II SA/Gl 918/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia WSA Włodzimierz Kubik (spr.), Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant Ref. staż. Anna Cyganek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2008 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zameldowania oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Prezydent Miasta B. odmówił zameldowania J. K. na pobyt czasowy trwający ponad 3 miesiące w budynku przy ul. [...] w B. W podstawie prawnej orzeczenia wskazał przepis art. 7 ust. 1 w związku z art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm. – dalej ustawa o ewidencji ludności). W uzasadnieniu podał, że J. K. złożył w dniu [...] r. wniosek o zameldowanie na pobyt czasowy w budynku stanowiącym własność jego byłej żony, która odmówiła potwierdzenia na druku meldunkowym jego czasowego pobytu w tym budynku. We wniosku wskazał, że zamieszkuje w budynku przy ul. [...] posiada tam rzeczy osobiste, stołuje się w nim i nocuje oraz tam koncentrują się jego sprawy życiowe. Z kolei właścicielka budynku B. K. podała, że od [...] r. kiedy został wydany wyrok rozwiązujący przez rozwód jej małżeństwo z wnioskodawcą zabrał on część swoich rzeczy osobistych i wyprowadził się z mieszkania przy ul. [...] w B. do L., gdzie zamieszkał z inną kobietą, a od dłuższego czasu jest zameldowany na pobyt stały w G. W oparciu o oględziny przeprowadzone w przedmiotowym budynku organ I instancji ustalił, że w pomieszczeniach znajdujących się na parterze wnioskujący o zameldowanie posiadał swoje rzeczy osobiste (ubrania, kosmetyki i.t.p.). Przesłuchani w sprawie liczni świadkowie, w tym synowie wnioskodawcy podali, że w przedmiotowym budynku J. K. przebywa okazyjnie najczęściej przez okres kilku dni w tygodniu kiedy załatwia on swoje sprawy na terenie miasta. Dzięki uprzejmości właścicielki jest on wpuszczany do budynku, jednak do przebywania w nim nie upoważnia go żaden tytuł prawny. Tym samym zdaniem organu skoro właścicielka nie wyraziła zgody na dalsze zamieszkiwanie wnioskodawcy w jej budynku oraz wobec stwierdzenia jedynie okazjonalnego przebywania wyżej wymienionego w tym budynku należało uznać, że w sprawie nie została spełniona przesłanka zameldowania na pobyt czasowy wskazana w art. 7 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności. Zgodnie z tym przepisem pobytem czasowym jest bowiem przebywanie bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego w innej miejscowości pod oznaczonym adresem lub w tej samej miejscowości pod innym adresem. Od tej decyzji odwołanie wniósł J. K. Podał, że jest ona dla niego niekorzystna i została oparta na nieprawdziwych informacjach podanych głównie przez byłą żonę i jego synów, a dotyczących charakteru jego pobytu w budynku przy ul. [...] w B. Podkreślił, że jest on emocjonalnie i finansowo związany z B., gdzie leczy się także u wielu specjalistów, a zatem nie widzi powodów do zmiany dotychczasowego miejsca pobytu. Wskazał, że nie mieszka na stałe w L. i nie zamieszkuje tam u innej kobiety, a jedynie bywa tam w celach służbowych podobnie jak w kilku innych miastach. Budynek, w którym chce się zameldować został zaś wybudowany głównie z jego środków finansowych, a była żona zamierza go aktualnie sprzedać nie informując go, na jakich to ma nastąpić warunkach i jak zamierza przeprowadzić podział majątku. Zaskarżoną decyzją Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji wskazując w podstawie prawnej art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 47 ust. 2 w związku z art. 7 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności. W uzasadnieniu orzeczenia organ wskazał, że dowody zgromadzone w sprawie przez organ I instancji skłaniają do uznania, iż dotychczasowy pobyt wnioskodawcy w miejscu, w którym miałoby nastąpić jego zameldowanie na pobyt czasowy miał w gruncie rzeczy charakter pobytu stałego. W trakcie postępowania odwoławczego właścicielka budynku B. K. zgłosiła jednak do protokołu, że jej były mąż nie przebywa już od [...]r. w budynku przy ul. [...]. Pozostała tam jedynie część jego rzeczy osobistych, do których nie ma ona dostępu, bowiem są zamknięte w gabinecie, do którego nie ma klucza. Rzeczy te były mąż może zresztą w każdej chwili odebrać w obecności policji. W dniu [...] r. odwołujący się potwierdził tę okoliczność podając, że żona bez uprzedzenia uniemożliwiła mu wstęp do domu i aktualnie zamieszkuje w schronisku. Wobec tych ustaleń Wojewoda uznał, że w sprawie nie została spełniona przesłanka do zameldowania określona w art. 10 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności, bowiem wnioskodawca nie zamieszkuje w spornym lokalu. Wprawdzie przyczyną tego jest uniemożliwienie zainteresowanemu wejścia na teren budynku przez właścicielkę, jednak sytuacja ta nie rodzi stanu niezgodnego z prawem. W tej kwestii organ powołał się na tezę zawartą w wyroku WSA w Warszawie z dnia 24 czerwca 2004 r. sygn. akt V SA 519/03 [w:] LEX Nr 146738. Zgodnie z nią uprawniać do zameldowania może pobyt legalny, oznaczający przebywanie na zasadach zgodnych z prawem, za wiedzą i zgodą osoby uprawnionej do dysponowania lokalem. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach J. K. podniósł, że od [...]r. był zameldowany czasowo w budynku przy ul. [...] w B. i nikt tego nie kwestionował. W budynku tym nie zawsze mógł przebywać dłużej niż trzy doby, gdyż nie pozwalała mu na to wykonywana praca. Żona wcześniej nie kwestionowała jego zameldowania na pobyt, czasowy, aż do momentu, gdy nie zgodził się na realizację jej wspólnych z synem planów dotyczących wprowadzenia się do zajmowanych przez niego pomieszczeń na parterze budynku. Następnie w związku z tym wymienili oni zamki w drzwiach i bramie wjazdowej na posesję. Skarżący podał, że dysponentem nieruchomości przy ul. [...] jest jego była żona, jednak przed Sądem Rejonowym w B. toczy się spór dotyczący jej podziału. Odnosząc się do stanowiska zajętego w uzasadnieniu decyzji Wojewody skarżący zauważył, że wcześniej z naruszeniem prawa wielokrotnie meldowano go na pobyt czasowy w przedmiotowym budynku, a nie na pobyt stały. Tym samym nie rozumie, dlaczego aktualnie odmawia mu się takiego meldunku i to mimo, że jak wykazały przeprowadzone oględziny w spornym budynku zgromadzone zostały tam jego rzeczy osobiste. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Podał, że uznał za konieczne wyjaśnienie charakteru pobytu skarżącego w lokalu przy ul. [...] w B., bowiem przeprowadzone przez organ I instancji postępowanie dowodowe wykazało, że J. K. zamieszkuje w przedmiotowym budynku z zamiarem stałego w nim pobytu. Wobec jednak ustalenia w toku postępowania odwoławczego, że skarżący od [...] nie mieszka już w przedmiotowym budynku, a pozostały w nim tylko jego rzeczy osobiste uznał, że decyzja o odmowie zameldowania nie narusza prawa. Wprawdzie przyczyną tego stanu rzeczy było uniemożliwienie wejścia skarżącemu do budynku w związku z wymianą zamków przez właścicielkę, to jednak nie rodzi to stanu niezgodnego z prawem. W piśmie procesowym z dnia [...] r. uczestniczka postępowania B. K. wniosła o oddalenie skargi wskazując, że od sierpnia skarżący nie przebywa już w budynku przy ul. [...] w B. Podała, że w sprawie o podział majątku dorobkowego toczącego się przed Sądem Rejonowym w B. skarżący domagał się przyznania mu prawa do korzystania z lokalu przy ul. [...] na czas trwania postępowania. Sąd jednak oddalił ten wniosek argumentując, że nie jest on współwłaścicielem tej nieruchomości, a jedynie przysługuje mu roszczenie o zwrot nakładów. Podniosła także, że do Wydziału Karnego Sądu Rejonowego w B. wpłynął akt oskarżenia przeciwko skarżącemu o [...]. W dniu [...] r. skarżący złożył w Sądzie odpisy zaświadczeń lekarskich wskazujących, że korzysta on z różnych przychodni lekarskich na terenie B., a także, że w [...] r. był dwukrotnie hospitalizowany w szpitalach w B. i J. Ponadto złożył też zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej, gdzie w rubryce dotyczącej miejsca wykonywania działalności wpisano ul. [...] w B. (zakład główny) oraz ul. [...] w G. (oddział). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie mogła odnieść skutku. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontrolując zaskarżoną decyzję uznał, że nie narusza ona przepisów prawa materialnego, a także nie narusza przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarżącemu przyjdzie w tym miejscu wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, a zatem w orzecznictwie swoim nie może się on kierować m.in. względami słuszności. Wyjaśnić też trzeba, iż przeprowadzona przez sąd kontrola zaskarżonego aktu administracyjnego winna mieć na względzie stan faktyczny i prawny występujący w sprawie w dacie wydania tego aktu. Oceniając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji w pierwszym rzędzie należy wskazać, że Wojewoda [...] poprawnie ocenił zebrane dowody, na ich podstawie dokonał trafnych ustaleń faktycznych. W szczególności w świetle zgromadzonych w sprawie dowodów nie ulega wątpliwości, że skarżący już od kilku lat był zameldowany w budynku przy ul. [...] w B.na pobyt czasowy, a na pobyt stały był zameldowany w G. przy ul. [...]. Jak oświadczył sam przed organem I instancji jego ostatnie zameldowanie na pobyt czasowy wygasło jednak w dniu [...] r. Ze znajdującego się w aktach sprawy poświadczonego odpisu księgi wieczystej [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w B. wynika, że właścicielką nieruchomości przy ul. [...] w B. oznaczonej jako działka p.gr. [...] jest była żona skarżącego B. K. Bezsporne jest także, że w czasie wydawania przez Wojewodę [...] zaskarżonej decyzji skarżący od jakiegoś czasu (w skardze podał dzień [...]r., a w złożonych wyjaśnieniach przed organem II instancji, że miało to miejsce [...] r.) nie przebywał już w budynku stanowiącym własność byłej żony. Zaskarżona decyzja nie narusza także przepisów prawa materialnego. Wskazać trzeba, że w stanie prawnym ukształtowanym ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. Nr 93, poz. 887) wyłączną przesłanką zameldowania określonej osoby w oznaczonym lokalu jest sam fakt przebywania w nim, bez konieczności legitymowania się uprawniającym do tego dokumentem. Przyjęcie przez ustawodawcę takiego rozwiązania prawnego było konsekwencją wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. sygn. akt K 20/01 (opublikowanego w: OTK-A z 2002 r. nr 3 poz. 34). Na gruncie aktualnie obowiązujących rozwiązań prawnych czynności zameldowania, rozumiane są zatem wyłącznie jako akt rejestracji danych o miejscu pobytu oznaczonej osoby, gdyż stosownie do art. 9 ust. 2b ustawy o ewidencji ludności zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu. Zauważyć też należy, że w dalszym ciągu stosownie do art. 10 ust. 1 tej ustawy na osobie, która przebywa w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby, ciąży obowiązek zameldowania się na pobyt stały lub czasowy, najpóźniej przed upływem czwartej doby, licząc od dnia przybycia. Bezspornym w sprawie jest, że przedłożony przez skarżącego formularz zgłoszenia pobytu czasowego na okres ponad 3 miesiące nie został podpisany przez B. K. dysponującą tytułem prawnym do przedmiotowego budynku. Zgodnie zaś z wymogami wynikającymi z przepisu art. 9 ust. 2a ustawy o ewidencji ludności, osoba dysponująca tytułem prawnym do lokalu potwierdza pobyt w lokalu osoby dokonującej zgłoszenia, a nie potwierdza, jak to miało miejsce w poprzednim stanie prawnym posiadania uprawnienia do przebywania w lokalu. Opisany brak dokonanego zgłoszenia spowodował zatem, że w sprawie nie doszło do zameldowania J. K. na pobyt czasowy w przedmiotowym lokalu w drodze czynności materialno-technicznej. Prawidłowo bowiem Prezydent Miasta B. ocenił, że zgłoszenie czasowego pobytu, nie zawierające potwierdzenia tego pobytu zgodnego z treścią art. 9 ust. 2a ustawy o ewidencji ludności, wypełnia przesłankę określoną w art. 47 ust. 2 tej ustawy, powodując konieczność przeprowadzenia w sprawie postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez właściwy organ gminy w drodze decyzji administracyjnej. W toku tego postępowania organ ewidencyjny był zobligowany do ustalenia czy w sprawie zostały łącznie spełnione dwa warunki określone w przepisach art. 10 ust. 1 w związku z art. 8 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności, a mianowicie, czy osoba wnioskująca o zameldowanie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu oraz czy ma zamiar czasowego w nim przebywania. Zgodnie z ostatnio wymienionym przepisem osoba zameldowana na pobyt czasowy i przebywająca w tej samej miejscowości nieprzerwanie dłużej niż 3 miesiące jest obowiązana zameldować się na pobyt stały, chyba że zachodzą okoliczności wskazujące na to, iż pobyt ten nie utracił charakteru pobytu czasowego. Z zadania tego w ocenie Sądu organ I instancji nie wywiązał się należycie, bowiem nie ustalił on charakteru pobytu skarżącego w budynku przy ul. [...], a odmowę zameldowania go na pobyt czasowy oparł jedynie na braku zgody właścicielki budynku na takie zameldowanie. Tymczasem jak wynika z ustaleń poczynionych przez ten organ J. K. przebywał w budynku przy ul. [...] od jego wybudowania, a jego w nim pobyt w ocenie Sądu w gruncie rzeczy wiązał się z zamiarem stałego w nim przebywania (art. 6 ust. 1 ustawy), chociaż od wielu lat był zameldowany na pobyt stały w budynku przy ul. [...] w G. Zgromadzone w sprawie dowody (oględziny, zeznania świadków, wyjaśnienia stron, a także przedłożone przez skarżącego dokumenty) wskazują, że skarżący regularnie, chociaż z przerwami przebywał w tym budynku i uczynił tam swoje centrum życiowe, a taki stan rzeczy tolerowała jego właścicielka. Na powyższe uchybienie zwrócił uwagę organ II instancji, który powziął uzasadnione wątpliwości, co do charakteru pobytu skarżącego w przedmiotowym budynku. W toku prowadzonych czynności wyjaśniających okazało się jednak, że właścicielka nieruchomości podjęła dopuszczalne prawem środki wymieniając zamki w drzwiach budynku i bramie wjazdowej, co uniemożliwiło bezumowne korzystanie przez skarżącego z lokalu mieszkalnego w przedmiotowym obiekcie. Spowodowało to w efekcie konieczność zamieszkania przez niego w innym lokalu mieszkalnym. Tym samym ustała w sprawie przesłanka do zameldowania, jaką w aktualnym stanie prawnym stanowi faktyczny pobyt osoby ubiegającej się o zameldowanie w danym lokalu mieszkalnym. Wskazać wreszcie przyjdzie, że przesłanki uzasadniające wydanie decyzji o zameldowaniu na pobyt czasowy czy stały nie może stanowić jedynie pozostawienie rzeczy osobistych w lokalu mieszkalnym. W tym stanie rzeczy uzasadniona jest ocena, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. SJ/