II SA/Gl 924/09

PostanowienieWSA w Gliwicach2010-02-12

Skład orzekający: Sędzia NSA Ewa Krawczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który ponosi koszty utrzymania wnuka, a jego ojciec nie partycypuje w tych kosztach, może zostać uznany za osobę, której sytuacja materialna uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że sytuacja materialna wnioskodawcy nie uzasadnia przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Pomimo ponoszenia kosztów utrzymania wnuka, dochody gospodarstwa domowego wnioskodawcy, uwzględniające dochody żony i córki, pozwalają na poniesienie kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania rodziny. Sąd podkreślił, że przy ocenie prawa pomocy bierze się pod uwagę majątek i dochody wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym.
Stan faktyczny
Skarżący J. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w związku ze skargą na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Referendarz sądowy oddalił wniosek, wskazując na dochody rodziny wnioskodawcy i brak wyjaśnienia kwestii partycypacji ojca wnuka w kosztach jego utrzymania. Wnioskodawca wniósł sprzeciw, podnosząc, że ponosi koszty utrzymania wnuka, a ojciec dziecka nie partycypuje w tych kosztach.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu J. K. od postanowienia referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach oddalającego wniosek przyznanie prawa pomocy z dnia [...]r. sygn. akt I[...] w sprawie ze skargi J. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]r. nr[...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego p o s t a n a w i a: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...]r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach oddalił wniosek skarżącego J. K. o przyznanie prawa pomocy. W motywach rozstrzygnięcia wskazano, że J. K. zamieszkuje wraz z żoną, córką i wnukiem w budynku mieszkalnym o powierzchni [...] m², ponadto jest on właścicielem nieruchomość gruntowej o pow. [...] m². Rodzina wnioskodawcy utrzymuje się z jego wynagrodzenia w kwocie [...]zł, emerytury jego żony w wysokości [...] zł oraz wynagrodzenia córki w wysokości [...]zł. W oparciu o złożone oświadczenie oraz przesłane dokumenty referendarz sądowy ustalił, że wnioskodawca ponosi wydatki związane z utrzymaniem w łącznej kwocie [...]zł. Referendarz zwrócił uwagę, że pomimo wezwania skarżący nie wyjaśnił, czy i w jakim zakresie ojciec wnuka skarżącego partycypuje w kosztach jego utrzymania. W ocenie referendarza sądowego ocena sytuacji materialnej J. K. nie pozwala przyjąć, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia jego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W ustawowym terminie J. K. wniósł sprzeciw od tego postanowienia, domagając się jego zmiany i zwolnienia go od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wskazał, że ponosi koszty utrzymania wnuka, co stanowi znaczne obciążenie budżetu domowego jego rodziny. Ojciec dziecka pomimo zasądzonych alimentów nie partycypuje w żadnej części w jego utrzymaniu, również prowadzona egzekucja zasądzonych alimentów nie przynosi żadnych efektów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 245 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy może nastąpić bądź w zakresie całkowitym, bądź częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub części, albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków, lub obejmuje tylko ustanowienie fachowego pełnomocnika, przy czym częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Przyznaje się je takim osobom, które wykażą, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Jak wynika z treści powołanych przepisów, kryterium przesądzającym o przyznaniu lub odmowie przyznania prawa pomocy jest stan majątkowy wnioskodawcy. Ustawa w sposób precyzyjny określa warunki przyznania prawa pomocy, zaś kryteria te każdorazowo są odnoszone do sytuacji finansowej ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy. Dopiero analiza podanych we wniosku okoliczności dokonywana w związku z przepisami ustawy daje odpowiedź, czy w odniesieniu do konkretnej sytuacji zachodzą przesłanki przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Jednocześnie należy podkreślić, że ewentualny uszczerbek utrzymania odnoszony jest nie tylko do wnioskodawcy, lecz również do jego rodziny. Sąd rozważając możliwość przyznania prawa pomocy kieruje się nie tylko aktualną sytuacją dochodową samego wnioskodawcy, lecz również ocenia majątek i dochody osób pozostających z wnioskodawcą we wspólnym gospodarstwie domowym. Zatem przy obliczeniu dochodów gospodarstwa domowego Sąd wziął pod uwagę również dochody zamieszkujących ze skarżącym osób: żony i córki. Powyższe pozwala również domniemywać, że koszty utrzymania, nie obciążają wyłącznie budżetu skarżącego, lecz dzielą się pomiędzy trzy dorosłe osoby. Zatem biorąc pod uwagę sytuację finansową skarżącego, wynikającą z przedstawionych dokumentów i oświadczeń należy stwierdzić, że nie znajduje się on w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Skarżącego nie można bowiem uznać za osobę, która rzeczywiście znalazła się w trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej uiszczenie wpisu sądowego w kwocie 500 zł, oraz ewentualnych dalszych kosztów postępowania. Z treści oświadczenia skarżącego o przyznanie prawa pomocy wynika, iż sytuacja dochodowa jego rodziny, pozwala na poniesienie przez niego kosztów sądowych bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na powyższe stanowisko nie ma wpływu okoliczność partycypowania przez skarżącego w kosztach utrzymania wnuka. Pozwalają na to dochody z jego gospodarstwa domowego, które kształtują się na poziomie [...]zł. miesięcznie. W ocenie Sądu stan majątkowy skarżącego, uzasadnia przyjęcie, że stać go na poniesienie kosztów postępowania sądowego. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 260 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt. 2 tej ustawy orzekł jak w sentencji postanowienia .

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło