II SA/Gl 916/17
WyrokWSA w Gliwicach2017-12-18
Skład orzekający: Andrzej Matan, Grzegorz Dobrowolski, Maria Taniewska-Banacka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków, uznając działkę nr 2 za teren mieszkaniowy, pomimo braku na niej budynków mieszkalnych i gospodarczych?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo zakwalifikowały działkę nr 2 jako teren mieszkaniowy. Sposób zagospodarowania działki, w tym jej ogrodzenie, posadzenie drzew ozdobnych i trawy, a także jej położenie w sąsiedztwie działki nr 1 z budynkiem mieszkalnym, tworzy z nią funkcjonalną całość. Działka nie jest wykorzystywana rolniczo, co uzasadnia jej zaliczenie do terenów mieszkaniowych zgodnie z przepisami rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków.Stan faktyczny
Skarżący M. M. i A. M. domagali się zmiany danych w ewidencji gruntów i budynków dotyczących działki nr 2, twierdząc, że została ona błędnie zakwalifikowana jako teren mieszkaniowy po modernizacji w 2015 r. Wcześniej była zaliczana do gruntów ornych. Organy administracji odmówiły aktualizacji, wskazując na sposób zagospodarowania działki, który według nich uzasadniał jej zaliczenie do terenów mieszkaniowych. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania i błędną interpretację ich wniosku.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant Agnieszka Jurczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi M. M. i A. M. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zmiany w ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.
Przedmiotem skargi jest decyzja Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (ŚWINGiK) w Katowicach z dnia [...] roku nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Starosty [...] nr [...] z dnia [...] r., orzekającą o odmowie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków.
Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Wnioskami z dnia 13 marca 2017r. i 30 marca 2017r. (tożsamymi w treści) M. A. wystąpił do Starosty [...] o weryfikację z urzędu danych w ewidencji gruntów celem usunięcia błędów wprowadzonych na etapie modernizacji danych w ewidencji gruntów i budynków dotyczących działek nr 1 i 2, położonych w G., obręb G., stanowiących współwłasność ustawową M. M. i A. M. W pismach tych żądał przywrócenia w ewidencji gruntów i budynków zapisów sprzed dokonanej w 2015r. modernizacji ewidencji w odniesieniu do działki nr 2. Obecne zapisy, w jego ocenie, są błędne.
Starosta [...] decyzją z dnia [...] r. odmówił aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków ze względu na brak ku temu podstaw.
Jak wyjaśnił w uzasadnieniu tego aktu, aktualizację przeprowadza się na podstawie art. 24a ustawy o geodezji i kartografii. W wyniku dokonanej modernizacji obrębu G., w operacie ewidencji gruntów i budynków dla działek 1 i 2 został wykazany użytek gruntowy: B - tereny mieszkaniowe o powierzchni odpowiednio 0,0720 ha i 0,0901 ha. Dotychczasowy stan (przed modernizacją) przedstawiał się następująco: B - tereny mieszkaniowe o pow. 0,0720 ha, grunty orne RIVb - 0.0901 ha. Zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy G., przedmiotowe działki położone są w terenie o symbolu planu A129MN1 - teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej dla uzupełnienia zabudowy istniejącej.
Pismem z dnia 19 kwietnia 2017 r. zwrócono się do stron z prośbą o przekazanie wszelkich informacji i dokumentów wskazujących na fakt, że zmiany wynikające z przeprowadzonej modernizacji są błędne, w tym o przedstawienie dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, na podstawie której należy wprowadzić wnioskowane zmiany w przypadku jej posiadania.
Strona nie przedstawiła żadnych z w/w informacji i nie odniosła się do przedmiotowego pisma. Wykonawca prac geodezyjnych pismem z dnia [...] r. potwierdził prawidłowość zaliczenia gruntów do użytku gruntowego B - tereny mieszkaniowe.
W dniu [...] r., z udziałem strony postępowania, przeprowadzono wizję w terenie, w wyniku której stwierdzono, że działka 1 zabudowana jest budynkiem mieszkalnym, w całości jest ogrodzona, z tyłu budynku urządzony wjazd z bramą wjazdową i wybetonowanym placem oraz budynek składowy z kojcem dla psa i trwałą konstrukcją altany ogrodowej. Z przodu budynku od strony ulicy stwierdzono zieleń ozdobną oraz betonową płytę szamba. Działka nr 2 ogrodzona jest w całości siatką, wzdłuż której gęsto posadzono drzewa iglaste o wysokości ok 2,5 m, tworzące zieloną ścianę. W całości porośnięta jest ona trawą, a poza tym rosną na niej drzewa ozdobne (tuje, drzewa iglaste i liściaste), przy czym część z drzew jest formowana. Na działce znajduje się także zadaszony skład drewna i urządzenie do suszenia prania.
W konkluzji organ I instancji stwierdza, iż w świetle postanowień załącznika nr 6 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów budynków (t.j. Dz.U.2016.1034 ze zm.), który stanowi podstawę do klasyfikacji gruntów, terenu działek nr 1 i 2 nie można zaliczyć do gruntów ornych, ani do gruntów rolnych zabudowanych. Ustalenia faktyczne wskazują na konieczność zakwalifikowania ich jako tereny mieszkaniowe, stąd zmiana dokonana w trakcie modernizacji operatu znajduje uzasadnienie.
