II SA/Gl 902/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 lutego 2019 r. sprawy ze skargi T.G. na postanowienie Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji w sprawie warunków zabudowy terenu oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Okręgowego Urzędu Górniczego w K., działając na wniosek Burmistrza Gminy i Miasta C. w trybie art. 53 ust. 4 pkt 4 w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2017 r., poz. 1073) oraz art. 106 kpa, uzgodnił projekt decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji, polegającej na rozbudowie i nadbudowie budynku mieszkalnego na działce skarżącego T. G. i A. G. nr 1 w miejscowości P.. Jako warunki rozwiązań projektowych organ I instancji podał następujące czynniki geologiczno-górnicze: 1) przedmiotowa działka w części oznaczonej na załączniku graficznym położona jest w terenie górniczym "[...]", poza zasięgiem stref zagrożeń od prowadzonych robót strzałowych, tj. drgań parasejsmicznych, rozrzutu odłamków skalnych i powietrznej fali uderzeniowej. Aktualnie strefa drgań parasejsmicznych na kierunku planowanego przedsięwzięcia wynosi 140m od granic eksploatacji, 2) położenie opiniowanego terenu w stosunku do frontu eksploatacyjnego: - aktualnie 220m, - docelowo 250m, - do granic złoża 125m, 3) eksploatacja prowadzona jest 88m poniżej pierwotnego poziomu wód złożowych, 4) opiniowany teren znajduje się w zasięgu leja depresji powstałego w wyniku odprowadzania wód złożowych z wyrobiska złoża "[...] ". W okolicznych miejscowościach jest wybudowany wodociąg. W uzasadnieniu organ I instancji podał, że wskazane czynniki mają na celu zapewnienie bezpieczeństwa konstrukcji i użytkowania projektowanego obiektu, usytuowanego na terenie górniczym, co wynika z przeprowadzonego rozpoznania, w tym opinii geologiczno-górniczej nr [...] Zakładu Górniczego "[...]" oraz analizy projektu decyzji. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący, zarzucając jego oparcie wyłącznie na opinii wykonanej przez zakład górniczy, bez sprawdzenia stanu faktycznego i zasięgnięcia stanowiska strony. Skarżący domagał się podjęcia działań kontrolnych w zakresie jednoznacznego stwierdzenia stanu faktycznego co do wpływu eksploatacji złóż metodą strzałową na konstrukcje budowlane wraz z zaleceniami co do zmian, które należy zastosować, aby usunąć ewentualny wpływ eksploatacji na zagrożenie bezpieczeństwa, a w razie braku takich zagrożeń – jednoznacznego stwierdzenia jakichkolwiek zmian konstrukcyjnych. W uzasadnieniu skarżący zarzucił, że eksploatacja złóż metodą strzałową ma negatywny wpływ na stan techniczny jego budynku, co spowodowało kontrolę PINB, w wyniku której zalecono przegląd kominowy i elektryczny oraz zakwestionowano brak zbiornika na ścieki, spełniającego odpowiednie wymogi prawa. W wyniku jego skargi do Prezesa WUG, przeprowadzono zaś kontrolę przez miesiąc wielkości wstrząsów postrzałowych, podczas których strzały były słabsze, niż poprzednio. Nadto, skarżący wniósł o wyjaśnienie przyczyn powstania szczeliny górotworu wyrobiska od strony jego posesji i zatrzymania robót na pół roku oraz podanie przyczyn przekroczenia norm przy dwóch strzelaniach. Do zażalenia dołączono przywołane w nim pisma. Postanowieniem z dnia [...] r. Prezes Wyższego Urzędu Górniczego orzekł o uchyleniu postanowienia organu I instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania przez ten organ celem ustalenia rzeczywistego wpływu wykonywanej działalności górniczej, w tym wpływu robót strzałowych na projektowaną inwestycję. Po ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji postanowieniem z dnia [...] r. uzgodnił projekt decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji przy uwzględnieniu jej położenia w zasięgu leja depresji, powstałego w wyniku odprowadzania wód złożowych z odkrywkowego wyrobiska zakładu górniczego. Jednakże wskutek zażalenia skarżącego organ odwoławczy postanowieniem z dnia [...] r. ponownie orzekł o uchyleniu postanowienia organu I instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania temu organowi celem uwzględnienia aktualnych warunków geologicznych i określenia czynników geologiczno-górniczych koniecznych do uwzględnienia przy realizacji przedmiotowej inwestycji. Po kolejnym rozpoznaniu sprawy postanowieniem z dnia [...] r. organ I instancji uzgodnił projekt decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji, określając następujące czynniki geologiczno-górnicze niezbędne do uwzględnienia na etapie sporządzania projektu budowlanego: 1) wielkość drgań parasejsmicznych wskutek urabiania złoża z użyciem środków strzałowych, podanych odrębnie na gruncie działki oraz na fundamencie budynku, 2) usytuowanie inwestycji w zasięgu leja depresji, wyżej już przywołanego. W uzasadnieniu organ I instancji powołał się na fakt uzyskania od przedsiębiorcy aktualnej opinii geologiczno-górniczej z dnia [...] r., określającej położenie terenu inwestycji w stosunku do granic złoża oraz aktualnego i docelowego frontu eksploatacyjnego i charakterystykę geologiczną złoża i jego nadkładu, w tym stosunki wodne. Nadto, organ uzyskał opracowanie rzeczoznawcy ds. ruchu zakładu górniczego z [...] r. oraz pomiary wpływu robót strzałowych z [...] r. Z powyższą dokumentacją zapoznano skarżącego. Stąd też na jego podstawie organ I instancji określił czynniki geologiczno-górnicze. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący zakwestionował ustalenia opinii rzeczoznawcy jako wynajętego przez przedsiębiorcę. Zarzucił, że w dniu pomiarów intensywność strzałów była niższa, niż w przeddzień i w kolejnych dniach. Powołał się też na fakt przesłania dwóch pism z załączonymi nagraniami efektów strzałowych. Jednakże zaskarżonym postanowieniem zażalenia nie uwzględniono. Utrzymując w mocy postanowienie organu I instancji, organ odwoławczy po zrelacjonowaniu przebiegu postępowania stwierdził bowiem, że w postępowaniu wyjaśniającym oparto się na opracowaniu rzeczoznawcy ds. ruchu zakładu górniczego, dotyczącym pomiarów wpływu robót strzałowych na budynek mieszkalny skarżącego. Zdaniem organu II instancji, wyczerpująco zebrano zatem materiał dowodowy i na tej podstawie określono parametry techniczne, charakteryzujące prowadzoną eksploatację. Stąd też zażalenia nie uwzględniono. W skardze do sądu administracyjnego skarżący zarzucił naruszenie art. 7 kpa z powodu braku wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy i nieuwzględnienia jego słusznego interesu. Skarżący wniósł o przeprowadzenie eksperymentu procesowego w postaci wykonania kontroli jednego strzału kruszącego w złożu kopalni z użyciem maksymalnego dozwolonego ładunku wybuchowego co do jego siły i rozłożenia w czasie z jednoczesnym kontrolnym badaniem skutków na jego posesji. Jego zdaniem, różnica w wynikach ekspertyz wynika z faktu, że zakład wiedział o pomiarach i stosował mniejsze ładunki niż normalnie. Nadto, skarżący wniósł i zobowiązanie zakładu do zamontowania czujników kodujących siłę wstrząsów i natężenie hałasu na granicy jego działki na okres 2 lat na koszt zakładu z odczytem wyników w okresie co miesięcznym. Skarżący podniósł, że jego budynek i posesja usytuowane są w odległości 160m od granicy kopalni w zasięgu leja depresyjnego, a czoło wyrobiska znajduje się obecnie 240m od jego posesji. Stąd też obawia się zbliżania tego czoła i zwiększenia negatywnego oddziaływania. Przedłożył też nagrania wstrząsów, ale siłą rzeczy nie pokazują one parametrów technicznych i ich natężenia. Potwierdza to jednak jedna z opinii, stwierdzająca dwukrotne nieznaczne przekroczenie dopuszczalnych norm. Stąd też skarżący uznał, że został oszukany z powodu wykonywania badań po powiadomieniu zakładu górniczego. Do skargi dołączono nagranie na płycie CD oraz kopie akt sprawy. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi i wskazał na niedopuszczalność uwzględnienia wniosków dowodowych skarżącego w postępowaniu sądowym. Rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Zaskarżone postanowienie nie narusza bowiem prawa materialnego, ani też organy administracji nie uchybiły regułom procedury w stopniu skutkującym wznowieniem tego postępowania, bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W oparciu o należycie zebrany i oceniony materiał dowodowy organy administracji uzgodniły projekt decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji skarżącego. Wymóg uzgodnienia wynika z faktu położenia działki skarżącego w granicach terenu górniczego (art. 53 ust. 4 pkt 4 w zw. z art. 64 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wyżej powołanej, obecnie Dz. U. z 2018 r., poz. 1945 ze zm.). Jak trafnie wyjaśnił organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, w niniejszej sprawie rolą organu uzgadniającego jest podanie informacji w zakresie istniejących czynników geologicznych i górniczych, które winny być uwzględnione na kolejnym etapie inwestycji, a mianowicie opracowaniu projektu budowlanego, spełniającego wymogi bezpieczeństwa konstrukcji. Zgodnie z § 205 rozp. Min. Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1422 ze zm.), na terenach podlegających wpływom eksploatacji górniczej powinny być stosowane zabezpieczenia konstrukcji budynków, odpowiednie do stanu zagrożenia, wynikającego z prognozowanych oddziaływań powodowanych eksploatacją górniczą, przez które rozumie się wymuszone przemieszczenia i odkształcenia oraz drgania podłoża. Rozbudowa, nadbudowa, przebudowa oraz zmiana przeznaczenia budynku na terenie górniczym, powinna być poprzedzona ekspertyzą techniczną stanu konstrukcji i elementów budynku, z uwzględnieniem stanu podłoża gruntowego (§ 206 ust. 2 rozp.). W niniejszej sprawie określono czynniki geologiczno-górnicze niezbędne do uwzględnienia w projekcie budowlanym. Warunki te określono na podstawie uzyskanej od przedsiębiorcy aktualnej opinii geologiczno-górniczej, wyżej przywołanej oraz opracowania rzeczoznawcy ds. ruchu zakładu górniczego i pomiarów wpływu robót strzałowych. Wszelkie dokumenty pochodzą z [...] r. Zarzuty skargi sprowadzają się do negowania opinii biegłego jako opracowanej na zlecenie zakładu górniczego i opartej na pomiarach, przeprowadzonych w terminach uzgodnionych z tym zakładem. Zdaniem skarżącego, pomiary te są zatem niemiarodajne i należy zamontować czujniki siły wstrząsu i natężenia hałasu na okres 2 lat, z odczytem co miesiąc. Zdaniem sądu administracyjnego, żądania skarżącego przekraczają ramy niniejszego postępowania. Organ współdziałający nie bada bowiem w ramach postępowania z art. 106 kpa, czy działalność górnicza jest prowadzona zgodnie z udzieloną koncesją i innymi warunkami, wynikającymi z planu ruchu zakładu górniczego. Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. – Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2017 r., poz. 2126 ze zm.), określa zasady wykonywania nadzoru i kontroli nad taką działalnością. Terenem górniczym jest przestrzeń objęta szkodliwymi wpływami robót górniczych (art. 6 ust. 1 pkt 15 tej ustawy). Organ koncesyjny może ograniczyć lub cofnąć koncesję w przypadkach, wymienionych w art. 37 ustawy. Ustawa określa też zasady odpowiedzialności rzeczoznawcy ds. ruchu zakładu górniczego (art. 77 ). Wreszcie, wykonywanie robót strzałowych wymaga pozwolenia w drodze decyzji (art. 115 tej ustawy), które może być cofnięte w razie stwierdzenia przypadków z ust. 5 tego przepisu. Ustawa określa też zasady odpowiedzialności za szkody spowodowane ruchem zakładu górniczego (art. 144 i nast.). W ramach uprawnień nadzorczych i kontrolnych, właściwy organ nadzoru wydaje decyzje, określone w art. 171 ustawy a także może wykonywać czynności z art. 172 ustawy, w tym odpowiednie pomiary stanu bezpieczeństwa. Z uwagi na przyjęte rozwiązania prawne stwierdzić zatem należy, że w ramach trybu uzgadniania z art. 106 kpa, nie mieści się wydawanie przez organy nadzoru górniczego decyzji nadzorczych i kontrolnych, do czego zmierzają wnioski skarżącego. Żądany eksperyment procesowy nie mógł być przeprowadzony w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdyż z mocy art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), sąd administracyjny władny jest jedynie do przeprowadzenia dowodu uzupełniającego z dokumentu. Stwierdzenie przez Sąd konieczności uzupełnienia materiału dowodowego skutkuje uchyleniem rozstrzygnięcia organu administracji celem przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. W niniejszej sprawie brak jednak podstaw do ferowania zarzutu naruszenia art. 7 kpa. Wnioskowany eksperyment ma na celu wykazanie prowadzenia działalności górniczej z naruszeniem zasad bezpieczeństwa. Kwestia ta może być jedynie przedmiotem odrębnego postępowania. Brak też podstaw do przyjęcia stronniczości rzeczoznawcy, powołanego w niniejszej sprawie. Rzeczoznawca legitymuje się wymaganymi uprawnieniami m.in. w grupie XII – roboty strzałowe. Zarzuty skarżącego pod adresem rzeczoznawcy, należy uznać za gołosłowne. Ich prawdziwość mogłaby podlegać weryfikacji jedynie w postępowaniu dyscyplinarnym, uregulowanym ustawą – Prawo geologiczne i górnicze, któremu podlega rzeczoznawca w razie nierzetelnego wykonywania zadań. Skarżący może dochodzić w odrębnym trybie naprawienia szkody, spowodowanej ruchem zakładu górniczego, o ile podane w zaskarżonym postanowieniu warunki okażą się niewystarczające dla zapobieżenia tej szkodzie. Z tych wszystkich względów, nie stwierdzając naruszenia prawa, wymienionego w art. 145 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 tej ustawy. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nastąpiło zgodnie z art. 119 pkt 3 i art. 120 tej ustawy. mr