II SA/Gl 921/14

PostanowienieWSA w Gliwicach2014-10-23

Skład orzekający: Łukasz Strzępek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna posiadająca nieruchomość o znacznej wartości, która nie przynosi dochodów, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny może zwolnić stronę od kosztów sądowych, jeśli jej sytuacja materialna uniemożliwia ich poniesienie. Jednakże, posiadanie nieruchomości o znacznej wartości, nawet jeśli nie generuje dochodów, stanowi przesłankę do odmowy przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu, gdyż zbycie takiej nieruchomości mogłoby poprawić sytuację materialną strony.
Stan faktyczny
Skarżący R.O. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu w związku ze skargą na decyzję Wojewody dotyczącą odmowy ustalenia odszkodowania za zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną. Skarżący wskazał na niską emeryturę jako jedyne źródło utrzymania i posiadanie nieruchomości o powierzchni 3,68 ha, która nie przynosi dochodów. Sąd zwolnił skarżącego od kosztów sądowych, ale odmówił ustanowienia radcy prawnego z urzędu.
Rozstrzygnięcie
1) zwolniono skarżącego od kosztów sądowych, 2) oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie (ustanowienie radcy prawnego z urzędu).

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 23 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R.O. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia odszkodowania za zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu postanawia: 1) zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2) oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie Skarżący, po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 200 zł, na druku urzędowego formularza zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie radcy prawnego z urzędu. W formularzu wskazał, że jego jedynym źródłem utrzymania się jest świadczenie emerytalne w wysokości 908 zł, a jego stan zdrowia (orzeczona niepełnosprawność) wyklucza możliwość samodzielnego działania. Z treści formularza wynika, że wnioskodawca nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych a w skład jego majątku wchodzi jedynie nieruchomość o pow. 3,68 ha. Wnioskodawca podał, że jego stałe, miesięczne wydatki kształtują się na poziomie około 300 zł. Do wniosku dołączono kopię decyzji waloryzującej świadczenie emerytalne przysługujące skarżącemu oraz decyzję w sprawie wymiaru podatku rolnego za 2014 r. Na wezwanie referendarza sądowego R. O. wyjaśnił, że w budynku, w którym mieszkają również inne osoby, a rachunki za media ponoszone są w równych częściach przez skarżącego i pozostałe osoby. R. O. wyjaśnił również, że posiadana przezeń nieruchomość nie jest uprawiana, nie przynosi żadnych dochodów i nie otrzymuje żadnych dopłat ze środków unijnych. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz.270 – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie, z przedstawionych przez skarżącego informacji wynika, iż zamieszkuje on we wspomnianym budynku mieszkalnym najprawdopodobniej w oparciu o umowę dożywocia, korzystając z jednego pokoju oraz kuchni i łazienki. Wysokość dochodu uzyskiwanego przez skarżącego w zestawieniu z wydatkami przeznaczonymi na bieżące utrzymanie się pozwala stwierdzić, że może on mieć znaczące trudności ze zgromadzeniem środków na opłacenie wpisu od skargi jak również poniesienie pozostałych kosztów sądowych. Z tego też powodu w tej części złożony przezeń wniosek zasługiwał na uwzględnienie. Z drugiej strony w skład majątku skarżącego wchodzi nieruchomość o pow. ponad 3 ha. Niezależnie do tego w jaki sposób jest ona obecnie zagospodarowana, jest to przedmiot o znaczącej wartości. Jego zbycie niewątpliwie poprawiłoby sytuację materialną strony, a utrzymywanie składnika majątkowego nieprzynoszącego żadnego dochodu a wręcz generującego koszty (podatki) nie może być uznane za usprawiedliwienie dla oczekiwania pomocy ze strony Państwa. Nie można tym samym stwierdzić, że sytuacja materialna strony jest wyjątkowo trudna, co uzasadniałoby uwzględnienie złożonego wniosku w całości. Wobec tego, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło