II SA/Gl 905/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Protokolant starszy sekretarz sądowy Beata Bieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2009 r. sprawy ze skargi P. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia w sprawie zarzutów dotyczących egzekucji jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości oddala skargę. W toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] dotyczącego egzekucji jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, zobowiązany P. C. zgłosił zarzuty, w których wskazał na nieprawidłowości związane, jego zdaniem, z powstaniem obowiązku uiszczenia opłaty. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Wójt Gminy P. uznał zarzuty P. C. za nieuzasadnione. Postanowienie zawierało pouczenie o możliwości wniesienia zażalenia do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. za pośrednictwem Wójta Gminy P. w terminie 7 dni od daty otrzymania postanowienia. Postanowienie, o którym mowa powyżej, zostało wysłane na adres P. C., a przesyłka została w dniu [...] r. odebrana przez S. C., ojca P. C., który opatrzył zwrotne poświadczenie odbioru przesyłki osobistym podpisem. Pismem sporządzonym w dniu [...] r., nadanym w placówce pocztowej w Gliwicach w dniu [...] r., P. C. wniósł zażalenie na postanowienie Wójta Gminy P. z dnia [...] r. W zażaleniu wskazał przyczyny, z uwagi na które jego zdaniem opłata z tytułu wzrostu wartości nieruchomości winna być skorygowana bądź umorzona. Ani jednym słowem nie odniósł się natomiast do kwestii terminowości wniesienia zażalenia. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. W uzasadnieniu Kolegium stwierdziło, iż strona odebrała list polecony zawierający przedmiotowe postanowienie w dniu [...] r., a zatem siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenia upłynął [...] r., stosownie bowiem do postanowień art. 57 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym zdarzenie nastąpiło. Strona wnosząc zażalenie dopiero w dniu [...] r. (data osobistego złożenia zażalenia w Urzędzie Miasta w Z.) uczyniła to trzy dni po upływie ustawowego terminu. Zażalenie to jako wniesione po terminie jest zatem bezskuteczne. Pismem z dnia [...] r. P. C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na ww. postanowienie SKO w K.. W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż podczas jego pobytu za granicą postanowienie Wójta Gminy P. odebrał ojciec, parafując odbiór własnoręcznym podpisem. Po powrocie skarżącego w dniu [...] r. ojciec przekazał mu pismo i bezzwłocznie wysłał zażalenie. W piśmie kierowanym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie złożył wniosku o przywrócenie terminu gdyż nie był świadomy jego uchybienia - ojciec jest osobą w podeszłym wieku i nie pamiętał daty doręczenia pisma . Biorąc pod uwagę niewielką zwłokę oraz fakt iż wysłanie zażalenia poprzedzała sobota i niedziela zdaniem skarżącego zwłoka ta nie miała większego znaczenia i w żaden sposób nie była przez niego zawiniona. Skarżący wskazał nadto, że także Gmina nie przestrzega terminów i na jego pismo w sprawie wstrzymania tytułu wykonawczego odpowiedziała dopiero po trzech miesiącach. P. C. podkreślił też, że jego zdaniem cena działki w operacie szacunkowym w [...] r. została ustalona niższa od ceny zakupu w [...] r. Niewłaściwa wycena działki przed uchwaleniem i po uchwaleniu planu zagospodarowania przestrzennego miała decydujący wpływ na tak wysoką opłatę. Do skargi P. C. dołączył oświadczenie S. C. potwierdzające, iż odebrał on przesyłkę w imieniu syna i przekazał mu po powrocie syna z [...]. Skarga została wniesiona w terminie. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. zwanej dalej: p.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia wykazało, że nie jest ono dotknięte uchybieniami uzasadniającymi jego wzruszenie, a tym samym przedmiotowa skarga, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie zasługuje na uwzględnienie. Zważyć bowiem w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 141 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. 2000, Nr 98, poz. 1071 z późn. zm. zwanej dalej: k.p.a.) zażalenie wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie - od dnia jego ogłoszenia stronie. Warunkiem skuteczności czynności procesowej - wniesienia zażalenia – jest zatem zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Złożenie zażalenia po terminie powodować może różne skutki procesowe w zależności od tego czy odwołujący się złożył jednocześnie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia (art. 58 § 1 i 2 k.p.a.) czy też z prośbą taką nie wystąpił. Jeżeli wraz z zażaleniem strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu to wówczas organ odwoławczy jest zobowiązany w pierwszej kolejności wniosek ten rozpoznać, a następnie w zależności od oceny okoliczności i przyczyn wniesienia spóźnionego środka zaskarżenia, bądź to wydać postanowienie, w którym stwierdzi, iż zażalenie zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu, bądź też, także w drodze postanowienia, przywrócić termin do złożenia zażalenia i rozpoznać sprawę merytorycznie. Jeśli natomiast wnoszący zażalenie nie wystąpił jednocześnie z prośbą o przywrócenie terminu do jego złożenia, wówczas organ odwoławczy jest zobowiązany do wydania postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia (art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a.). Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Należy jeszcze wskazać, iż w myśl art. 58 § 2 i 3 k.p.a. prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu natomiast przywrócenie terminu do złożenia wskazanej wyżej prośby jest niedopuszczalne. Bezspornym w sprawie jest, iż postanowienie Wójta Gminy P. z dnia [...] r. zostało prawidłowo doręczone w dniu [...] r. (dowód: zwrotne potwierdzenie odbioru zaskarżonej decyzji opatrzone podpisem S. C., a także złożone w skardze oświadczenie skarżącego i dołączone oświadczenie ojca). Postanowienie zawierało prawidłowe pouczenie o trybie i terminie, w którym można wnieść zażalenie. Bezspornym jest także, iż zażalenie zostało nadane w urzędzie pocztowym dopiero w dniu [...] r. (dowód: datownik umieszczony na kopercie), a nadto że nie zawierało ono wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia (co potwierdził w skardze sam skarżący). Stwierdzić zatem należy, iż tym samym P. C., prawidłowo pouczony w postanowieniu o środkach zaskarżenia, uchybił określonemu w art. 141 § 2 k.p.a. 7-dniowemu terminowi do wniesienia zażalenia (termin ten upłynął w dniu [...] r. – w piątek), co czyniło jego zażalenie bezskutecznym. W konsekwencji merytoryczne rozpatrywanie zażalenia przez Kolegium było niedopuszczalne, a z uwagi na brak stosownego wniosku niedopuszczalnym było także ewentualne rozważanie możliwości przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. W efekcie organ II instancji zobligowany był, na podstawie art. 134 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a., do wydania postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia. Jednocześnie Sąd zauważa, że w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Kolegium błędnie wskazało, że zażalenie zostało przez P. C. wniesione w dniu [...] r. osobiście, podczas gdy jak wynika z akt sprawy w rzeczywistości zostało ono w tej dacie nadane w placówce pocztowej. Nieścisłość ta nie ma jednak znaczenia dla oceny prawidłowości zaskarżonego postanowienia albowiem tak osobiste wniesienie w podanej wyżej dacie zażalenia do organu, jak też nadanie go w placówce pocztowej skutkowało koniecznością uznania, iż strona wniosła zażalenie z uchybieniem ustawowego terminu do jego wniesienia.. Jednocześnie, ustosunkowując się do wyrażonej przez skarżącego tezy, iż zwłoka była niewielka i niezawiniona, a tym samym nie miała cyt. "większego znaczenia" Sąd wyjaśnia, że rozpatrzenie odwołania bądź zażalenia wniesionego z uchybieniem terminu, który to termin nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu drugoinstancyjnym rozstrzygnięcia ostatecznego, takiego, które korzysta z ochrony trwałości – por. szerzej np. B. Adamiak /w/ B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2006 r., s.598; G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Tom I, Zakamycze, 2005 r., s. 210 i nast.; por. też np. wyrok NSA z dnia 18 listopada 1999 r., I SA 330/99, LEX nr 48749; wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 1999 r., I SA 1823/98, ONSA 2000, nr 2, poz. 70; uchwałę NSA z dnia 12 października 1998 r., OPS 11/98, ONSA 1999, nr 1, poz. 4; wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 1998 r., IV SA 1006/96, LEX nr 43356). W konsekwencji przedstawionych wyżej wywodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie uwzględnił skargi i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.