II SA/Gl 917/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk ( spr.) Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka Protokolant sekr. sąd. Elwira Massel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi [...] Spółdzielni Mieszkaniowej na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiej Państwowej Straży Pożarnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ochrony przeciwpożarowej 1. uchyla punkt 1 i 4 zaskarżonej decyzji i orzeka, że w tym zakresie nie podlega ona wykonaniu, 2. oddala skargę w pozostałej części. W oparciu o wyniki czynności kontrolno-rozpoznawczych, w trakcie których stwierdzono naruszenie przepisów przeciwpożarowych /protokół z dnia [...] 2006 r./ Komendant Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w M. na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej /t.j. Dz.U. z 2002 r. nr 147, poz. 1230 z zm., zwanej dalej ustawą o PSP/ w związku z art. 4 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej /t.j. Dz.U. z 2002 r. nr 147, poz. 1229/ nakazał [...] Spółdzielni Mieszkaniowej wykonać w budynku mieszkalnym, wysokim, wielorodzinnym przy ul. A [...],[...] i [...] następujące obowiązki 1) wyposażyć budynek w punkty poboru wody do celów przeciwpożarowych, z zasilaniem zapewnionym przez co najmniej 2 godziny w postaci zaworów hydrantowych 52 umieszczonych na pionach nawodnionych, na wszystkich kondygnacjach budynku, przy czym zawory winny spełniać wymagania PN – w terminie do [...]r. 2) zapewnić by ciśnienie na zaworze hydrantowym 52, położonym najniekorzystniej ze względu na wysokość i opory hydrauliczne dla wydajności 2,5 dm3/s, nie było mniejsze niż 0,2 MPa – w terminie do [...]r. 3) zapewnić instalacji wodociągowej przeciwpożarowej zasilanie z zewnętrznej sieci wodociągowej lub ze zbiorników o odpowiednim zapasie wody dla celów przeciwpożarowych, bezpośrednio albo za pomocą pompowni przeciwpożarowej – w terminie do [...]r. 4) zapewnić zasilanie w wodę instalacji wodociągowej przeciwpożarowej przez zgromadzenie w budynku dodatkowego zapasu wody w jednym lub kilku zbiornikach zlokalizowanych na kondygnacji podziemnej, pierwszej nadziemnej lub najwyższej nadziemnej, o łącznej pojemności nie mniejszej niż 50 m3 - w terminie do [...]r. W osnowie decyzji organ I instancji wskazał szczegółowe podstawy prawne każdego z nałożonych obowiązków i podał, iż po uzgodnieniu z właściwym miejscowo komendantem wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej, dopuszczalne jest stosowanie rozwiązań zamiennych w stosunku do obowiązków wymienionych w pkt 1, 3 i 4 decyzji, jeżeli zapewnią one niepogorszenie warunków ochrony przeciwpożarowej obiektu. W odwołaniu [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa wniosła o uchylenie lub zmianę decyzji organu I instancji zarzuciła, iż sporny budynek został wykonany zgodnie z przepisami z daty jego realizacji /zarządzenie Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z 29 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego – Dz.Bud. z 1966, nr 10, poz. 442 z zm./, jako budynek średnio wysoki. Stąd też brak podstaw do wydania nakazów dotyczących budynków wysokich. Nadto odwołująca się uznała nałożone obowiązki za ekonomicznie nieuzasadnione, a także zakwestionowała ustalony termin ich wykonania. [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w K. zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podkreślił, że ustalenia faktyczne stwierdzające naruszenia przepisów przeciwpożarowych, a w konsekwencji wywołujące stan zagrożenia życia i mienia nie zostały przez odwołującą się zakwestionowane /protokół z [...].2006 r./. Aktualnie obowiązujące przepisy mają w związku z tym zastosowanie także do obiektów już istniejących i to bez względu na datę ich realizacji. Stąd też nałożenie obowiązków określonych w decyzji organu I instancji, w celu spełnienia wymogów w zakresie ochrony przeciwpożarowej uznał za uzasadnione i znajdujące podstawę prawną w powołanych w tej decyzji aktach prawnych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa powtórzyła zarzut odwołania co do braku podstaw dla traktowania budynku przy ul. A [...],[...],[...] jako budynku wysokiego, a w następstwie stosowania do niego wymagań przeciwpożarowych przewidzianych dla budynków wysokich, w tym wymagań określonych w pkt 1 i 2 decyzji. Zdaniem odwołującej się pkt 3 decyzji dopuszczający alternatywne zasilanie instalacji wodociągowej z zewnętrznej sieci wodociągowej lub ze zbiorników jest sprzeczny z pkt 4 wymagającym zapasu wody o pojemności 50 m3. Zarzuciła także, że budowa zbiornika na wodę o pojemności 50 m3 /punkt 4 decyzji/ wiąże się z obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę, co czyni wykonanie obowiązku zależnym nie tylko od skarżącej. W konkluzji skargi wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, uznając że zapis pkt 4 decyzji nie odpowiada obecnie obowiązującemu § 20 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów /Dz.U. nr 80, poz. 563/, ale występująca niezgodność ma charakter oczywistej omyłki, o której mowa w art. 113 kpa. Odnośnie pozostałych zarzutów organ odwoławczy powtórzył argumenty zawarte w decyzji ostatecznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżona decyzja w części dotyczącej nałożenia obowiązków określonych w jej pkt 1 i 4 ostać się – zdaniem Sądu – nie może, albowiem została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 litera a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270 z zm., zwana dalej p.p.s.a./. W pierwszym rzędzie należy stwierdzić, iż organy Państwowej Straży Pożarnej były nie tylko uprawnione ale i zobligowane do wydania nakazów celem dostosowania spornego budynku do wymogów w zakresie ochrony przeciwpożarowej, wynikających z przepisów, obowiązujących w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Obowiązujące wówczas rozporządzenie z dnia 21 kwietnia 2006 r. MSWiA w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów /Dz.U. z 11 maja 2006 r. nr 80, poz. 563/ nakazywało klasyfikację grup wysokości zgodnie z § 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie /Dz.U. nr 75, poz. 690 z zm./. Na gruncie tego rozporządzenia budynki ponad 9-kondygnacyjne /do 18 kondygnacji nadziemnych włącznie/ zalicza się do budynków wysokich /§ 8 pkt 3 cyt. rozp./. Powyższy podział wprowadzono dla określenia wymagań technicznych i użytkowych budynków, niezależnie od daty ich budowy i spełnienia obowiązujących wówczas wymogów w zakresie ochrony przeciwpożarowej. Podstawa materialnoprawna nakazów wydanych w niniejszej sprawie nie miała jednak umocowania w regulacji powołanego rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., bowiem kontrolowana decyzja została wydana w oparciu o przepisy odrębne w zakresie ochrony przeciwpożarowej, wskazane w decyzjach obu organów. Stąd też chybiony jest zarzut naruszenia § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. Rozporządzenie MSWiA z 21 kwietnia 2006 r. nawiązuje jedynie do grup wysokości wg warunków techniczno budowlanych, zawierają one własne normy intertemporalne w § 40, który taksatywnie wymienia przypadki, w których nie stosuje się przepisów tego rozporządzena w stosunku do obiektów wzniesionych przed jego wejściem w życie. Stąd też prawidłowe są nakazy objęte pkt 2 i 3 decyzji. Znajdują one odpowiednią podstawę prawną w art. 4 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej w związku z § 18 ust. 1 pkt 3 i ust. 3 rozporządzenia MSWiA z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów i terenów oraz art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2 powołanej wyżej ustawy z 24 sierpnia 1991 r. w związku z § 20 ust. 1 rozporządzenia MSWiA z 21 kwietnia 2006 r. i rozporządzeniem MSWiA z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych /nr 121, poz. 1139/. Skoro nakazy objęte pkt 2 i pkt 3 decyzji mają umocowanie w obowiązującym prawie to brak jest podstaw do zwolnienia skarżącej z tych obowiązków z uwagi na obligatoryjność działania organów PSP z wyłączeniem uznania administracyjnego, co wynika z art. 26 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej. W szczególności – z uwagi na zarzuty skargi – należy wyjaśnić, że wydanie nakazów w tym trybie nie jest uzależnione od uznania użytkowanego budynku za zagrażający życiu w rozumieniu § 12 ust. 1 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r., gdyż w niniejszej sprawie nie chodziło o rozwiązania, określone w przepisach techniczno-budowlanych. Z tych względów, gdy idzie o obowiązki określone w pkt 2 i pkt 3 decyzji, skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. Natomiast skarga musiała odnieść skutek gdy chodzi o obowiązki określone w pkt 1 i 4 decyzji. Określenie tych obowiązków nastąpiło bowiem w sposób sprzeczny z obowiązującym prawem. Odnośnie obowiązku określonego w pkt 1 to stosownie do § 14 ust. 4 rozporządzenia z dnia 21 kwietnia 2006 r. zasilanie hydrantów wewnętrznych powinno być zapewnione przez co najmniej 1 godzinę, a nie 2 godziny jak to orzeczono w omawianym pkt 1 decyzji. Błąd ten wbrew stanowisku organu odwoławczego – jako będący konsekwencją powołania wcześniej obowiązującego w tej materii uregulowania – nie może ulec weryfikacji w trybie art. 113 kpa. Z kolei w pkt 4 decyzji nakazującym zgromadzenie odpowiedniego zapasu wody w zbiornikach wskazano lokalizację tych zbiorników w budynku, § 20 pkt 2 i 3 rozporządzenia z 21 kwietnia 2006 r. nie przewiduje orzekania o miejscach lokalizacji zbiorników z wodą. W tym zakresie organ orzekający powinien więc ponownie rozpoznać sprawę, a ewentualne nakazy wydać w oparciu o obowiązujące przepisy prawa. Na uboczu rozważań o zgodności z prawem kontrolowanej decyzji muszą natomiast pozostać zarzuty pozajurydyczne skarżącej dotyczące celowości wydanych nakazów czy też skutków finansowych ich wykonania. Gdy zaś idzie o możliwość wykonania rozwiązań zamiennych wymaga to przeprowadzenia oddzielnego postępowania na warunkach wynikających z § 1 pkt 2 rozporządzenia z 21 kwietnia 2006 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów, a w postępowaniu tym organy Państwowej Straży Pożarnej powinny udzielać stronie niezbędnej pomocy mając na uwadze jej słuszny interes jak i interes społeczny. W części, w której nastąpiło uchylenie zaskarżonej decyzji rozstrzygnięcie oparto na art. 145 § 1 pkt 1 litera a i art. 152 p.p.s.a.