II SA/Gl 901/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu Z. A. od postanowienia referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach oddalającego jej wniosek dotyczący zwolnienia od kosztów sądowych z dnia 16 października 2012 r. sygn. akt II SA/Gl 901/12 w sprawie ze skargi Z. A. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w G. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie pozwolenia wodnoprawnego p o s t a n a w i a oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy. Na skutek wezwania do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 300 zł, Z. A. w piśmie z dnia 23 sierpnia 2012 r. wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi. Uzasadniając wniosek wskazała, że znajduje się w bardzo ciężkiej sytuacji finansowej. Pobiera rentę rodzinną po zmarłym mężu, której część została zajęta w związku z egzekucją należności z tytułu podatku od nieruchomości, prowadzi również działalność gospodarczą, jednak przychód uzyskiwany z produkcji energii elektrycznej prowadzonego przez nią przedsiębiorstwa nie pokrywa kosztów jego wytworzenia. We wniosku złożonym na urzędowym formularzu druku PPF skarżąca sprecyzowała żądanie domagając się całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych. Wskazała, że do jej majątku wchodzi współudział w prawie własności nieukończonego budynku mieszkalnego, współwłasność nieruchomości rolnych o pow. 2,17 oraz 2,28 ha oraz pawilony handlowe. Wskazała także, że źródłem jej utrzymania jest renta rodzinna uzyskiwana w kwocie 1731 zł netto miesięcznie, oraz że nie pozostaje z nikim we wspólnym gospodarstwie, a mieszka w pomieszczeniach nad halą maszyn elektrowni. Postanowieniem z dnia 16 października 2012 r. referendarz sądowy oddalił wniosek skarżącej dotyczący zwolnienia od kosztów sądowych. Z. A. w ustawowym terminie wniosła sprzeciw, w uzasadnieniu którego wskazała, że mimo iż całość świadczenia rentowego zasila zobowiązania jej firmy, to potęgują się zaległości we wszystkich podatkach i opłatach na rzecz ZUS. Skarżąca podniosła także, że nie dokonuje opłat za gaz i wodę, ponieważ nie ma takich przyłączy w swoim zakładzie, a pobór energii na potrzeby zakładu kompensowany jest fakturami z jej sprzedaży. Skarżąca nie pokrywa również rachunków za telefon, bo jej na to nie stać i czyni to jej syn. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej Ppsa, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Odnosząc się zatem do wniosku skarżącej, stwierdzić trzeba, że zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 Ppsa, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym, czyli w świetle art. 245 § 3 Ppsa obejmującym m. in. zwolnienie od kosztów sądowych, następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona, wnosząc o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie, powinna zatem udowodnić istnienie okoliczności wskazanej w tym przepisie. Zdaniem Sądu skarżąca nie wykazała, że w jej sytuacji zachodzą przesłanki do uwzględnienia jej żądania. Jakkolwiek sytuacja materialna skarżącej przedstawia się jako trudna to jednak nie uniemożliwia ona uiszczenia kosztów sądowych. Skarżąca uzyskuje stały dochód w wysokości 1731 zł netto miesięcznie i prowadzi działalność gospodarczą, a ponadto jest współwłaścicielem domu mieszkalnego, nieruchomości rolnych o pow. 2,17 oraz 2,28 ha i właścicielem pawilonów handlowych. Skarżąca oświadczyła, że uzyskany w 2012 r. roku przychód jej przedsiębiorstwa nie pokrył kosztów jego utrzymania, co skutkowało tym, że niektóre wydatki pokrywała ona ze świadczenia rentowego. Z powodu prowadzenia nieprzynoszącej dochodu działalności zarobkowej, Skarb Państwa nie powinien być pozbawiany środków pieniężnych. Jeżeli stan nierentowności trwa długi okres, to kierujący się regułami ekonomii, przedsiębiorca powinien rozważyć zaprzestanie działalności bądź zmianę jej profilu. Sąd dokonując oceny stanu majątkowego oraz dochodu skarżącej, doszedł do przekonania jest ona w stanie pokryć koszty sądowe bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Podkreślenia wymaga bowiem fakt, że instytucja prawa pomocy jest odstępstwem od generalnej zasady ponoszenia przez strony kosztów postępowania sądowego. Mając na uwadze przytoczoną powyżej argumentację, Sąd, działając w trybie art. 260 Ppsa, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 Ppsa, orzekł jak w sentencji