W odwołaniu z [...] r. M. M. i A. M. podnoszą, iż organ I instancji nie wyczerpał możliwości dowodowych, w szczególności nie zwrócił się o wydanie opinii przez osobę uprawnioną, niezależną od wykonawcy prac modernizacyjnych. Opinia ta miałaby, ich zdaniem, zweryfikować wprowadzoną zmianę. Sposób zagospodarowania działki nr 2 nie wskazuje na to, aby należało zaliczyć ją do terenów mieszkaniowych. Nie ma na niej m.in. budynków, nie stanowi ona podwórza oraz brak jest dojazdów i przejść .
ŚWINGiK utrzymując rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne w mocy podkreślił, że jest oczywiście możliwe dokonanie zmian w ewidencji, tak w trakcie modernizacji, jak i po jej dokonaniu, pod warunkiem jednak wykazania przez osobę zainteresowaną, iż zachodzi rozbieżność między ewidencją a stanem rzeczywistym. Powinno to wynikać z przedłożonych przez zainteresowanego dokumentów, natomiast w tym przypadku dokumentów takich strony nie przedstawiły. Także sugerowana rozbieżność nie wynika z dokumentacji znajdującej się w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym.
M. M. i A. M. (skarżący) wnieśli skargę na powyższą decyzję organu odwoławczego, podnosząc w niej zarzut naruszenia art. 7 i 77 k.p.a. w związku z art. 24 ust. 2a pkt 1d) ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne.
W skardze żądają uchylenia decyzji ŚWINGiK w Katowicach z dnia [...] r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Starosty [...] z dnia [...]r., a także występują o zwrot kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi przedstawiają podobne argumenty na rzecz stanowiska o konieczności powrotu do uprzedniego zapisu w ewidencji, jak w odwołaniu. Zdaniem skarżących ŚWINGiK, jako organ odwoławczy, nie wyjaśnił wszystkich okoliczności sprawy i dokonał błędnej interpretacji ich wniosku, a w ślad za tym doszło do naruszenia art. 24 ust. 2a pkt 1d) ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez pominięcie tego przepisu jako podstawy rozstrzygnięcia.
Wbrew twierdzeniom zawartym w zaskarżonych decyzjach, nie wnosili oni w zakresie użytku gruntowego działki nr 2 o przywrócenie poprzedniego wpisu, istniejącego przed przeprowadzoną w 2015 r. modernizacja ewidencji gruntów i budynków. Modernizację wykonano wadliwie, nieadekwatnie do wymogów zawartych w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków z dnia 29 marca 2001 r - załącznik nr 6. Przepis art. 24 ust.2a pkt 1 d) Prawa geodezyjnego i kartograficznego stanowi, że informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji z urzędu, jeżeli zmiany tych danych wynikają m.in. z wykrycia błędnych informacji. Skarżący z tego względu wnieśli o zmianę danych w ewidencji w zakresie rodzaju użytków dla działki nr 2, który to rodzaj został błędnie zmieniony w trakcie modernizacji przeprowadzanej przez Starostę [...] w roku 2015.
Zebrane dowody w sprawie wskazują, że organy I i II instancji nie wyczerpały możliwości dowodowych. Skarżący zwracali uwagę, że w sprawie brak opinii osoby uprawnionej, niezależnej od wykonawcy prac modernizacyjnych, która zweryfikowałaby wprowadzoną zmianę i wskazała czy w sprawie mamy do czynienia z wykryciem błędnych informacji. Ponadto organ I instancji opisuje zagospodarowanie działki 2 po czym przytacza za rozporządzeniem Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków z dnia 29 marca 2001 r, jakie tereny kwalifikuje się do terenów mieszkaniowych i właśnie do tych gruntów wadliwie zalicza działkę nr 2. Na przedmiotowej nieruchomości, wbrew wymogom wynikającym z tego rozporządzenia, koniecznym aby zaliczyć ją do terenów mieszkaniowych, nie ma: budynków, budynków gospodarczych ani technicznych, nie stanowi ona podwórza, brak dojazdów czy przejść, nie ma tam przydomowych placów gier, zabaw, a także nie ma studni, zbiorników, przewodów naziemnych, urządzeń do gromadzenia i oczyszczenia ścieków, śmietników, składowiska odpadów, obiektów małej architektury, oczek wodnych, czy ogródków skalnych. Teren jest ogrodzony, ale powyższe samo w sobie nie przesądza, aby teren mógł być uznany za tereny mieszkaniowe.
Organy w zaskarżonych decyzjach jako dowód w sprawie przyjmują, że zgodnie z przeznaczeniem określonym w planie miejscowym także działka nr 2 położona jest w terenie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Jednak nie zwracają uwagi, że przedmiotowa zmiana nie nastąpiła z wniosku właścicieli oraz jest konsekwencją (nastąpiła później) zmiany zapisów w ewidencji gruntów. Zgodnie bowiem z planem miejscowym obowiązującym w dacie wykonywania modernizacji ewidencji gruntów ww. działka była w części wskazana jako tereny rolniczego wykorzystania (D-RP) a w części jako teren zabudowy jednorodzinnej i usługowej (D-MN/U).
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w kwestionowanej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie ze względu na zgodność zaskarżonej decyzji z przepisami prawa materialnego i procesowego, znajdujących zastosowanie w przedmiotowej sprawie.
Skarżący, jak wynika z treści samej skargi, a także z odwołania, uznali za wadliwą modernizację ewidencji gruntów i budynków przeprowadzoną przez Starostę [...] w roku [...], w wyniku której doszło do zmiany użytku gruntowego dla działki ewidencyjnej nr 2 z gruntu ornego na teren mieszkaniowy. W ich ocenie stan faktyczny - rzeczywisty sposób zagospodarowania działki – zmiany takiej nie uzasadniał.
Stosownie do art. 20 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 2101,dalej: u.p.g.k.) ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące gruntów, w tym ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. Informacje te są zamieszczane w operacie ewidencyjnym, na który składa się m.in. bazy danych, o której mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2, prowadzonej za pomocą systemu teleinformatycznego zapewniającego w szczególności (art. 24 ust. 1 pkt. 1 u.p.g.k.). Dane te podlegają aktualizacji z urzędu albo na wniosek uprawnionych podmiotów, przy czym zmiany dokonywane są co do zasady w formie czynności materialno-technicznej, zaś wyjątkowo – w drodze decyzji administracyjnej. Natomiast odmowa aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze decyzji administracyjnej. (art. 24 ust. 2a w zw. z ust. 2b pkt. 1 i 2 oraz ust. 2c u.p.g.k.).
Zaliczanie gruntów do poszczególnych rodzajów użytków gruntowych odbywa się na podstawie kryteriów określonych w załączniku nr 6 do rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t.j. z 2016 r., poz. 1034, dalej: rozporządzenie).
Do gruntów ornych, do jakich przed zmianą (modernizacją) kwalifikowano grunty działki nr 2, zalicza się grunty:
1) poddane stałej uprawie mechanicznej mającej na celu produkcję rolniczą lub ogrodniczą;
2) nadające się do uprawy, o której mowa w pkt 1, ale zajęte pod plantacje chmielu, wikliny lub drzew ozdobnych, w tym choinek, oraz szkółki ozdobnych drzew lub krzewów, lub na których urządzone zostały rodzinne ogrody działkowe;
3) zajęte pod urządzenia i budowle wspomagające produkcję rolniczą lub ogrodniczą i położone poza działką siedliskową;
4) utrzymywane w postaci ugoru lub odłogowane.
Dokumentacja zgromadzona w sprawie w sposób jednoznaczny wskazuje, iż stan taki był (przed modernizacją) niezgodny ze stanem rzeczywistym ze względu na sposób zagospodarowania działki.
Zgodnie z załącznikiem nr 6 poz. 12 do terenów mieszkaniowych zalicza się grunty, niewchodzące w skład działek siedliskowych, o których mowa w lp. 5:
1) zajęte pod budynki zaliczone w PKOB do działu 11 - budynki mieszkalne;
2) zajęte pod budynki gospodarcze i techniczne, związane funkcjonalnie z budynkami mieszkalnymi, o których mowa w pkt 1, oraz urządzenia, w szczególności: podwórza, dojazdy, przejścia, przydomowe place gier, zabaw i odpoczynku, studnie, zbiorniki, przewody naziemne, urządzenia do gromadzenia i oczyszczenia ścieków, śmietniki, składowiska odpadów, obiekty małej architektury, ogrodzenia, oczka wodne, ogródki skalne;
3) położone między budynkami i urządzeniami, o których mowa w pkt 1 i 2, lub w bezpośrednim sąsiedztwie tych budynków i urządzeń i niewykorzystywane do innego celu, który uzasadniałby zaliczenie ich do innej grupy użytków gruntowych, w tym zajęte pod trawniki, rabaty, kwietniki, warzywniki.
Sposób zagospodarowania przedmiotowej działki oraz jej bezpośrednie położenie w sąsiedztwie budynku mieszkalnego należącego do skarżących powoduje, że w istocie rzeczy tworzy ona funkcjonalną całość z działką nr 1, na której budynek ten jest zlokalizowany. Równocześnie działka nr 2 nie jest wykorzystywana do innego celu, który uzasadniałby zaliczenie jej do innej grupy użytków gruntowych, w tym do gruntów rolnych zabudowanych (nie jest wykorzystywana rolniczo).
Nie budzi wobec tego wątpliwości zaliczenie działki do terenów mieszkaniowych.
Zarzuty podnoszone w skardze nie znajdują uzasadnienia w świetle poczynionych ustaleń. Nie doszło do naruszenia art. 7 i 77 k.p.a., skoro stan sprawy został w pełni wyjaśniony, a w ślad za tym organy nie uchybiły art. 24 ust. 2a pkt. 1d u.p.g.k. odmawiając aktualizacji danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków w stosunku do działki nr 2.
Z tych wszystkich względów skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło