II SA/Gl 924/15
WyrokWSA w Gliwicach2016-02-24
Skład orzekający: Ewa Krawczyk, Łucja Franiczek, Rafał Wolnik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków jest zobowiązany do wydania zaświadczenia o treści żądanej przez wnioskodawcę, jeśli dane te nie wynikają bezpośrednio z prowadzonych rejestrów, nawet jeśli wnioskodawca przedstawia inne dokumenty potwierdzające stan prawny?Ratio decidendi
Organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków jest zobowiązany do wydania zaświadczenia na podstawie danych wynikających wyłącznie z prowadzonych rejestrów i posiadanych dokumentów. Nie może tworzyć nowych ustaleń faktycznych ani prawnych ani wydawać zaświadczeń sprzecznych z treścią rejestrów. Jeśli dane nie pozwalają na uwzględnienie wniosku, organ może odmówić wydania zaświadczenia.Stan faktyczny
Spółka "A" zwróciła się do Starosty o wydanie zaświadczenia z operatu ewidencji gruntów i budynków dla działki nr 1, wskazując, że jest jej właścicielką od momentu założenia ewidencji, mimo pierwotnego zapisu "Wspólnota Sądowa" i późniejszego sprostowania. Starosta odmówił wydania zaświadczenia, wskazując, że dane w operacie nie odzwierciedlają żądanej treści, a organ nie może dokonywać ocen prawnych. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał postanowienie w mocy, podkreślając, że organ nie posiada dokumentów potwierdzających żądanie wnioskodawcy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędzia WSA Rafał Wolnik, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 lutego 2016 r. sprawy ze skargi "A" w S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia z operatu ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.
Wnioskiem z dnia [...] r. "A" w S. (zwana dalej Spółką) zwróciła się do Starosty [...] o wydanie zaświadczenia z operatu ewidencji gruntów i budynków dla działki nr 1, k.m. [...], obręb S.
Starosta rozpatrując wniosek zauważył, że sprawa ma charakter złożony związany z odszukaniem dokumentacji archiwalnej, a następnie pismem z dnia [...] r. zwrócił się do wnioskodawcy o sprecyzowanie treści żądania, tj. o określenie daty, z uwagi na fakt, iż pierwotna działka ozn. nr. 2 była wpisana do operatu ewidencji gruntów i budynków na dzień jego założenia, tj. [...] r.
W odpowiedzi Spółka w piśmie z dnia [...] r. skierowanym do Geodety Powiatowego wskazała, że we wniosku z dnia [...] r. wniosła
o uwzględnienie w zaświadczeniu, iż działka oznaczona obecnie nr geod. 1 zapisana jako własność Spółki, także przed kolejnymi zmianami numeracji, począwszy od nr 2 na dzień założenia ewidencji gruntów zapisana była jako własność Spółki. Ponadto zwróciła się o uwzględnienie, że zapis odnoszący się do gruntów Spółki w dacie założenia ewidencji, tj. w [...] r. widniejący jako "Wspólnota Sądowa" stanowi omyłkę, sprostowaną przez organ ewidencyjny w czasie odnowienia ewidencji w roku [...], a sprostowanie omyłki odnosi się do daty jej popełnienia, czyli roku [...], bo takie stanowisko przedstawił [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w decyzji ostatecznej z kwietnia [...] r. oraz o uwzględnienie, że w dacie założenia ewidencji gruntów obowiązywała decyzja z art. 8 ust. 1 i 2 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych. Do pisma wnioskodawca dołączył m.in. kserokopię decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Z. z dnia [...]r. dotyczącą umorzenia z urzędu postępowania w sprawie ustalenia wykazu osób uprawnionych do udziału we "B" w S., obszaru gospodarstw przez nich posiadanych, wielkości przysługującym im udziałów, kserokopię decyzji Starosty [...] o nr [...] z dnia [...] r. dotyczącą umorzenia z urzędu postępowania w sprawie o wydanie decyzji w trybie art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych oraz ustalenie, które nieruchomości stanowią wspólnotę gruntową.
Postanowieniem z dnia [...] r., znak: [...], Starosta [...], działając na podstawie art. 219 oraz art. 217 § 1 i 2, art. 123, art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2013 r., poz. 267 ze zm. – zwanej dalej kpa) w związku z art. 7d pkt 1 lit. a, art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2015 r., poz. 520), odmówił wydania zaświadczenia z operatu ewidencji gruntów i budynków dla działki położonej w Gminie S., obręb S., ozn. nr 1, o treści żądanej przez wnioskodawcę.
W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że zgodnie z zapisem w operacie ewidencji gruntów i budynków przedmiotowa działka od założenia operatu ewidencji gruntów gminy S. figurowała w jednostce rejestrowej [...], jako właściciel gruntów wykazana była Wspólnota Sądowa. Dalej wyjaśnił, że organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków obowiązany jest wydać zaświadczenie w oparciu o treść odzwierciedlającą faktyczny stan rejestrów. Nie może on analizować zmian w stanie prawnym i wyprowadzać odpowiednich wniosków, ani dokonywać ocen prawnych. Nadto wyjaśnił, że w operacie ewidencji gruntów i budynków nigdy nie była zarejestrowana decyzja wydana na podstawie art. 8 ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r.
o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych. "A" w S. jako właściciel wpisana została w operacie ewidencji gruntów i budynków na podstawie decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. z dnia [...] r., nr [...].
Ponadto organ I instancji wskazał, że zaświadczenie o żądanej treści musi być dokumentem, który odzwierciedla (poprzez przeniesienie danych) faktyczny stan rejestru w prowadzonej ewidencji gruntów i budynków. Treść zaświadczenia nie może wynikać z dokumentów dostarczonych przez wnioskodawcę z ich analizy, wniosków lub oceny. W tym przypadku żądanie wnioskodawcy musiałoby bezpośrednio wynikać z zapisów zawartych w operacie ewidencji gruntów i budynków, a jak wskazano powyżej tak nie jest, dlatego odmówiono wydania zaświadczenia.
Pismem z dnia [...] r. Spółka złożyła zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie i nakazanie wydania zaświadczenia o treści żądanej przez wnioskodawcę, jako zgodnego z prawem. W zażaleniu Spółka stwierdziła, że stanowisko organu I instancji jest wadliwe. Zdaniem strony organ
I instancji nie dostrzega ciążącego na nim obowiązku informowania w zaświadczeniu, iż niektóre zapisy w prowadzonej przez niego ewidencji zostały sprostowane z urzędu. Nie dostrzega także, że sprostowanie wywiera skutek wsteczny ex tunc (dotyczy informacji o sprostowaniu zapisu "Wspólnota Sądowa" na "Spółka..."), a zatem nie działa od momentu dokonania czynności sprostowania, ale od samego początku istnienia danego zdarzenia. Wnioskodawca wskazał jedynie na dokumenty, dane zawarte w ostatecznych decyzjach administracyjnych, będące w posiadaniu organu, a nawet wytworzone przez ten organ lub jego poprzednika prawnego. Dalej zarzuciła, że organ I instancji pominął istotną informację, że u podstaw umorzenia w obu postępowaniach leżało ustalenie, iż decyzje z art. 8 ust. 1 i 2 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych zostały wydane w roku [...]. Spółka nie kwestionuje okoliczności, że w operacie ewidencji gruntów i budynków nigdy nie była zarejestrowana decyzja wydana na podstawie art. 8 ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, nie oznacza to jednak, że taka decyzja nie została wydana, jak twierdzi organ w tym przypadku. Zdaniem Spółki wydanie zaświadczenia w oparciu o wskazany przepis nie polega wyłącznie na przeniesieniu danych znajdujących się w posiadanych przez organ I instancji rejestrach, ewidencji bądź z innych zbiorach do treści zaświadczenia, nie jest czynnością mechaniczną, lecz powinno potwierdzać fakty albo stan prawny wynikający z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu.
Rozpatrując złożone zażalenie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 kpa oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
W pierwszej kolejności organ odwoławczy wskazał, że w przedmiotowej sprawie ma zastosowanie Kodeks postępowania administracyjnego, tj. art. 217. Wniosek Spółki z dnia [...] r. dotyczył wydania zaświadczenia dla działki 1, także przed kolejnymi zmianami jej numeracji. Natomiast pismo precyzujące wniosek z dnia [...] r. wskazuje, iż żądanie dotyczy wydania zaświadczenia o żądanej treści. Dalej zwrócił uwagę, że z kopii decyzji Starosty [...] o nr [...] z dnia [...] r. oraz kopii decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w Z. z dnia [...] r. wynikało, że w obu przypadkach postępowania zostały umorzone jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 kpa z uwagi na rozstrzygnięcie sprawy wcześniejszą ostateczną decyzją będącą w obrocie prawnym. Starosta [...] wprost wskazał na decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w Z., który opisał okoliczności poszukiwania decyzji wydanej w trybie art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych. Organ ten wskazał na badane dokumenty archiwalne byłego Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Z., które zawierały operaty ewidencyjne gruntów i dawne księgi wieczyste, lecz nie natrafił na decyzję ustalającą wykaz nieruchomości stanowiących wspólnotę, wykaz uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej oraz wykaz obszarów gospodarstw przez nich posiadanych i wielkości przysługujących im udziałów we wspólnocie. Ponieważ ww. dokumenty stanowiły zbyt skąpy materiał dowodowy
w sprawie i nie dający podstaw do ustalenia, czy decyzja była wydana czy też nie, dlatego dopuszczono dowód z przesłuchania świadków. W efekcie na podstawie przesłanek organ ten ustalił, że właściwy organ administracji wydał decyzję w trybie
art. 8 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych. W ocenie Kierownika decyzja pomimo, że zawierała wiele wad natury prawnej i uchybień to nie powodowało to jej nieważności, dlatego wszczęte z urzędu postępowanie umorzono jako bezprzedmiotowe.
Rozpoznając zażalenie organ odwoławczy zauważył, że nie odnaleziono bezpośrednio decyzji wydanej w trybie art. 8 ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot, na których oparł się Kierownik Urzędu Rejonowego w Z. Zatem wobec braku jasno określonych nieruchomości (nr działek ewidencyjnych) oraz wykazu osób uprawionych w świetle ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, nie ma możliwości, aby organ I instancji wprowadził dane z niej wynikające do operatu ewidencji gruntów i budynków, nawet gdyby takowa decyzja istniała, nie znajduje się bowiem w posiadaniu Starosty. Organ ten w przeszłości zwracał się do Spółki o dostarczenie ww. decyzji, jednakże bezskutecznie. W konsekwencji skoro organ I instancji nie jest w posiadaniu ww. decyzji, nie mógł zarejestrować decyzji wydanej w trybie art. 8 ust. 1 i 2 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych w rejestrze gruntów. Nadto organ odwoławczy zwrócił uwagę, że w zaskarżonym postanowieniu nie stwierdzono, iż decyzja o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych nie została wydana, na co wskazuje Spółka w zażaleniu.
Dalej wyjaśniono, że zaświadczenie nie tworzy nowej sytuacji prawnej, ani nie kształtuje bezpośrednio stosunku prawnego, a informacja o wpisie właściciela, datach wpisu, powinna odzwierciedlać wyłącznie stan wynikający z wpisów do rejestru
i dokumentów, które są w posiadaniu Starosty [...]. Nadto zwrócono uwagę, że zaświadczenie z operatu ewidencji gruntów i budynków nie musi być jedynym dokumentem potwierdzającym zaistniały stan. Spółka poprzez okazanie innych orzeczeń, decyzji czy dokumentów może wykazywać kolejność zmian, a ocena skutków prawnych w sferze np. własnościowej należy do właściwych organów lub sądów.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na opisane wyżej postanowienie organu odwoławczego, "A" w S. wniosła o uchylenie postanowień organów I i II instancji i nakazanie rozpatrzenia wniosku zgodnie z jego treścią, a ponadto o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżąca Spółka w zasadzie powtórzyła zarzuty zawarte w zażaleniu. Dodatkowo zarzuciła, że przedmiotem wniosku nie jest wyłącznie wydanie zaświadczenia wyłącznie z rejestru ewidencji gruntów i budynków, ale zaświadczenie oparte o posiadane przez organ dane i dokumenty.
Zdaniem skarżącej organ ewidencyjny I instancji stronniczo zrelacjonował istotę dokumentów załaczonych do wniosku. Pominął informację, że załączone decyzje ostateczne potwierdzają fakt wydania w [...] r. przez organ właściwy w sprawie, decyzji z art. 8 ust. 1 i 2 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, stanowiącej podstawę założenia ewidencji gruntów Wspólnoty w roku [...]. Swoją relację organ ograniczył do zamieszczenia informacji, że wymienione decyzje dotyczyły umorzenia postępowania w sprawie ustalenia uprawnionych do udziału we wspólnocie i wykazu nieruchomości stanowiących wspólnotę gruntową. Pominął natomiast istotną informację, że u podstaw umorzenia w obu postępowaniach leżało ustalenie, iż decyzje z art. 8 ust. 1 i 2 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych zostały wydane w roku [...].
W postępowaniach ustalenia takiego dokonały organ prowadzące ewidencję gruntów
i budynków (Kierownik Urzędu Rejonowego w Z., Starosta [...]). Jeżeli zatem starosta ustalił, że w roku [...] wydane zostały decyzje z art. 8 ust. 1 i 2 powołanej ustawy , a ewidencja gruntów Spółki według oświadczenia Starosty została założona w [...] r., to niechybnie - a wynika to już z zestawienia dat - ewidencja została założona na podstawie wymienionych decyzji, niezależnie od wad, którymi były obarczone. Zdaniem skarżącej organowi ewidencyjnemu umyka, że zarówno wymienione decyzje wydawał, jak i ewidencję zakładał ten sam organ. Skarżąca Spółka nie kwestionuje okoliczności, że w operacie ewidencji gruntów i budynków nigdy nie była zarejestrowana decyzja wydana na podstawie art. 8 ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych. Nie oznacza to jednak, że taka decyzja nie została wydana, jak zdaje się twierdzić organ tym przypadku. Nie jest bowiem prawnie dopuszczalne, aby organ administracji publicznej w jednym postępowaniu kwestionował własne ustalenia dokonane w innym postępowaniu. W konsekwencji zdaniem skarżącej organ ewidencyjny winien uwzględnić we wnioskowanym zaświadczeniu nie tylko zapisy z rejestru gruntów i budynków, ale także ustalenia wynikające z ww. decyzji administracyjnych.
t9
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem brak jest zdaniem Sądu dostatecznych podstaw do przyjęcia, że zaskarżone postanowienie zostało wydane
z naruszeniem obowiązującego prawa, a tylko pod tym względem podlega ono kontroli w postępowaniu sądowym zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.), w myśl którego sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie natomiast z treścią art. 119 pkt 3
w związku z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., sąd może rozpoznać sprawę w tym trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. utrzymujące w mocy postanowienie Starosty [...] z dnia [...] r., nr [...] w sprawie odmowy wydania zaświadczenia z operatu ewidencji gruntów dla działki nr 1, k.m. [...], obręb S..
Odmawiając wnioskowi strony skarżącej organy obydwu instancji stanęły na stanowisku, że brak jest podstaw do wydania zaświadczenia o treści jakiej żąda wnioskodawca. Ocenę powyższą Wojewódzki Sąd Administracyjny w pełni podziela.
Podstawą prawną zaskarżonego postanowienia był art. 219 kpa, zgodnie z którym odmowa wydania zaświadczenia bądź zaświadczenia o treści żądanej przez osobę ubiegającą się o nie następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Z kolei zgodnie z art. 217 § 2 kpa zaświadczenie wydaje się w dwóch przypadkach:
- jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa (pkt 1),
- osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego (pkt 2).
Stosownie natomiast do art. 218 § 1 kpa w przypadkach, o których mowa w art. 217 § 2 pkt 2, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Jak wynika z kolei z art. 218 § 2 kpa wydanie zaświadczenia przez organ administracji publicznej może być poprzedzone przeprowadzonym postępowaniem wyjaśniającym, którego zakres zależy nie tylko od żądania podmiotu zainteresowanego uzyskaniem zaświadczenia, ale także od możliwości spełnienia tego żądania przez organ. Zwrócić należy uwagę, że postępowanie wyjaśniające, o którym mowa w art. 218 § 2 kpa, spełnia jedynie pomocniczą rolę w ustaleniu treści zaświadczenia, bo główną rolę przepis art. 218 kpa przypisuje danym wynikającym z ewidencji, rejestru, wykazu, zbioru dokumentów lub zbioru danych utrwalanych innymi technikami, a będących w posiadaniu organu. W rezultacie postępowanie wyjaśniające prowadzone zgodnie z art. 218 § 2 kpa musi odnosić się do okoliczności wynikających z posiadanych przez organ ewidencji, rejestrów, bądź z innych danych. W postępowaniu tym organ nie może, rozpoznając wniosek o wydanie zaświadczenia, tworzyć nowych dokumentów i na nowo ustalać fakty, które winny wynikać z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Jednocześnie użyty w art. 218 § 2 kpa zwrot "w koniecznym zakresie" wskazuje na ograniczenie postępowania dowodowego w stosunku do ram określonych w art. 75 – 86 kpa. Postępowanie wyjaśniające może zatem polegać na ustaleniu faktów wynikających z dostępnych organowi dokumentów. Jak bowiem wynika z treści art. 217 kpa zaświadczenie jest pochodną istniejących faktów lub stanu prawnego (por. wyrok NSA z dnia 28 sierpnia 2013 r., sygn. akt I OSK 605/12, LEX nr 1369011 oraz wyrok NSA z dnia 28 czerwca1983r., sygn. akt I SA 268/83, ONSA 1983/1/47).
Reasumując, w postępowaniu o wydanie zaświadczenia organ nie modyfikuje treści dostępnych dokumentów i nie jest uprawniony do wydawania zaświadczeń o treści z nimi sprzecznej. Treścią zaświadczenia musi być pozytywne załatwienie wniosku strony ubiegającej się o potwierdzenie faktu. Natomiast w sytuacji, gdy posiadane dokumenty nie pozwalają na uwzględnienie wniosku organ ten może jedynie odmówić wydania zaświadczenia.
W doktrynie podkreśla się również, że zaświadczenia są oświadczeniami wiedzy organu, a nie oświadczeniami woli organu. Ich istota sprowadza się do tego, że nie rozstrzygają o prawach i obowiązkach, a zatem nie rozstrzygają o istnieniu, bądź nie prawa bądź obowiązku.
Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela argumentację organów obydwu instancji, że posiadany przez nie materiał dowodowy nie uzasadniał wydania zaświadczenia o treści żądanej przez stronę.
Niewątpliwie zgodnie z art. 11 ustawy z 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (Dz. U. nr 28, poz. 169 ze zm.), dla nieruchomości stanowiących wspólnotę gruntową nie prowadzi się ksiąg wieczystych, a dane dotyczące nazwy spółki, składu zarządu oraz obszar wspólnoty gruntowej i wykaz uprawnionych podlegają wpisowi w ewidencji gruntów (art. 18 ust. 2 ustawy). Nie oznacza to jednak, że z tego powodu ewidencja gruntów, w odniesieniu do gruntów tworzących wspólnotę, ma szczególny charakter, odmienny od nadanego jej ustawą z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne. Wpisy w ewidencji gruntów mają charakter wyłącznie techniczno-deklaratoryjny, organy rejestrują stany prawne ustalone w innym trybie przez inne organy, nie rozstrzygają natomiast samodzielnie kwestii uprawnień do gruntu. Do zadań organu prowadzącego ewidencję należy zarówno utrzymywanie ewidencji w stanie aktualności, jak i archiwizacja wycofanych danych ewidencyjnych oraz udostępnianie danych (§ 44 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków – Dz. U. nr 38, poz. 454 ze zm., zwanego dalej rozporządzeniem). Aktualizacja polega na wprowadzeniu udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktyczny, prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi, ujawnienia nowych danych czy wyeliminowania danych błędnych (§ 45 rozporządzenia). Przepis § 12 rozporządzenia enumeratywnie wylicza podstawy prawne wprowadzania zmian do ewidencji, na podstawie których uwidacznia się prawa osób. Wprowadzenie zmiany w ewidencji jest czynnością materialno-techniczną (§ 19 rozporządzenia), odmowa dokonania zmian następuje w formie decyzji (art. 7b ust. 2 p.g.k. oraz § 47 ust. 3 rozporządzenia).
Przedmiotem postępowania jest kwestia odmowy wydania zaświadczenia o określonej treści. Zdaniem Sądu należy w pełni podzielić stanowisko przedstawione w uzasadnieniach wydanych postanowień, że wydanie zaświadczenia polega na przeniesieniu do zaświadczenia danych figurujących w rejestrze prowadzonym przez organ. Także postępowanie wyjaśniające, o jakim mowa w art. 218 § 1 kpa nie może mieć na celu czynienia ustaleń w zakresie skutków zmian dokonanych wpisów czy skutków wydanych przez organy rozstrzygnięć administracyjnych. Podzielić w tym względzie należy pogląd organów obydwu instancji, że zaświadczenie nie tworzy nowej sytuacji prawnej ani nie kształtuje bezpośrednio stosunku prawnego, a informacja o wpisie właściciela, datach wpisu, powinna odzwierciedlać wyłącznie stan wynikający z wpisów do rejestru i dokumentów, które są w posiadaniu Starosty [...]. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy organ I instancji nie jest w posiadaniu decyzji wydanej w trybie art. 8 ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, a w konsekwencji nie miał możliwości zarejestrować jej w rejestrze gruntów. Zwrócić w tym miejscu należy uwagę, że organ I instancji nie stwierdził, że decyzja o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych nie została wydana, a jedynie, iż nie jest w jej posiadaniu.
Tym samym jeżeli w określonej dacie Spółka nie była ujawniona jako właściciel, to niezależnie od zgodności tego stanu rzeczy z rzeczywistym stanem prawnym, nie jest możliwe zaświadczenie, że w tej dacie Spółka była właścicielem. Istnieje gatunkowa różnica między zaświadczeniem, że Spółka w określonej dacie była właścicielem działki i miedzy zaświadczeniem, że w tej dacie była ujawniona w ewidencji jako właściciel. Spółka domagała się w istocie zaświadczenia tego pierwszego faktu, co nie jest możliwe. Organ mógłby jedynie zaświadczyć, że w określonej dacie była jako właściciel wpisana do ewidencji, ale warunkiem jest, aby taki wpis w ewidencji istotnie figurował, co w sprawie nie ma miejsca. Odmowa zaświadczenia, że Spółka była ujawniona w ewidencji jako właściciel jest w świetle stanu ewidencji na ten dzień prawidłowa, brak też było podstaw do rozstrzygania w trybie zaświadczenia, jakie są skutki prawne wydanych kolejno w sprawie decyzji. W tych okolicznościach Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania legalności zaskarżonego postanowienia.
Podkreślić również należy, na co zwrócił uwagę również organ odwoławczy, że każda ostateczna decyzja była i jest podstawą zmiany w operacie ewidencji gruntów
i budynków. Natomiast każda zmiana jest rejestrowana w systemie jako zmiana w operacie ewidencyjnym nawet w przypadku sprostowania błędów i wpisów niezgodnych ze stanem faktycznym (dotyczy poprawy zapisów "Wspólnota Sądowa" na "Spółka..."). Ujawnione w ewidencji wpisy błędne lub inne niż stan faktyczny bądź prawny nieruchomości też muszą być odzwierciedlone w treści zaświadczenia poprzez przeniesienie ich z istniejących rejestrów. Informacje zawarte w operacie ewidencji gruntów i budynków dotyczące właścicieli mają wyłącznie charakter techniczno-deklaratoryjny.
Zauważyć równocześnie należy, że nie jest tak, iż jedynie poprzez okazanie zaświadczenia z operatu ewidencji gruntów i budynków spółka może dokumentować swój tytuł do gruntu. Zgodnie z art. 24 ust. 1 Prawo geodezyjne i kartograficzne, operat ewidencyjny składa się z bazy danych oraz zbioru dokumentów uzasadniających wpisy do bazy danych. Informacje z operatu organy udostępniają zarówno w postaci wypisów, jak i kopii dokumentów uzasadniających wpisy do bazy. W oparciu o takie dokumenty spółka może wykazać nie tylko kolejność zmian, ale także ich podstawę, a ocena skutków prawnych w sferze własnościowej może być rozstrzygnięta w określonym postępowaniu administracyjnym, zaś trafność tej oceny podlega weryfikacji instancyjnej i sądowej związanej z przedmiotem określonego postępowania.
Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku,
a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło