przymuszenia w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu organ II instancji wyjaśnił, że podniesione w zażaleniu kwestie dotyczą samej decyzji administracyjnej o rozbiórce, zaś spełnione zostały przesłanki do wdrożenia postępowania egzekucyjnego, po wysłaniu zobowiązanej upomnienia i prawidłowo wystawionego tytułu wykonawczego. Jednakże podzielono zarzut, iż wadliwie zakwalifikowano obiekt jako budynek letniskowy, mimo braku fundamentów, co miało wpływ na wysokość grzywny z tego tytułu, jako że należało ją ustalić w oparciu o art. 121 § 2 ustawy, a nie – art. 121 § 5, jak to uczynił organ egzekucyjny. Stąd też organ II instancji uchylił w tej części postanowienie oraz określił grzywnę w celu przymuszenia rozbiórki ( demontażu ) obiektu letniskowego – barakowozu z tarasem na kwotę [...] zł., zaś latryny polowej – na kwotę [...] zł., czyli łącznie [...] zł. W skardze do sądu administracyjnego T. B. wniosła o uchylenie powyższego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania. Po zrelacjonowaniu przebiegu dotychczasowego postępowania, skarżąca podniosła, iż organy obydwu instancji błędnie zakwalifikowały barakowóz jako obiekt budowlany, podczas gdy na ustawienie jego i latryny nie było wymagane pozwolenie, którego uzyskanie i tak nie byłoby możliwe, gdyż znajdują się na terenie rolnym, a nie – budowlanym. Organ budowlany wniósł o oddalenie skargi, akcentując, że nie był uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga nie jest uzasadniona. W niniejszej sprawie spełnione zostały bowiem ustawowe przesłanki do zastosowania środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia, zaś zaskarżonym postanowieniem prawidłowo wyliczono jej wysokość, uwzględniając stanowisko skarżącej, iż jeden z dwóch obiektów budowlanych, objętych tytułem wykonawczym z dnia [...]r., nie jest budynkiem w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane ( tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.). Zgodnie z definicją ustawową przez budynek należy rozumieć obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem i wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Tymczasem opisane w decyzji z dnia [...]r. nr [...] dwa obiekty budowlane, nie posiadają fundamentów, co wynika z uzasadnienia decyzji o nakazie rozbiórki. Aczkolwiek organ orzekający w osnowie rozstrzygnięcia nazwał budynkiem barakowóz posadowiony na konstrukcji słupowej, utwierdzony w gruncie – z tarasem drewnianym, opartym na konstrukcji słupowo – belkowej, zabetonowanej w gruncie, to jednak kwalifikacja prawna tego obiektu została zasadnie skorygowana przez organ II instancji, co miało wpływ na wysokość wymierzonej z tego tytułu grzywny w celu przymuszenia. Brak było bowiem do wyliczenia wysokości grzywny w trybie art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, powołanej przez organy obydwu instancji, lecz zastosowanie winien znaleźć przepis art. 121 § 2 tej ustawy ( w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 13 kwietnia 2007 r, - Dz. U. Nr 89, poz. 589 ). Zatem nałożona grzywna nie może przekraczać kwoty [...] zł, przy czym w sytuacji objęcia nakazem rozbiórki dwóch obiektów budowlanych, maksymalna wysokość grzywny dotyczy odrębnie każdego obiektu. W niniejszej sprawie organ II instancji działając w trybie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 kpa, uwzględniając częściowo zażalenie, orzekł reformatoryjnie, gdy idzie o wysokość grzywny, nakładając ją w kwocie [...] zł, gdy idzie o nakaz rozbiórki barakowozu z tarasem oraz w kwocie [...] zł, gdy idzie o nakaz rozbiórki latryny, czyli wymierzył ją w łącznej kwocie [...] zł. Brak zatem podstaw prawnych do kwestionowania zaskarżonego postanowienia jako uwzględniającego treść art. 121 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Postanowienie o nałożeniu grzywny spełnia też wymogi z art. 122 § 1 i 2 tej ustawy, jako że skarżącej jako zobowiązanej doręczono tytuł wykonawczy i akt ten zawiera ustawowe elementy w postaci wyznaczenia terminu do uiszczenia grzywny z pouczeniem o jej ściągnięciu w trybie egzekucji administracyjnej oraz wezwania do wykonania obowiązku pod rygorem wdrożenia wykonania zastępczego. Wreszcie, w niniejszej sprawie nie jest sporny fakt, że obowiązek rozbiórki, objęty tytułem wykonawczym, nie został wykonany i nie stał się bezprzedmiotowy. Stosowanie środka egzekucyjnego było zatem dopuszczalne zgodnie z art. 7 § 3 ustawy. Nadto, wbrew stanowisku skarżącej, rozpoznając zażalenie na postanowienie o nałożeniu grzywny, organ II instancji nie jest władny badać zasadności nakazu rozbiórki, orzeczonego decyzją z dnia [...]r. Decyzja ta jako ostateczna, podlega wykonaniu i jej wzruszenie możliwe jest jedynie w odrębnych postępowaniach nadzwyczajnych. Dopóki jednak decyzja ta nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego, w sytuacji niewykonania obowiązku, spełnione są ustawowe przesłanki stosowania środka egzekucyjnego w celu wyegzekwowania nakazu. Stąd też dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nieistotny był zarzut braku podstaw do wydania nakazu rozbiórki wobec jednoznacznego brzmienia art. 29 § 1 ustawy. Z tych wszystkich względów nie stwierdzając naruszenia prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).