II SA/Gl 907/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik (spr.), po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.F. i D.S. na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia (...) r., nr (..) w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego na skutek wniesienia przez skarżącą A.F. sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z dnia (...) r. p o s t a n a w i a: 1) zwolnić skarżącą A.F. z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych 2) ustanowić dla skarżącej A.F. adwokata z urzędu. W związku z wniesioną przez A.F. i D.S. (w odrębnych pismach z dnia (...) r.) skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia (...)r., nr (...) Przewodniczący Wydziału II zarządzeniem z dnia 31 sierpnia 2010 r. zobowiązał skarżące m.in. do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego od skargi w kwocie (...)zł, tj. w wysokości określonej w § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) – w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie, skarżące zwróciły się w pismach z dnia (...)r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu. A.F. prośbę swą uzasadniła bardzo ciężką sytuacją materialną i zdrowotną. Oświadczyła, że jest (...)osobą, leczy się od dawna na (...) i ma przyznaną pierwsza (...). Wskazała, iż na lekarstwa wydaje znaczną część i tak niewielkiej emerytury. Nadto podniosła, iż brak wykształcenia utrudni jej prowadzenie sprawy, nawet przy pomocy córki. Skarżąca A.F. na druku urzędowego formularza, nadesłanym na wezwanie Sądu, oświadczyła, iż jest niezdolna do samodzielnej egzystencji. Dodała, że jest pod stałą kontrolą kliniki (...), a także leczy się (...). Wśród miesięcznych wydatków wymieniła opłatę za (...)zł, wizyty (...)zł, utrzymanie domu (tj. opłatę za wodę, energię elektryczną, opał, gaz, wywóz nieczystości, podatki) –(...)zł oraz kwotę przeznaczoną na wyżywienie (...) zł. Skarżąca zwróciła uwagę, że pomaga finansowo córce, która nie jest się w stanie sama utrzymać wraz z synem. Dalej skarżąca powtórzyła, że nie stać ją na ponoszenie opłat sądowych i opłacenie fachowego pełnomocnika, zaś sama nie jest w stanie prowadzić zawisłej sprawy. Nadto w oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżąca poinformowała, że prowadzi jednoosobowo gospodarstwo domowe, zaś w skład jej majątku wchodzi (...),(...)i (...) których na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w Z Wydział I Cywilny z dnia (...)r., nr I (...) jest współwłaścicielem. Jednocześnie zadeklarowała brak zasobów pieniężnych i innych przedmiotów wartościowych. Nadto jako źródło miesięcznego dochodu wskazała na rentę rodzinną wraz z (...)w łącznej kwocie (...)zł brutto. Postanowieniem z dnia 16 listopada 2010 r. referendarz sądowy uwzględnił wnioski skarżących o przyznanie prawa pomocy w kwestii zwolnienia od kosztów sądowych zaś w pozostałym zakresie przedmiotowe wnioski oddalił. A.F. w ustawowym terminie wniosła od powołanego rozstrzygnięcia sprzeciw. Uzasadniając powyższe ponowiła, że jest starszą schorowaną kobietą, niezdolną do samodzielnej egzystencji, bowiem wiek i liczne schorzenia powodują u niej trudność z zapamiętywaniem, zaś stres czyni jej wypowiedzi niezrozumiałymi. Podniosła, że pozyskiwane przez nią środki finansowe z ledwością pozwalają jej się utrzymać. Oświadczyła nadto, że prowadzi osobno gospodarstwo domowe, a córka pomaga jej tylko przy prowadzeniu domu. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając wniosek skarżącej A.F. o prawo pomocy zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 245 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy może nastąpić bądź w zakresie całkowitym, bądź częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie fachowego pełnomocnika. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub części, albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie fachowego pełnomocnika, przy czym częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Jak wynika z treści powołanych przepisów, kryterium przesądzającym o przyznaniu lub odmowie przyznania prawa pomocy jest stan majątkowy wnioskodawcy. Ustawa w sposób precyzyjny określa warunki przyznania prawa pomocy, zaś kryteria te każdorazowo są odnoszone do stanu majątkowego ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy. Dopiero analiza podanych we wniosku okoliczności dokonywana w związku z przepisami ustawy daje odpowiedź, czy w odniesieniu do konkretnej sytuacji zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Przedmiotem badania przy analizie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest całokształt okoliczności związanych z sytuacją materialną wnioskodawcy. Warunkiem przyznania prawa pomocy jest wyjaśnienie wszelkich okoliczności dotyczących sytuacji materialnej osoby występującej z takim wnioskiem. Ocena, czy wnioskodawca kwalifikuje się do udzielenia mu wsparcia ze środków publicznych następuje po wszechstronnym zbadaniu jego sytuacji materialnej, co w niniejszej sprawie zostało zrealizowane. I tak przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy zaznaczyć wypada, iż argumentacja wnioskodawczyni dotycząca nieznajomości prawa nie mogła zostać uwzględniona, tym bardziej, że w świetle obowiązujących przepisów sąd bada sprawę nie będąc związany zarzutami i wnioskami zawartymi w skardze. W konsekwencji oznacza to, że ewentualna nieznajomość przepisów prawnych nie spowoduje dla strony skarżącej negatywnych następstw w tym zakresie. Skarżąca wnioskując o prawo pomocy zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w powyższym zakresie osobie fizycznej następuje, jeśli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jak wynika z oświadczenia A.F. miesięczny dochód skarżącej to kwota około (...) zł brutto, zaś wysokość ponoszonych przez nią wydatków na pokrycie bieżących potrzeb to około(...)zł, nie uwzględniając w tym wsparcia finansowego dla córki i wnuka. Jak wynika z powyższego wydatki znacznie przewyższają dochody. Nie bez znaczenia pozostaje również wiek skarżącej i jej stan zdrowia (a w szczególności schorzenie o charakterze przewlekłym) oraz fakt, iż samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Podkreślić należy, iż pomimo, że skarżącą uzyskuje stały dochód należy mieć na względzie, iż jej problemy ze zdrowiem generują też stałe wydatki. Ocena stanu majątkowego wnioskodawczyni, jak również jej możliwości finansowe, dokonane w oparciu o podniesione w sprawie okoliczności, prowadzą do wniosku, iż skarżąca wykazała dostatecznie, iż spełnia przesłanki do całkowitego uwzględnienia jej żądania. Sytuacja finansowa skarżącej A.F. w chwili obecnej nie pozwala na wygospodarowanie sumy pieniężnej na pokrycie kosztów postępowania sądowego jak i opłacenie fachowego pełnomocnika. Mając na uwadze przytoczoną powyżej argumentację, Sąd działając w trybie art. 260 p.p.s.a. na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Na marginesie należy dodać, że w związku z zaskarżeniem powołanego postanowienia referendarza z dnia 16 listopada 2010 r. tylko przez A.F., upada ono jedynie w stosunku do tej skarżącej, natomiast względem drugiej ze skarżących jest prawomocne od (...)r.