II SA/Gl 91/11
PostanowienieWSA w Gliwicach2011-07-13
Skład orzekający: Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, której dochody netto wynoszą 1803,73 zł miesięcznie i która ponosi znaczne wydatki na spłatę kredytów i pożyczek, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu) w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że sytuacja materialna skarżącej jest szczególnie ciężka i pozwala na częściowe uwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść dalszych kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi kasacyjnej, a jej środki są ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. W związku z tym, sąd zwolnił skarżącą z wpisu od skargi kasacyjnej i ustanowił dla niej adwokata z urzędu, oddalając wniosek w pozostałym zakresie.Stan faktyczny
Skarżąca K. Cz. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę. Uzasadniła wniosek niskimi dochodami (1803,73 zł netto miesięcznie) i znacznymi wydatkami na spłatę kredytów i pożyczek. Sąd wezwał skarżącą do uzupełnienia informacji, a następnie ocenił jej sytuację materialną.Rozstrzygnięcie
1) zwolniono skarżącą z wpisu od skargi kasacyjnej; 2) ustanowiono dla skarżącej adwokata z urzędu; 3) oddalono wniosek w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. Cz. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: 1) zwolnić skarżącą z wpisu od skargi kasacyjnej; 2) ustanowić dla skarżącej adwokata z urzędu; 3) oddalić wniosek w pozostałym zakresie.
Skarżąca K. Cz. na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu. Złożony wniosek umotywowała niskimi dochodami oraz ponoszeniem stałych wydatków, których rozmiar uniemożliwia zdobycie środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego oraz skorzystanie z usług fachowego pełnomocnika. Z treści formularza wynika, że strona zamieszkuje wraz z rodziną syna (synowa oraz małoletnim wnukiem), jednakże wedle jej oświadczenia rodzina syna prowadzi odrębne od niej gospodarstwo domowe. Skarżąca utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych ze stosunku pracy w kwocie 1803,73 zł netto miesięcznie. Z tego kwota 715 zł jest przeznaczana na spłatę zaciągniętego kredytu hipotecznego, 290 zł na spłatę zaciągniętej pożyczki mieszkaniowej, natomiast 300 zł na spłatę pożyczki w kasie zapomogowo - pożyczkowej. Z pozostałych środków wnioskodawczyni opłaca koszty utrzymania.
Na wezwanie strona wskazała, że rodzina jej syna jest młodym małżeństwem "na dorobku", syn sam płaci za wykorzystaną energię elektryczną - około 150 zł miesięcznie oraz w miarę możliwości udziela skarżącej wsparcia, jednak nie jest w stanie na bieżąco partycypować w kosztach nieruchomości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył do następuje:
Zgodnie z art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy może nastąpić bądź w zakresie całkowitym, bądź częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przysługuje ono osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub części, albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie fachowego pełnomocnika, przy czym częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Przyznaje się je takim osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Jak wynika z treści powołanych przepisów, kryterium przesądzającym o przyznaniu lub odmowie przyznania prawa pomocy jest stan majątkowy wnioskodawcy. Ustawa w sposób precyzyjny określa warunki przyznania prawa pomocy, zaś kryteria te każdorazowo są odnoszone do sytuacji finansowej ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy. Dopiero analiza podanych we wniosku okoliczności dokonywana w związku z przepisami ustawy daje odpowiedź, czy w odniesieniu do konkretnej sytuacji zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem wniosku.
Odnosząc przywołaną wyżej regulację prawną do sytuacji majątkowej skarżącej stwierdzić należy, że przewidziana w art. 246 § 1 pkt. 1 p.p.s.a. przesłanka przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym została spełniona w stopniu pozwalającym na częściowe uwzględnienie złożonego wniosku.
W ocenie Sądu sytuacja materialna K. Cz. jest szczególnie ciężka, skarżąca wykazała w sposób dostateczny i przekonujący, że nie jest w stanie ponieść dalszych kosztów sądowych, poza tymi, które zostały już przez nią zapłacone ( wpis od skargi). Na obecnym etapie sprawy koszty te sprowadzają się do obowiązku uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. Prawo pomocy przysługuje osobom, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź też ich środki są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Wobec oświadczenia skarżącej zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy, a także w świetle dołączonych dokumentów należy częściowo przychylić się do złożonego wniosku.
Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 245 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło