II SA/Gl 903/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 marca 2016 r. sprawy ze skargi J. W. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie o wymeldowanie oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Prezydent Miasta K. orzekł o wymeldowaniu J. W. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w K. Decyzja zawierała prawidłowe pouczenie o prawie do wniesienia odwołania oraz ustawowym terminie do jego złożenia. Została doręczona J. W. w dniu 5 czerwca 2015 r. Odwołanie od decyzji pierwszoinstancyjnej, wyrażające niezadowolenie z otrzymanego rozstrzygnięcia, J. W. wniósł w dniu 29 czerwca 2015 r. W odwołaniu nie odniósł się do kwestii jego spóźnionego wniesienia, nie zawarł też prośby o przywrócenie terminu. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Wojewoda [...] stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ wskazał, iż doręczenie decyzji organu I instancji dokonane zostało 5 czerwca 2015 r. Przedmiotową decyzję J. W. odebrał osobiście, co potwierdza podpis na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Ww. pod wskazanym adresem odbierał również kierowaną do niego w toku postępowania korespondencję. Adres ten wskazał także w odwołaniu. W sposób prawidłowy został zatem dopełniony obowiązek doręczenia i doręczenie to jest skuteczne. W związku z tym, aby odwołanie mogło zostać rozpatrzone pod względem merytorycznym, powinno być ono wniesione najpóźniej do 19 czerwca 2015 r. Jednakowoż odwołanie od decyzji organu I instancji zostało złożone w Kancelarii Urzędu Miasta K. dopiero w dniu 29 czerwca 2015 r.. Odwołanie zostało zatem wniesione po terminie określonym w art. 129 § 2 k.p.a. Mając na uwadze powyższe, zarzuty kierowane pod adresem decyzji organu I instancji pozostają bez znaczenia, bowiem odwołanie J. W. nie może zostać rozpatrzone pod względem merytorycznym, gdyż zostało złożone z uchybieniem terminu przewidzianego dla tego typu czynności. Organ podkreślił nadto, że J. W. nie zwrócił się z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Pismem z dnia 12 sierpnia 2015 r. J. W. wniósł do tut. Sądu skargę na ww. postanowienie Wojewody [...]. Na wstępie wskazał, iż "Katastrofalna sytuacja rodziny nie pozwoliła na terminowe wniesienie odwołania/../ Katastrofalna sytuacja nastąpiła nie z naszej winy, ponieważ dwa Miasta K. i C. rywalizowały ze sobą kto szybciej doprowadzi do eksmisji chorego, który źle znosi zmianę otoczenia/../", w dalszej zaś części, nie odnosząc się już do kwestii opóźnienia, opisał chorobę syna, zadłużenie rodziny, bezprawne jego zdaniem działanie organów i skutki orzeczonej eksmisji. Skarga została wniesiona w terminie. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2014, poz. 1647 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez m.in. kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. 2012, poz. 270 z późn. zm. zwanej dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia wykazało, że nie jest ono dotknięte uchybieniami uzasadniającymi jego wzruszenie, a tym samym przedmiotowa skarga, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie zasługuje na uwzględnienie. Zważyć bowiem w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Warunkiem skuteczności czynności procesowej - wniesienia odwołania – jest zatem zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Złożenie odwołania po terminie powodować może różne skutki procesowe w zależności od tego czy odwołujący się złożył jednocześnie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania (art. 58 § 1 i 2 k.p.a.) czy też z prośbą taką nie wystąpił. Jeżeli wraz z odwołaniem strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu to wówczas organ odwoławczy jest zobowiązany w pierwszej kolejności wniosek ten rozpoznać, a następnie w zależności od oceny okoliczności i przyczyn wniesienia spóźnionego środka zaskarżenia, bądź to wydać postanowienie, w którym stwierdzi, iż odwołanie zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu, bądź też, także w drodze postanowienia, przywrócić termin do złożenia odwołania i rozpoznać sprawę merytorycznie. Jeśli natomiast wnoszący odwołanie nie wystąpił jednocześnie z prośbą o przywrócenie terminu do jego złożenia, wówczas organ odwoławczy jest zobowiązany do wydania postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania (art. 134 k.p.a.). Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Należy jeszcze wskazać, iż w myśl art. 58 § 2 i 3 k.p.a. prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu natomiast przywrócenie terminu do złożenia wskazanej wyżej prośby jest niedopuszczalne. Podkreślenia wymaga nadto, że rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który to termin nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu drugoinstancyjnym rozstrzygnięcia ostatecznego, takiego, które korzysta z ochrony trwałości. Odnosząc powyższe uwagi do okoliczności niniejszej sprawy wskazać w tym miejscu należy, że bezspornym jest, iż decyzja z dnia [...] r. została J. W. skutecznie doręczona w dniu 5 czerwca 2015 r. (dowód: zwrotne potwierdzenie odbioru zaskarżonej decyzji opatrzone datą i podpisem skarżącego). Decyzja zawierała prawidłowe pouczenie o trybie i terminie, w którym można wnieść odwołanie. W konsekwencji odwołanie winno zostać wniesione do dnia 19 czerwca 2015 r. Jednakowoż skarżący sporządził odwołanie, jak wynika z jego daty nagłówkowej, dopiero w dniu 25 czerwca 2015 r., już po upływie wskazanego terminu, a wniósł do organu w dniu 29 czerwca 2015 r. Ewidentnym jest także, iż odwołanie skarżącego nie odniosło się ani jednym słowem do kwestii uchybienia terminowi, nie zawierało też wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Stwierdzić zatem należy, iż tym samym skarżący, prawidłowo pouczony w decyzji o środkach zaskarżenia, uchybił określonemu w art. 129 § 2 k.p.a. 14-dniowemu terminowi do wniesienia odwołania (termin ten upłynął w dniu 19 czerwca 2015 r. – we wtorek), co czyniło jego odwołanie bezskutecznym. W konsekwencji merytoryczne rozpatrywanie odwołania przez Wojewodę [...] było niedopuszczalne, a z uwagi na brak stosownego wniosku niedopuszczalnym było także ewentualne rozważanie możliwości przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W efekcie organ II instancji zobligowany był, na podstawie art. 134 k.p.a., do wydania postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Fakt, iż wniesione odwołanie nie zawierało prośby o przywrócenie terminu do jego wniesienia w sprawie jest bezsporny, dopiero bowiem w skardze J. W. wskazuje, jego zdaniem, przyczyny opóźnienia. Nawet jednak gdyby uznać, że odnośny passus skargi nosi znamiona wniosku o przywrócenie terminu to wniosek ten nie mógł podlegać rozpoznaniu. Istotą bowiem postępowania sądowoadministracyjnego jest to, że Sąd ocenia zgodność z prawem zaskarżonego aktu w dacie jego wydania przez organ, a więc w dacie, w której wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie był przez stronę złożony. Sąd zauważa też, że przepisy proceduralne wymagają od organu, co uczynił w wydanej przez siebie decyzji, by pouczył stronę o możliwości, trybie i terminie wniesienia środka zaskarżenia. Nie ma natomiast wymogu by organ jednocześnie pouczał o działaniach, jakie strona może podjąć o ile środka zaskarżenia w terminie nie złoży. W konsekwencji powyższych uwag organ odwoławczy w zgodzie z prawem wydał postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Merytoryczne rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który to termin nie został przywrócony, stanowiłoby bowiem, jak to wskazano powyżej, rażące naruszenie prawa. Powyższej oceny nie mogą zmienić przywoływane obecnie przez skarżącego argumenty dotyczące powodującej opóźnienie w złożeniu odwołania ciężkiej sytuacji rodziny. Argumentacja taka niewątpliwe byłaby przedmiotem rozważań Wojewody [...] gdyby skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu. Wniosku takiego skarżący wówczas jednak nie złożył. Jednocześnie Sąd podkreśla, że kontroli podlegało w niniejszej sprawie jedynie postanowienie organu II instancji stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania, mające zatem charakter wyłącznie proceduralny. W konsekwencji także Sąd, będąc związanym przedmiotem zaskarżenia, nie mógł badać ani pod względem formalnym ani merytorycznym zgodności z prawem decyzji w przedmiocie wymeldowania J. W. W konsekwencji przedstawionych wyżej wywodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie uwzględnił skargi i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.