II SA/Gl 905/09

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z.M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie dokonania oceny stanu technicznego obiektu w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: zwolnić skarżącą od kosztów sądowych W piśmie procesowym z dnia [...] Z.M. zawarła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych wskazując, że jest osobą samotną, której jedynym źródłem dochodu jest emerytura. Na wezwanie Sądu skarżąca złożyła wniosek w formie przewidzianej przepisami prawa tj. na druku urzędowego formularza. W oparciu o jego treść ustalono, że skarżąca rzeczywiście samotnie prowadzi gospodarstwo domowe utrzymując się z emerytury uzyskiwanej w wysokości [...] zł netto miesięcznie (vide nadesłana przez wnioskodawczynię kserokopia odcinka emerytury). Wedle treści formularza strona nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, oszczędności ani papierów wartościowych. Nie jest również właścicielką przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro. Na wezwanie referendarza sądowego Z.M. nadesłała kserokopie rachunków, na podstawie których ustalono, że czynsz za zajmowany przez nią lokal mieszkalny wynosi [...] zł, za gaz płaci [...] zł, abonament RTV to wydatek [...] zł, energia elektryczna – [...] zł (w rozliczeniu dwumiesięcznym), karta telefoniczna – [...] zł, zaś na lekarstwa skarżąca w [...] br. wydała [...] zł. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Możliwość przyznania stronie postępowania sądowoadministracyjnego prawa pomocy jest uzależniona od tego, czy wykaże ona w przekonujący sposób, iż jej sytuacja materialna jest rzeczywiście na tyle ciężka, aby uzasadnione było uczynienie wyjątku od przyjętej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.) zasady odpłatności postępowania. Osobie fizycznej, która wystąpiła o zwolnienie od kosztów sądowych (co ma miejsce w niniejszej sprawie) prawo pomocy może być przyznane wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Okoliczności powołane przez skarżącą pozwoliły stwierdzić, że jej wniosek zasługuje na uwzględnienie. Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu oraz możliwości obrony swoich racji tym podmiotom, których sytuacja materialna uniemożliwia lub znacząco utrudnia poniesienie kosztów z tym związanych. Co do zasady chodzi więc o te przypadki, w których strona wykaże, że przy najdalszych wysiłkach nie jest w stanie zdobyć środków pieniężnych na wskazany wyżej cel. Analiza sytuacji materialnej Z.M., a szczególnie jej wydatków uzasadnia twierdzenie, że konieczność poniesienia przez stronę kosztów sądowych mogłaby negatywnie wpłynąć na jej sytuację materialną. W pierwszej kolejności wskazać przyjdzie, że zasadniczym wydatkiem, do poniesienia którego strona jest zobligowana na obecnym etapie postępowania sądowego jest wpis od skargi. Uwzględniając jej przedmiot stwierdzić wypada, że w rozpoznawanej sprawie byłaby to kwota 500 zł – zgodnie z treścią § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Dochód skarżącej, po odliczeniu wspomnianych wyżej niezbędnych wydatków związanych z utrzymaniem się wynosi około [...] zł. W takiej sytuacji oczekiwanie, że skarżąca będzie w stanie uiścić wspomniany wpis i nie wpłynie to negatywnie na jej sytuację materialną jest nieuzasadnione. Oprócz wpisu od skargi, w zależności od wyniku postępowania sądowego może zaistnieć konieczność poniesienia przez stronę dodatkowych wydatków. Należy do nich przede wszystkim opłata kancelaryjna za odpis wyroku wraz z uzasadnieniem (100 zł) oraz wpis od skargi kasacyjnej (stanowi on połowę wpisu od skargi, a więc w niniejszej sprawie będzie to 250 zł). Co do zasady wydatki te maja charakter potencjalny – ich poniesienie jest zależne od wyniku postępowania oraz działań strony. Nie mniej jednak, gdyby zachodziła konieczność ich poniesienia przez Z.M. mogłoby to również przekroczyć jej możliwości finansowe. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.