II SA/Gl 904/14
PostanowienieWSA w Gliwicach2014-10-23
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której miesięczny dochód jest stosunkowo niewielki, a bieżące wydatki nieznaczne, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Osoba fizyczna może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku w utrzymaniu swoim oraz swojej rodziny. Ocena ta opiera się na porównaniu dochodów z wydatkami, a także na przedstawieniu przekonujących argumentów i materiału dowodowego. W przypadku niewielkich dochodów i braku możliwości zgromadzenia środków na wpis sądowy, wniosek o zwolnienie od kosztów może zostać uwzględniony.Stan faktyczny
Skarżący A. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, powołując się na trudną sytuację materialną. Skarżący samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, utrzymując się z emerytury rolniczej w kwocie 837 zł netto miesięcznie, nie posiada majątku ani oszczędności. Na wezwanie sądu przedstawił dokumenty dotyczące wydatków i wyjaśnił, że mieszka z nim dorosły domownik otrzymujący zapomogi socjalne, który nie partycypuje w kosztach utrzymania.Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego z kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 23 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: zwolnić skarżącego z kosztów sądowych
Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy A. P. wystąpił o zwolnienie od kosztów sądowych, powołując się na trudną sytuację materialną. Z treści oświadczeń strony wnika, że samotnie prowadzi gospodarstwo domowe, utrzymując się z emerytury rolniczej w kwocie 837 zł netto miesięcznie. Poza nieruchomością rolną o pow. 3,3 ara nie posiada żadnego majątku, w tym oszczędności, papierów wartościowych jak również przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro.
Na wezwanie referendarza sądowego A. P. przesłał dokumenty obrazujące wydatki jakie przeciętnie ponosi w związku z utrzymywaniem się oraz wyjaśnił, że mieszka wraz z nim dorosły domownik, który jednakże uzyskuje wyłącznie zapomogi socjalne i nie partycypuje w bieżących kosztach utrzymania.
W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje:
Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. Poz. 270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim oraz swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Ocena możliwości finansowych strony ubiegającej się o zwolnienie od kosztów sądowych dokonywana jest poprzez porównanie uzyskiwanego przez nią dochodu z wydatkami, które będzie zobowiązana ponieść w toczącym się postępowaniu sądowym. Nadto, ewentualne uwzględnienie wniosku jest uzależnione od tego, czy strona przedstawi przekonujące argumenty (poparte stosownym materiałem dowodowym) dające podstawę do stwierdzenia, że zachodzą okoliczności pozwalające na uwzględnienie wniosku.
Na obecnym etapie postępowania sądowego zasadniczym wydatkiem, do poniesienia którego strona może być zobowiązana jest wpis od skargi. Stosownie do treści § 2 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) wpis ten wynosi 200 zł. Biorąc to pod uwagę i mając zarazem na względzie wysokość miesięcznych dochodów w rodzinie wnioskodawcy a także rozmiar i strukturę ponoszonych przez niego wydatków wypada stwierdzić, że może mieć on znaczące problemy ze zgromadzeniem środków na ten cel. Wysokość dochodu skarżącego jest stosunkowo niewielka i nawet mając na względzie fakt, że bieżące wydatki również nie są znaczące nie można uznać, że stać go będzie na poniesienie kosztów sądowych. Oceny tej nie zmienia również to, że jego dorosły domownik uzyskuje świadczenia o charakterze socjalnym, albowiem są to środki niezbędne na zaspokojenie podstawowych potrzeb egzystencjalnych.
Wobec tego , działając na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., w związku z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło