II SA/Gl 92/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. B. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie budowy drogi w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu postanawia: 1) zwolnić skarżącą od kosztów sądowych, 2) oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie Skarżąca A. B. została wezwana do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 200 zł. W odpowiedzi, na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika - radcy prawnego z urzędu. Uzasadniając swój wniosek skarżąca wskazała, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z małżonkiem oraz czwórką dzieci, z których jedno zostało uznane za osobę niepełnosprawną. W skład majątku wnioskodawczyni wchodzi budynek mieszkalny o pow. 100 m2. Rodzina skarżącej nie posiada żadnych oszczędności ani papierów wartościowych bądź też przedmiotów, których wartość przekraczałaby 3.000 euro. Źródłem utrzymania się rodziny A. B. jest jej wynagrodzenie w wysokości 1870 zł brutto miesięcznie, zasiłek chorobowy jej małżonka – około 900 zł (pomniejszony o świadczenie alimentacyjne na syna z poprzedniego małżeństwa w wysokości 300 zł) oraz świadczenia alimentacyjne na trójkę dzieci skarżącej z poprzedniego małżeństwa w łącznej wysokości 900 zł. Na wezwanie referendarza sądowego wnioskodawczyni nadesłała szereg dokumentów obrazujących jej sytuację materialną. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz.270 – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Analiza wniosku o przyznanie prawa pomocy ma na celu ocenę wszystkich okoliczności związanych z sytuacją materialną wnioskodawcy. Należy również podkreślić, że przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, o co ubiega się wnioskodawczyni, opiera się na surowych kryteriach, które sprowadzają się do odpowiedzi na pytanie, czy strona nawet przy najdalej idących staraniach jest w stanie zdobyć środki na pokrycie kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Mając na uwadze powyższe uznano, że sytuacja materialna skarżącej uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych. Konieczność ich uiszczenia mogłaby bowiem postawić stronę przed koniecznością rezygnacji z zaspokojenia istotnych potrzeb jej rodziny, co w konsekwencji mogłoby zamknąć stronie drogę do sądu. W oparciu o dokumenty nadesłane przez skarżącą ustalono, że miesięczny dochód netto w jej rodzinie kształtuje się na poziomie około 2889 zł miesięcznie, zaś udokumentowane wydatki to kwota rzędu 465 zł. Do dyspozycji strony pozostaje więc co miesiąc około 2400 zł netto. Jednakże pod uwagę wzięto, że jej rodzina składa się z sześciu osób, w tym z czwórki dzieci, z których jedno jest niepełnosprawne stopniu wymagającym wsparcia w samodzielnej egzystencji. Oznacza to, że skarżąca może mieć kłopoty ze zdobyciem środków na pokrycie kosztów postępowania sądowego, gdyż zaspokojenie potrzeb bytowych tej ilości osób pochłania znaczącą część wspomnianych dochodów. Dodatkowo posiadanie czwórki dzieci, w tym jednego niepełnosprawnego niewątpliwie generuje dodatkowe wydatki – strona wspomniała o nieudokumentowanych kosztach dojazdów dzieci do placówek oświatowych. Okoliczności te pozwalają stwierdzić, że nawet stosunkowo niewielka kwota wpisu może stanowić dla niej zbyt duży wydatek. Oddalając wniosek w pozostałym zakresie wzięto pod uwagę, że strona dysponuje stałymi źródłami dochodu, co przeczy tezie o jej szczególnie ciężkim położeniu materialnym. Na obecnym etapie postępowania udział fachowego pełnomocnika nie jest konieczny, a jego brak nie zamknie stronie drogi do sądu. Z tego też względu, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.