II SA/Gl 922/19
WyrokWSA w Gliwicach2019-11-06
Skład orzekający: Łucja Franiczek, Grzegorz Dobrowolski, Artur Żurawik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pismo organu administracji, które nie jest decyzją ani postanowieniem, może być przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia jego nieważności?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej słusznie odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności pisma, które nie miało charakteru decyzji ani postanowienia. Zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, postępowanie o stwierdzenie nieważności może dotyczyć jedynie decyzji lub postanowienia. W związku z tym, brak było podstaw do wszczęcia takiego postępowania, a skarga strony podlegała oddaleniu.Stan faktyczny
Strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności pisma organu. Strona uważała, że pismo to powinno zostać wyeliminowane z obrotu prawnego. Organ administracji odmówił wszczęcia postępowania, wskazując, że pismo nie było decyzją ani postanowieniem, a zatem nie można stwierdzić jego nieważności. Sąd administracyjny rozpoznał skargę i ją oddalił.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędzia WSA Artur Żurawik, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 listopada 2019 r. sprawy ze skargi M.D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności pisma w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę.
Jak wynika z akt sprawy do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach w dniu 29 marca 2019r. wpłynął prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 sierpnia 2018r. sygn. akt IV SA/GI 291/18, którym Sąd uchylił postanowienie Kolegium z dnia [...]r. nr [...] oraz poprzedzające je postanowienie z dnia [...]r. nr [...].
Pismem nr [...] r. organ odwoławczy zwrócił się do M.D. (strony – nazywanego również skarżącym) o wyjaśnienia czy w związku z nieprawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 14 stycznia 2019r. sygn. akt IV SA/GI 422/18 oddalającej skargę na decyzję Kolegium z dnia [...]r. nr [...], podtrzymuje swój wniosek z dnia 16 listopada 2017r. w sprawie zawieszenia postępowania dotyczącego ponownego rozpatrzeniu odwołania od decyzji nr [...] z dnia [...] r, a jeżeli tak to czy nadal domaga się zawieszenia z urzędu wskazanego postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt.4 k.p.a., czy żąda zawieszenia tego postępowania na podstawie art. 98 § 1 k.p.a.
Z pisma strony z dnia 30 kwietnia 2019r. (zatytułowanego ponaglenie skarżącego wraz z wezwaniem o prawidłowe wykonanie wyroku) wynika, że nie oczekuje ona obecnie zawieszenia przedmiotowego postępowania, tylko wydania w tej sprawie decyzji będącej wykonaniem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 czerwca 2017r. sygn. akt. IV/SA/GI 648/16, w związku z czym Kolegium przystąpiło do merytorycznego załatwienia sprawy, o czym poinformowało stronę pismem z dnia [...] r. Nr [...].
Pismem z dnia 16 maja 2019 r. obecnie skarżący zażądał "wyeliminowania" z obrotu prawnego pisma o numerze [...] z dnia [...] r. poprzez stwierdzenie jego nieważności z jednoczesnym wnioskiem o ewentualne sprostowanie sygnatury tego pisma oraz pozostałych omyłek pisarskich
Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie. W uzasadnieniu wskazało, że pismo skierowane do strony nie było ani decyzją ani postanowieniem. . W związku z tym brak podstaw do stwierdzenia jego nieważności na podstawie art. 156-159 k.p.a. W konsekwencji, działając na podstawie art. 61a k.p.a. należało odmówić wszczęcia postępowania.
Obecnie skarżący nie skorzystał z prawa złożenia zażalenia na postanowienie lecz złożył skargę do WSA w Gliwicach, w której wyraził swoje niezadowolenie z podjętego rozstrzygnięcia.
Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.),), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sad dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną.
Zgodnie z art. 156 i 126 k.p.a. stwierdzenie nieważności może dotyczyć decyzji lub postanowienia. Skierowane do skarżącego pismo zawiadamiające o przystąpieniu do merytorycznego załatwienia sprawy (po uchyleniu poprzedniego rozstrzygnięcia przez sąd administracyjny) nie można w żaden sposób uznać za żaden z wyżej wymienionych aktów. Nie można zatem (w stosunku do takiego pisma) wszcząć postępowania nieważnościowego. W konsekwencji organ słusznie odmówił wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. Zgodnie bowiem z tym przepisem " gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis art. 61 § 5 stosuje się odpowiednio". Taka sytuacja miała miejsce w rozpatrywanej sprawie.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że skarga jest niezasadna, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę i na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło