II SA/Gl 904/19
WyrokWSA w Gliwicach2019-10-23
Skład orzekający: Beata Kalaga-Gajewska, Elżbieta Kaznowska, Renata Siudyka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zmniejszenie wymiaru czasu pracy i wynagrodzenia u dotychczasowego pracodawcy, przy jednoczesnym podjęciu nowego zatrudnienia, stanowi "utratę dochodu" w rozumieniu przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, skutkującą brakiem obowiązku zwrotu nienależnie pobranych świadczeń?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy błędnie zinterpretowały pojęcie "utraty dochodu" w rozumieniu art. 3 pkt 23 lit. c) ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zmniejszenie wymiaru czasu pracy i wynagrodzenia u dotychczasowego pracodawcy, nawet przy jednoczesnym podjęciu nowego zatrudnienia, powinno być traktowane jako utrata dochodu, co wpływa na prawo do świadczeń. W związku z tym, organy błędnie uznały świadczenia za nienależnie pobrane i zobowiązały do ich zwrotu.Stan faktyczny
Burmistrz P. uznał świadczenia rodzinne (zasiłek rodzinny i dodatki) za nienależnie pobrane w kwocie 1 688,00 zł za okres od maja do października 2018 r. i zobowiązał do ich zwrotu. Organ I instancji ustalił, że dochód rodziny przekroczył kryterium dochodowe z powodu podjęcia przez skarżącą zatrudnienia od marca 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, uznając, że zmniejszenie wymiaru etatu u dotychczasowego pracodawcy nie stanowi utraty dochodu, a jedynie uzyskanie nowego dochodu. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i postępowania, wskazując na błędną wykładnię pojęcia utraty dochodu.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza P. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania w kwocie 480 zł.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), Protokolant specjalista Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2019 r. sprawy ze skargi B.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych i dodatków do świadczeń rodzinnych 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza P. z dnia [...] r. nr [...], 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej na rzecz skarżącej kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W dniu [...] r. Burmistrz P. wydał decyzję nr [...], którą na podstawie art. 104, 130 § 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 3 ust 24 lit c, art. 5 ust 3, 3a, 3b, 4b, art. 20 ust 2 i 3, art. 24 ust. 7, art. 30 ust. 1, ust. 2 pkt 1, ust. 8 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2018 poz. 2220 z późn. zm.- dalej "ustawa"), uznał za nienależnie pobrane świadczenie rodzinne w łącznej kwocie 1 688,00 zł w formie zasiłku rodzinnego na dzieci A.B. i A.B. oraz dodatków do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego w kwocie 100,00 zł jednorazowo na każde z dzieci wypłacone na podstawie decyzji nr [...] z dnia [...] w okresie od 1 maja 2018 do 31 października 2018 r. oraz zobowiązał B.B. (strona, skarżąca) do zwrotu kwoty 1 688,00 zł nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie.
Uzasadniając decyzję organ wskazał, iż decyzją nr [...] z dnia [...] r. przyznano stronie świadczenie w formie zasiłku rodzinnego na dziecko A.B. w wieku 5-18 w kwocie 124,00 zł miesięcznie, zasiłku rodzinnego na dziecko A.B. w wieku 5-18 w kwocie 124,00 zł miesięcznie wraz z dodatkami do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego przez każde z dzieci w kwocie po 100,00 zł jednorazowo. Wypłata powyższego świadczenia została zrealizowana do 31 października 2018 r.
Podczas weryfikacji wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na okres 2018/2019 organ I instancji ustalił, że strona podjęła zatrudnienie od 1 marca 2018 r. w "A". Organ I instancji stwierdził, że po uwzględnieniu zmian w sytuacji dochodowej rodziny miesięczny dochód rodziny wynosi 3 822,56 zł, co w przeliczeniu na jednego członka 4 osobowej rodziny daje 955,64 zł i przekracza ustawowe kryterium dochodowe wynoszące 674,00 zł o kwotę 281,64 zł. Dalej zauważył, że zgodnie art. 3 pkt. 24 lit. c ustawy - uzyskanie dochodu - oznacza uzyskanie dochodu spowodowanie: uzyskaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Stwierdził następnie, że stosownie do art. 24 ust 7 ustawy - w przypadku gdy uzyskanie dochodu powoduje utratę prawa do świadczeń rodzinnych lub obniżenie ich wysokości, świadczenia nie przysługują lub przysługują w niższej wysokości od miesiąca następującego po pierwszym miesiącu od miesiąca, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu. Po przytoczeniu przepisów ustawy dotyczących przekroczenia dochodu rodziny(art. 5 ust. 3 i 3a ) zauważył, że z wyliczeń przy zastosowaniu mechanizmu złotówka za złotówkę wynika, iż łączna kwota zasiłku rodzinnego wynosi 264,66 zł i jest to jednocześnie maksymalna dopuszczalna kwota przekroczenia kryterium dochodowego. Kryterium dochodowe dla całej rodziny to 2 696,00 zł, a ustalony miesięczny dochód rodziny to 3 822,56 zł. Kwota przekroczenia wynosi zatem: 1 126,56 zł i przewyższa dopuszczalną maksymalną kwotę przekroczenia tj. 264,66 zł. Organ I instancji uznał wobec powyższego, że świadczenia rodzinne nie przysługiwały stronie w okresie od 1 maja 2018 r. do 31 października 2018 r. z powodu przekroczenia ustawowego kryterium dochodowego. Stwierdził, powołując się na brzmienie art. 30 ust. 1 i 2 pkt. 1 ustawy, że świadczenia rodzinne w kwocie 1 688.00 zł wypłacone w okresie od 1 maja 2018 r. do 31 października 2018 r. zostały nienależnie pobrane, gdyż zostały wypłacone pomimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie do nich prawa i zobowiązał stronę do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych w kwocie 1 688.00 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie.
W odwołaniu strona nie zgodziła się z decyzją organu I instancji zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego. Zarzuciła, że organ ten nie uwzględnił utraty dochodu spowodowanej zmniejszeniem od 1 marca 2018 r. wymiaru zatrudnienia u dotychczasowego pracodawcy z pełnego do 1/4 etatu. Strona przyznała, że od 1 marca 2018 r. podjęła równolegle zatrudnienie w pełnym wymiarze etatu u innego pracodawcy. Zakwestionowała sposób wyliczenia dochodu wskazując, że przy jego wyliczeniu uwzględniono uzyskanie dochodu z tytułu jej zatrudnienia od 1 marca 2018 r., a jednocześnie organ I instancji nie wziął pod uwagę, że u dotychczasowego pracodawcy równolegle nastąpiła utrata dochodu. Zauważyła, że zgodnie z treścią wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygnaturze I OSK 1728/17, każde zmniejszenie dochodu związanego z pracą jest utratą dochodu. W kwestionowanej decyzji organu I instancji dochód uzyskiwany u dotychczasowego pracodawcy jest jednak liczony tak, jakby zatrudnienie było kontynuowane w pełnym wymiarze czasu pracy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej nie uwzględniło odwołania i decyzją z dnia [...] r. nr [...], utrzymało sporną decyzję w mocy podzielając w całości argumentację faktyczną i prawną zawartą w jej treści. Kolegium doszło do przekonania, że organ I instancji prawidłowo zweryfikował sytuację materialną w rodzinie strony, która implikowała wydanie decyzji w niniejszej sprawie. Kolegium stwierdziło, że istota postępowania sprowadza się do wyjaśnienia dwóch okoliczności; czy zmiana sposobu zatrudnienia strony w spółce cywilnej "B", tj. przejścia z pełnego etatu na 1/4 stanowi utratę dochodu wpływającą na przyznane jej świadczenie oraz czy uzyskanie zatrudnienia w Firmie Usługowo - Handlowej "A" należy traktować jako uzyskanie przez nią dochodu. Zauważyło, że wyjaśnić trzeba także jak te dwie okoliczności wpływają na przyznanie jej prawa do świadczeń rodzinnych. W tym celu Kolegium odwołało się do przepisów ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2220 z późn. zm. - dalej "ustawa"). Zgodnie z art. 3 pkt 22 ustawy pod pojęciem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej należy rozumieć wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej. Kolegium wskazało, że bezspornym w niniejszej sprawie jest, że łączący stronę stosunek prawny ze spółką "B" należy uznać jako zatrudnienie, a zatem nadal pozostaje ona zatrudniona w spółce w innym wymiarze czasu pracy. Zdaniem Kolegium nie ziściła się jedna z przesłanek sprecyzowana w art. art. 3 pkt 23 lit. c) ustawy, zgodnie z którą za utratę dochodu uważa się utratę dochodu spowodowanego utratą zatrudnienia lub innej i pracy zarobkowej. W tym zakresie Kolegium dokonało analizy orzecznictwa sądów administracyjnych oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreślając, że zgodnie z prezentowanymi w orzecznictwie stanowiskami oraz wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 listopada 2011 r. o sygn. I OSK 1047/11 utrata zatrudnienia oznacza utratę pracy świadczonej na podstawie umowy o pracę lub innych umów wymienionych w art. 3 pkt 22 ustawy, nie oznacza natomiast zmiany warunków pracy i płacy, polegającej na obniżeniu, czy podwyższeniu wynagrodzenia, przy trwaniu stosunku pracy. W opinii Kolegium w realiach niniejszego postępowania nie sposób podzielić argumentacji strony oraz przywołanych przez nią w odwołaniu orzeczeń, co do potraktowania jej dochodu czerpanego z tytułu zatrudnienia w spółce cywilnej "B" jako utracony. Wprawdzie zmieniono stronie wymiar jej etatu z całego na ¼ ale zbiegło się to z zatrudnieniem strony w drugiej firmie. Zatem jej rodzina nie znalazła się w drastycznie trudnej sytuacji materialnej. Odnosząc się do wpływu zatrudnienia w "A" na przyznanie stronie prawa do świadczeń rodzinnych Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 3 pkt 24 lit c) ustawy uzyskanie dochodu oznacza uzyskanie dochodu spowodowane uzyskaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Nie jest sporne, że strona podjęła zatrudnienie w "A", co skutkowało zwiększeniem dochodu w jej rodzinie od 1 maja 2018 r. do kwoty 3 822,56 zł. i tym samym przekroczenia dopuszczalnej maksymalnej kwoty o 264,66 złotych. W tym stanie rzeczy przyznane jej prawa do świadczeń rodzinnych ustały z dniem 1 maja 2018 roku, a wypłacone jej środki finansowe w łącznej kwocie 1688 złotych, obejmujące okres od 1 maja 2018 r. do 31 października 2018 r. są nienależne i zgodnie z art. 30 ust. 8 ustawy podlegają zwrotowi łącznie z odsetkami ustawowymi za opóźnienie na rachunek bankowy urzędu organu I instancji wskazany w pkt 2. zaskarżonej decyzji. Odnosząc się natomiast do treści odwołania Kolegium stwierdziło, że w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, a organ I instancji dokładnie wyjaśnił stan faktyczny sprawy. W sprawie zbadano też dokładnie sytuację materialną odwołującej w oparciu o obowiązujące przepisy ustawy.
W skardze powyższą decyzję Kolegium skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 3 pkt 23 lit. c) ustawy poprzez ich błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie oraz naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, 8, 11, 77 K.p.a. polegające na niedostatecznym i niedokładnym wyjaśnieniu wszelkich okoliczności sprawy, jak również błędu w ustaleniach faktycznych. Podnosząc powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu wskazała, że nie zgadza się z przyjętym przez Kolegium tokiem rozumowania, które nie znajduje uzasadnienia w wykładni art. 3 pkt 23 lit. c) ustawy. W jej ocenie nie sposób bowiem zasadnie twierdzić, jakoby pod pojęciem utraty zatrudnienia nie uznawać również zmiany warunków pracy i płacy polegającej na obniżeniu wynagrodzenia. Nie zgodziła się też z przyjęciem, jakoby przy interpretacji utraty zatrudnienia rozumieć tylko i wyłącznie drastyczne pogorszenie się sytuacji materialnej. Zdaniem skarżącej w niniejszej sprawie powinno się urealnić dochód i obliczyć dochód utracony w spółce cywilnej "B" s.c. w związku ze zmniejszeniem wymiaru czasu pracy i znacznym zmniejszeniem wynagrodzenia. W konsekwencji, w ocenie skarżącej, dokonane przez organy wyliczenia są błędne. W dalszej części uzasadnienia skarżąca stwierdziła, że orzecznictwo sądów administracyjnych stoi w sprzeczności z twierdzeniami Kolegium. W ocenie skarżącej organ prowadzący postępowanie naruszył szereg przepisów postępowania w szczególności art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. i nie dopełnił obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, ani też obowiązku dokonania dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W podsumowaniu swoich rozważań stwierdziła, że nie może zgodzić się ze stanowiskiem Kolegium jakoby organ I instancji prawidłowo zweryfikował sytuację materialną jej rodziny.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Podtrzymało dotychczas prezentowane stanowisko i argumentację prawną.
W piśmie procesowym z dnia 30 września 2019 r. pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie od Kolegium na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu podkreślił, że wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 8 sierpnia 209 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Gl 579/19 w przedmiocie świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko Sąd uwzględnił skargę skarżącej, a stanowisko prawne wyrażone w przywołanym wyroku znajduje zastosowanie również w sprawie niniejszej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 - dalej "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, Dokonując pod takim kątem oceny zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, Sąd stwierdził, że skarga jest zasadna.
Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej dnia z dnia [...]r. nr [...],. utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza P. z dnia [...]r. nr [...], mocą której uznano za nienależnie pobrane świadczenie rodzinne w łącznej kwocie 1 688,00 zł w formie zasiłku rodzinnego na dzieci A.B. i A.B. oraz dodatków do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego w kwocie 100,00 zł jednorazowo na każde z dzieci, wypłacone na podstawie decyzji nr [...] z dnia [...] r. w okresie od 1 maja 2018 do 31 października 2018 r. oraz zobowiązał B.B. (strona, skarżąca) do zwrotu kwoty 1 688,00 zł nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie.
Podstawą materialnoprawną decyzji jest art. 30 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2018 poz. 2220 z późn. zm.- dalej "ustawa"). Zgodnie z art. 30 ust. 1 ustawy osoba, która pobrała nienależnie świadczenia rodzinne, jest obowiązana do ich zwrotu. Zgodnie z art. 30 ust. 2 pkt 1 ustawy wynika, że za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne uważa się świadczenia rodzinne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie, zawieszenie prawa do świadczeń rodzinnych lub zmniejszenie wysokości przysługujących świadczeń rodzinnych albo wstrzymanie wypłaty świadczeń rodzinnych w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca te świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania.
Organy wywiodły prawo do wydania spornej decyzji z treści art. 3 pkt 22 ustawy, w myśl której zatrudnienie lub inna praca zarobkowa oznacza wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej. Z art. 3 ust. 24 lit.c) ustawy wynika, że uzyskanie dochodu to uzyskanie dochodu spowodowane przez podjecie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Podkreśliły, że strona nie poinformowała organu I instancji o podjęciu zatrudnienia od 1 marca 2018 r. Uznały również, że skarżąca nie utraciła dochodu w rozumieniu art. 3 ust. 23 lit. c) ustawy, w myśl którego utrata dochodu to utrata dochodu spowodowana utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.
Skarżąca konsekwentnie kwestionuje pominięcie przez organy utraty przez nią zatrudnienia akcentując, że również zmniejszenie wymiaru czasu pracy i zmniejszenie wynagrodzenia u pierwszego pracodawcy spełnia przesłankę wynikającą z art. 3 pkt 23 lit. c) ustawy.
Przede wszystkim w ocenie Sądu, w sprawie nie została należycie wyjaśniona przesłanka polegająca na wypłaceniu skarżącej świadczenia, pomimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczenia rodzinnego w postaci zasiłku rodzinnego i dodatku do tego zasiłku na dwójkę dzieci.
Zdaniem składu orzekającego organy uchybiły normie z art. 3 ust. 23 lit. c) ustawy. Z analizy akt sprawy wynika, że przyczyną wydania spornej decyzji i odmowy niejako przyznania świadczenia rodzinnego w postaci zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku za okres od 1 maja 2018 r. do 31 października 2018 r. było przekroczenie kryterium dochodowego wynikającego z art. 5 ust. 3 i 3a ustawy, spowodowane zasadniczo podjęciem przez skarżącą zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy od dnia 1 marca 2018 r. u drugiego pracodawcy i uzyskaniem dochodu z tego tytułu. Organy uznały jednocześnie, iż w przypadku skarżącej nie doszło do utraty dochodu w rozumieniu art. 3 ust. 23 lit. c) ustawy, gdyż mimo zmniejszenia wymiaru czasu pracy z pełnego na ¼ etatu pozostaje ona nadal w zatrudnieniu u pierwszego pracodawcy.
Stanowisko prezentowane przez organy w zakresie utraty dochodu, jak słusznie zauważył pełnomocnik skarżącej, pozostaje w sprzeczności ze stanowiskiem prezentowanym przez tutejszy Sąd w wyroku z dnia 8 sierpnia 2019 r. sygnaturze II SA/Gl 579/19, którym uwzględniono skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku - Białej utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza P., w przedmiocie przyznania skarżącej świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko. We wskazanym wyroku tutejszy Sąd podzielił prezentowane w orzecznictwie sądowym stanowisko, iż w przypadku utraty zatrudnienia nie chodzi jedynie o utratę zatrudnienia w całości ale dla przyjęcia utraty dochodu wystarczająca jest utrata zatrudnienia w części, np. wskutek zmniejszenia wymiaru czasu pracy i płacy, urlopu bezpłatnego. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 19 stycznia 2018 r., sygn. akt I OSK 1728/17, skoro "utrata zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej" czyli "strata, zanik, ubytek" zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej jest zdarzeniem powodującym, że określona osoba przestaje uzyskiwać jakikolwiek dochód, bądź też powodującym, że jej dotychczasowy dochód ulega częściowemu zmniejszeniu, to nie sposób wiązać tego pojęcia wyłącznie z całkowitym ustaniem prawnego stosunku zatrudnienia. W pojęciu tym będą mieściły się wszelkie zmiany związane z zatrudnieniem lub inną pracą zarobkową określonej osoby wpływające na zmniejszenie jej dochodów". Zatem o "utracie dochodu" należy mówić zarówno w sytuacji, gdy określona osoba przestała uzyskiwać jakikolwiek dochód, jak i w sytuacji, gdy jej dotychczasowy dochód uległ częściowemu zmniejszeniu. Zdarzenia wymienione w katalogu określonym w punktach a-j przepisu art. 2 pkt 19 ustawy to zatem zdarzenia wpływające w ten właśnie sposób na dochody określonej osoby. Tak też należy wykładać istotne w realiach niniejszej sprawy przesłanki "utraty zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej" jako zdarzeń powodujących utratę dochodu" (wyrok NSA z dnia 6 czerwca 2018 r. sygn. I OSK 378/18).. W ocenie Sądu rozpoznającego sprawę niniejszą, nie sposób zaakceptować stanowiska Kolegium interpretującego pojęcie utraty dochodu spowodowanej utratą zatrudnienia w taki sposób, iż sprowadza się ono jedynie do sytuacji, gdy ta utrata związana jest z całkowitym zaprzestaniem świadczenia pracy, a w konsekwencji do braku podstaw do uwzględnienia jako dochodu utraconego obniżenia wynagrodzenia, które nastąpiło z dniem 1 marca 2018 r. w ramach tego samego stosunku pracy. Zdaniem Sądu, pojęcie utrata zatrudnienia obejmuje również utratę zatrudnienia lepiej płatnego na rzecz gorzej wynagradzanego, nawet jeżeli do tego dochodzi w drodze aneksu do umowy o pracę w zakresie zmiany wymiaru czasu pracy do 1/4 etatu. Takie rozumienie dochodu utraconego przyjmowane jest w orzecznictwie sądów administracyjnych w odniesieniu do świadczenia wychowawczego przyznawanego na podstawie ww. ustawy (por. wyrok NSA sygn. akt I OSK 1376/17 z dnia 13 grudnia 2017 r.). W wyroku tym stwierdzono, iż częściowa utrata dochodu, która powoduje obniżenie łącznego dochodu w rodzinie osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia "500+", daje podstawę do uwzględnienia takiego wniosku, o ile spełnione zostaną pozostałe ustawowe przesłanki. Wykładni art. 2 pkt 19 lit. c) ustawy nie można ograniczać wyłącznie do sytuacji, w której stosunek pracy ustał. Prowadziłoby to do nieuzasadnionego zawężenia kręgu potencjalnych beneficjentów przewidzianego w tej ustawie świadczenia, co niewątpliwie byłoby nie tylko sprzeczne z intencją ustawodawcy wyrażoną w powołanym art. 4 ust. 1 ustawy lecz również z zagwarantowaną w art. 32 Konstytucji RP zasadą równości. Ten pogląd skład orzekający w całości podziela. Jak słusznie przy tym wskazywał organy regulacje dotyczące świadczenia wychowawczego i świadczeń rodzinnych są podobne.
W tych okolicznościach rozważania organów dotyczące zaistnienia negatywnej przesłanki przyznania świadczenia rodzinnego w postaci zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku jest przedwczesny. Stwierdzić należy zatem, że organy obu instancji błędnie zastosowały w sprawie obowiązujące przepisy prawa materialnego art. 30 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i art. 3 ust. 23 lit. c ustawy. Nie dokonały przy tym ustaleń w zakresie utraty zatrudnienia skarżącej uznając ogólnie, iż nie doszło do utraty zatrudnienia. Tym samym organy naruszyły zasady postępowania określone w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. i w konsekwencji niewłaściwie zastosowały przepisy prawa materialnego. Naruszenie zarówno przepisów postępowania jak i przepisów prawa materialnego obligowało Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji .
Ponownie rozpoznając sprawę organy uwzględnią ocenę prawną zawartą w niniejszym uzasadnieniu.
Z powyższych przyczyn Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) i art. 135 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji.
O kosztach obejmujących wynagrodzenie pełnomocnika – 480 zł orzeczono na wniosek skarżącej na podstawie art. 200, 205 i 209 p.p.s.a., a także § 2 pkt 5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. 2018, poz. 265).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło