II SA/Gl 907/10
PostanowienieWSA w Gliwicach2010-11-16
Skład orzekający: Referendarz sądowy Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżące, mieszkające wspólnie matka i córka, z których jedna jest osobą niepełnosprawną, a druga otrzymuje rentę i zasiłek pielęgnacyjny, a ich łączny dochód wynosi około 2200 zł brutto miesięcznie, mogą zostać zwolnione od kosztów sądowych i ustanowiony im adwokat z urzędu?Ratio decidendi
Skarżące zostały zwolnione od kosztów sądowych z uwagi na trudną sytuację materialną, wynikającą z niskich dochodów i przewlekłych schorzeń wymagających stałych wydatków na leczenie. Jednakże, wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu został oddalony, ponieważ sytuacja materialna nie została uznana za wyjątkowo ciężką, a stan majątkowy jest jedynym kryterium przyznania tej formy pomocy prawnej.Stan faktyczny
Skarżące A. F. i D. S. wniosły o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie dotyczącej rozbiórki obiektu budowlanego. D. S. otrzymuje świadczenie dla bezrobotnych i alimenty na syna, a A. F. rentę i zasiłek pielęgnacyjny. Obie skarżące mieszkają wspólnie z małoletnim synem D. S., cierpią na przewlekłe schorzenia i ponoszą wydatki na leczenie. Łączny dochód skarżących wynosi około 2200 zł brutto miesięcznie.Rozstrzygnięcie
1) zwolniono skarżące od kosztów sądowych, 2) oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. F. i D. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego w kwestii wniosku skarżących o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: 1) zwolnić skarżące od kosztów sądowych, 2) oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie
Skarżące zostały wezwane do solidarnego uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 500 zł – zgodnie z treścią § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). W odpowiedzi, na drukach urzędowych formularzy wystąpiły o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. D. S., na zarządzenie referendarza sądowego nadesłała szereg dokumentów obrazujących wysokość i źródło jej dochodów a także poziom wydatków przeznaczanych na utrzymanie się. Z uzyskanych informacji wynika również, że obydwie skarżące – spokrewnione ze sobą (matka i córka) zamieszkują wspólnie wraz z małoletnim A. W. – synem D. S. Źródłem dochodu D. S. jest świadczenie z tytułu stażu dla osoby bezrobotnej – uzyskiwane w kwocie 890 zł brutto miesięcznie oraz świadczenie alimentacyjne na syna – w wysokości 300 zł miesięcznie. Do miesięcznych wydatków zaliczyła koszty bieżącego utrzymania się (zakup opału, energii elektrycznej, wyżywienia) oraz spłatę zaciągniętych pożyczek ("A" S.A., "B" S.A.). Skarżąca została zaliczona do osób o lekkim stopniu niepełnosprawności. Źródłem utrzymania się A. F. jest z kolei świadczenie rentowe z zasiłkiem pielęgnacyjnych uzyskiwane w kwocie 1039 zł, z którego skarżąca pokrywa koszty bieżącego utrzymania się – przede wszystkim zakupu lekarstw. Wnioskodawczyni jest współwłaścicielką nieruchomości rolnej o pow. 1,01 ha oraz budynku mieszkalnego o pow. 100 m2. A. F. oświadczyła również, że udziela wsparcia materialnego swojej córce mieszkającej wraz z synem.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje:
Przepis art. 199 P.p.s.a. konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).
Sytuację majątkową obydwu skarżących należy rozpatrywać łącznie, a to z tego względu, iż z podanych informacji wynika, że mieszkają one wspólnie, pomimo ze w drukach formularzy nie wykazały tej okoliczności. Mając to na względzie nie można stwierdzić, że ich sytuacja materialna jest wyjątkowo ciężka, skoro łączny dochód kształtuje się na poziomie około 2200 zł brutto miesięcznie. Pamiętając jednakże, że obydwie skarżące cierpią na schorzenia o charakterze przewlekłym za uzasadnione przyjęto ich twierdzenia o ponoszeniu stałych wydatków na leczenie się. Jednakże koszty utrzymania typu opłaty za energię elektryczną czy też wodę ponoszone są wspólnie. Uwzględniając powyższe ustalono, że sytuacja materialna wnioskodawczyń jest niewątpliwie trudna, co przemawia za zwolnieniem ich od kosztów sądowych w całości. Nie mniej jednak nie jest ona wyjątkowo ciężka, co uzasadniałoby uwzględnienie ich wniosku w pełnym zakresie. W tym kontekście nadmienić trzeba, że argumentacja dotycząca nieznajomości przepisów nie może być uwzględniona przy rozpoznawaniu wniosku o ustanowienie adwokata z urzędu. W tym bowiem zakresie jedynym kryterium jest stan majątkowy strony. Na marginesie jedynie można zauważyć, że Sąd bada sprawę nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi co oznacza, że nieznajomość obowiązujących przepisów nie spowoduje dla skarżących negatywnych następstw w tym zakresie.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło