II SA/Gl 905/09

PostanowienieWSA w Gliwicach2010-04-15

Skład orzekający: Łukasz Strzępek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której sytuacja materialna uniemożliwia poniesienie kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu, może uzyskać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i rodziny, może być przyznane prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu. Instytucja prawa pomocy ma na celu zapewnienie prawa do sądu podmiotom, których sytuacja materialna uniemożliwia lub znacząco utrudnia poniesienie związanych z tym kosztów.
Stan faktyczny
Skarżąca Z. M. wniosła o ustanowienie radcy prawnego z urzędu, wskazując na trudną sytuację materialną uniemożliwiającą pokrycie bieżących wydatków. Wcześniej została zwolniona z kosztów sądowych. Skarżąca samotnie utrzymuje się z emerytury, nie posiada oszczędności ani wartościowych przedmiotów, a jej dochody ledwo pokrywają podstawowe wydatki na czynsz, media i leki. Sąd rozpoznał wniosek, biorąc pod uwagę jej sytuację materialną oraz zamiar wniesienia środka zaskarżenia od wcześniejszego orzeczenia sądu.
Rozstrzygnięcie
Ustanowiono dla skarżącej radcę prawnego z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie dokonania oceny stanu technicznego obiektu w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego z urzędu postanawia: ustanowić dla skarżącej radcę prawnego z urzędu Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy Z.M. wystąpiła o ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Strona wskazała, że uzyskiwany przez nią dochód pozwala jedynie na pokrycie bieżących wydatków. W rozpoznawanej sprawie sytuacja materialna Z. M. była już przedmiotem analizy dokonanej przez referendarza sądowego, który postanowieniem z dnia [...]r. zwolnił skarżącą od kosztów sądowych. Ustalenia poczynione wówczas zachowują swoją aktualność również w przypadku obecnie rozpoznawanego wniosku. Skarżąca samotnie prowadzi gospodarstwo domowe utrzymując się z emerytury uzyskiwanej w wysokości [...] zł netto miesięcznie (vide nadesłana przez wnioskodawczynię kserokopia decyzji o waloryzacji świadczenia emerytalnego). Wedle treści formularza strona nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, oszczędności ani papierów wartościowych. Nie jest również właścicielką przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro. Wysokość czynszu za zajmowany przez stronę lokal mieszkalny wynosi [...] zł, za gaz płaci [...] zł, abonament RTV to wydatek [...] zł, energia elektryczna – [...] zł (w rozliczeniu dwumiesięcznym), karta telefoniczna – [...]zł, zaś na lekarstwa skarżąca w marcu br. wydała ponad [...] zł. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Możliwość przyznania stronie postępowania sądowoadministracyjnego prawa pomocy jest uzależniona od tego, czy wykaże ona w przekonujący sposób, iż jej sytuacja materialna jest rzeczywiście na tyle ciężka, aby uzasadnione było uczynienie wyjątku od przyjętej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.) zasady odpłatności postępowania. Osobie fizycznej, która wystąpiła o ustanowienie radcy prawnego z urzędu prawo pomocy może być przyznane wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Okoliczności powołane przez skarżącą pozwoliły stwierdzić, że jej wniosek zasługuje na uwzględnienie. Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu oraz możliwości obrony swoich racji tym podmiotom, których sytuacja materialna uniemożliwia lub znacząco utrudnia poniesienie kosztów z tym związanych. Co do zasady chodzi więc o te przypadki, w których strona wykaże, że przy najdalszych wysiłkach nie jest w stanie zdobyć środków pieniężnych na wskazany wyżej cel. Analiza sytuacji materialnej Z. M., a szczególnie jej wydatków uzasadnia twierdzenie, że w zasadzie wykluczone jest poniesienie przez stronę wydatku na opłacenie fachowego pełnomocnika. Znaczącą część swoich dochodów skarżąca przeznacza na bieżące utrzymanie się. Kwota, która pozostaje do jej dyspozycji jest zaś na tyle niewielka, że trudno założyć, iż jakikolwiek fachowy pełnomocnik podjąłby się reprezentowania strony za takie wynagrodzenie. Do tego dodać trzeba, że w dniu [...]r. Sąd oddalił skargę, a strona nosi się najwyraźniej z zamiarem wniesienie środka zaskarżenia od tego orzeczenia. Ponieważ obowiązujące przepisy ustanawiają przymus adwokacko – radcowski w zakresie składania skarg kasacyjnych, odmowa przyznania prawa pomocy zamknęłaby w istocie stronie drogę do poddania wyroku Sądu weryfikacji przez Naczelny Sąd Administracyjny. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło