II SA/Gl 926/16

WyrokWSA w Gliwicach2017-09-25

Skład orzekający: Rafał Wolnik, Elżbieta Kaznowska, Artur Żurawik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wspólnota mieszkaniowa może być zobowiązana do wykonania prac polegających na montażu nawiewników w oknach i zapewnieniu odprowadzania powietrza z lokalu mieszkalnego, jeśli przyczyną wadliwie działającej wentylacji było uszczelnienie lokalu przez jego właścicielkę poprzez wymianę okien?
Ratio decidendi
Decyzja nakładająca na wspólnotę mieszkaniową obowiązek wykonania prac związanych z wentylacją w lokalu mieszkalnym jest niewykonalna, ponieważ wspólnota nie może ingerować w prywatną własność lokali, a przesłanki do wejścia do lokalu na podstawie art. 13 ust. 2 ustawy o własności lokali nie zostały spełnione. Obowiązki wynikające z art. 66 Prawa budowlanego dotyczą obiektu budowlanego jako całości, a nie poszczególnych lokali. W sytuacji, gdy wadliwie działająca wentylacja wynika z działań właściciela lokalu, to on powinien być zobowiązany do usunięcia nieprawidłowości.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakładającej na Wspólnotę Mieszkaniową obowiązek wykonania robót budowlanych w celu usunięcia nieprawidłowości w funkcjonowaniu wentylacji grawitacyjnej w lokalu nr [...] budynku wielorodzinnego. Przyczyną wadliwego działania wentylacji było uszczelnienie lokalu przez właścicielkę poprzez wymianę okien na szczelne okna PCV. Organy nadzoru budowlanego nakładały obowiązki na Wspólnotę Mieszkaniową, uznając, że wadliwie działająca wentylacja może stanowić zagrożenie. Wspólnota Mieszkaniowa wniosła skargę do sądu, zarzucając niewykonalność decyzji i naruszenie przepisów prawa.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant Agnieszka Jurczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2017 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej "A" w D. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w D. z dnia [...] r. nr [...]. Decyzją nr [...] z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w D., działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, po przeprowadzeniu z urzędu postępowania w sprawie nieprawidłowo funkcjonującej wentylacji w lokalu nr [...] budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ulicy [...] w D., nałożył na właścicielkę tego lokalu M. C. - B. obowiązek wykonania robót budowlanych mających na celu doprowadzenie wykonanych w 2001 r. robót remontowych związanych z wymianą okien drewnianych na szczelne okna z PCV, do stanu zgodnego z prawem, poprzez zamontowanie w górnej części wszystkich okien w lokalu nr [...] nawiewników powietrza oraz zapewnienia by strumienie objętości powietrza przepływającego przez całkowicie otwarte nawiewnie przekraczały 50m³/h. W wyniku odwołania zobowiązanej M. C.- B. rozpatrujący sprawę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ stwierdził, że nie znaleziono podstaw do twierdzenia, iż zaistniała okoliczność uzasadniająca nałożenie na odwołującą obowiązku wynikającego z art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, a tylko taka konstatacja pozwoliłaby na nakazanie, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w określonym terminie. Stąd też w ocenie organu należało orzec o uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji i umorzyć postępowanie przed tym organem jako bezprzedmiotowe. Pismem z dnia 14 sierpnia 2014 r. M. B.- C. wystąpiła z wnioskiem o stwierdzenie nieważności wymienionej powyżej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r. stwierdził nieważność decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. W uzasadnieniu organ stwierdził, iż prawidłowo ustalono brak podstaw do wydania decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, ale nie do zaakceptowania jest część rozstrzygnięcia dotycząca umorzenia postępowania przed organem pierwszej instancji, wobec braku podstaw do umorzenia postępowania. W sprawie nie zaistniały bowiem przesłanki dotyczące braku podmiotu lub przedmiotu postępowania, które mogłyby stanowić podstawę do umorzenia postępowania. Bezspornym jest, że w lokalu nr [...] nie działa w sposób prawidłowy instalacja wentylacyjna. Nieprawidłowy stan techniczny budynku mieszkalnego przy ulicy [...] w D. należało więc usunąć w trybie art. 66 ustawy Prawo budowlane. Decyzja ta utrzymana została w mocy decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. W wyniku powyższych rozstrzygnięć, rozpatrując ponownie odwołanie M. B. - C., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r. uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu odniósł się do wydanej w sprawie decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, a następnie stwierdził, iż pozostaje związany wytycznymi wskazanymi w tej decyzji. Zgodnie zatem z jej zaleceniami ponowne postępowanie powinno być oparte na podstawie art. 66 Prawa budowlanego. Przywołując liczne skargi zainteresowanej na przewlekłość postępowania, nie znalazł jednak podstaw do uznania ich za zasadne. Odnosząc się do wniosków dowodowych złożonych w toku postępowania, wskazał, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w D. winien ocenić czy dana okoliczność została udowodniona na podstawie całokształtu materiału dowodowego zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów. Rozpatrując ponownie sprawę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w D., działając na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane nałożył na Wspólnotę Mieszkaniową przy ulicy [...] i ulicy [...] w D. obowiązek wykonania wymienionych czynności i robót mających na celu usunięcie nieprawidłowości w funkcjonowaniu wentylacji grawitacyjnej w lokalu nr [...] w budynku mieszkalnym przy ulicy [...] w D., polegających na braku nawiewu odpowiedniej ilości powietrza zewnętrznego do lokalu, czyli: 1. zamontować w przegrodach zewnętrznych ponad wszystkimi oknami w pokojach oraz w kuchni nawiewników powietrza o regulowanym stopniu otwarcia, zapewniających doprowadzenie strumieni powietrza do wszystkich pomieszczeń lokalu nr [...] (min. 120m³/h); 2. zapewnić by strumienie objętości powietrza przepływającego przez całkowicie otwarte nawiewniki posiadały odpowiednią moc strumienia powietrza (przy różnicy ciśnienia 10Pa po obu stronach nawiewników, nie przekraczało 50m³/h) 3. zapewnić odprowadzanie powietrza wewnętrznego z pokojów mieszkalnych przez otwory wywiewne umieszczone ponad drzwiami lub w ich górnej części przez otwory wywiewne (dopuszczono odprowadzenie powietrza przez szczeliny pomiędzy dolną krawędzią drzwi a podłogą - min. 80cm²) 4. zapewnić dopływ powietrza do kuchni i łazienek przez otwory w dolnych częściach drzwi lub przez szczeliny pomiędzy dolną krawędzią drzwi a podłogą - twory min. 200cm². Zobowiązano do wykonania tych prac w terminie do dnia 30 września 2016 r. W uzasadnieniu opisano dotychczasowy przebieg postępowania. Ustalono na podstawie zebranych materiałów dowodowych, że w 2001 r. M. C. - B. wymieniła okna drewniane na szczelne okna z PCV, co spowodowało uszczelnienie mieszkania. W postępowaniu organ ustalił, ze budynek mieszkalny wielorodzinny przy ulicy [...] został wybudowany w latach 60-tych i posiada jedynie wentylację grawitacyjną. Nie ma w nim żadnej instalacji wentylacyjnej, która stanowiłaby element wspólny budynku. Stan techniczny przewodów kominowych, w tym przewodów wentylacyjnych był przedmiotem odrębnego postępowania zakończonego decyzją nr [...] z dnia [...] r., która została w całości wykonana przez Wspólnotę Mieszkaniową. Przewody te zostały udrożnione i uszczelnione. Właściciele samodzielnych lokali mieszkalnych zamontowali w oknach swoich lokali mieszkalnych nawiewniki powietrza, zgodnie z decyzjami Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. M. C. nie godząc się żadnymi decyzjami tego organu, a w związku z tym w tym lokalu - nr [...] nadal brak jest napływu świeżego powietrza do pomieszczeń mieszkalnych. Stąd też zgodnie z sugestią zawartą w decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, rozpatrując sprawę w oparciu o art. 66 Prawa budowlanego, organ stwierdził, że w wyniku wymiany okien drewnianych na szczelne okna PCV nie zapewniono dopływu odpowiedniej ilości powietrza do jednego lokalu. Wprawdzie stwierdzona nieprawidłowość dotyczy funkcjonowania jednego lokalu, ale źle działająca wentylacja grawitacyjna przy istnieniu czynnej instalacji gazowej może stanowić zagrożenie dla życia i zdrowia innych użytkowników. Stąd też w myśl art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska, właściwy organ nakazał w drodze decyzji usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Chociaż przepis ten odnosi się do obiektu budowlanego, może jednak mieć zastosowanie także do konkretnego lokalu, gdy chodzi o utrzymanie w należytym stanie budynku jako całości. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła Wspólnota Mieszkaniowa przy ulicy [...] i ulicy [...] w D. Wnosząc o jej uchylenie podniosła, że nie jest to prawidłowa decyzja. Przyznała, że w trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu 25 lutego 2014 r. w lokalu nr [...] stwierdzono nieprawidłowo działającą wentylację. Dodała jednak, że sam organ określił, że dokonano jedynie "prowizorycznego" sprawdzenie ciągu przewodu kominowego za pomocą kartki papieru. Taki sposób sprawdzenia nie może jednak być uznany za wystarczający do jednoznacznego stwierdzenia nieprawidłowego działania wentylacji. Niezbędne byłoby użycie anemometru, który wskazałby jednoznacznie kierunek i wielkość przepływu powietrza. Nie było też wystarczającej różnicy temperatur wewnętrznej i zewnętrznej co uniemożliwia stwierdzenie prawidłowości lub nieprawidłowości działania wentylacji. Tak więc w ocenie odwołującej nie doszło do rzeczywistego stwierdzenia nieprawidłowości działania wentylacji w lokalu nr [...]. Podsumowała, że ostatecznie to odwołująca samodzielnie dokonała wymiany okien, powodując tym ograniczenie napływu powietrza do lokalu, a tym samym obniżenie sprawności działania wentylacji. Nadto przy wymianie okien właścicielka nie zadbała o instalację urządzeń nawiewnych. Wspólnota podkreśliła, że przewody wentylacyjne w budynku działają prawidłowo, są drożne i szczelne. Jedynym powodem przypuszczalnych nieprawidłowości działania wentylacji w lokalu nr [...] jest brak odpowiedniego dopływu powietrza do tego lokalu. Odwołująca Wspólnota dodała, że okna nie należą do części wspólnych nieruchomości i wspólnota mieszkaniowa nie dokonuje ich wymiany, a jednocześnie nie ponosi odpowiedzialności za sposób przeprowadzenia wymiany i dobór okien. Odnosząc się do nałożonych obowiązków Wspólnota stwierdziła, że umieszczenie urządzeń nawiewnych w przegrodach zewnętrznych jest tylko jednym ze sposobów doprowadzenia powietrza do lokalu. Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim odpowiadać powinny budynki i ich otoczenie w § 155 pkt 3 mówi o urządzeniach nawiewnych umieszczonych w oknach i drzwiach balkonowych. Odnosząc te przepisy do ustawy o własności lokali nie sposób dojść do wniosku, że obowiązek zapewnienia właściwego dopływu powietrza zawsze obciążą wspólnotę mieszkaniową. Urządzenia nawiewne umieszczone są w oknach czy w drzwiach balkonowych, które nie stanowią części wspólnych . Dodatkowo decyzja nakłada na wspólnotę obowiązki w zakresie odprowadzania powietrza wewnętrznego z pokoi mieszkalnych lokalu nr [...]. W ocenie odwołującej obowiązek ten nie znajduje podstawy prawnej. Dodatkowo jego wykonanie nie jest możliwe bez ingerencji w samodzielny lokal mieszkalny, niedopuszczalny w świetle ustawy o własności lokali. Dlatego też wspólnota nie może być adresatem obowiązku dokonania określonych modyfikacji rzeczy należących do właściciela lokalu, np. powiększenia szczeliny miedzy drzwiami a podłogą. Wreszcie wspólnota podkreśliła, że art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego znajduje zastosowanie w sytuacji stwierdzenia zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska, a w istniejącej sytuacji przesłanka ta nie została spełniona, gdyż właścicielka lokalu nr [...] nie użytkuje i nie zamierza użytkować instalacji gazowej. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła też M. C. - B. Podniosła, że decyzja jest wydana z naruszeniem prawa własności i posiada restrykcyjny charakter - przewiduje wchodzenie do lokalu nr [...], a nadto nie likwiduje zagrożeń wynikających z niesprawnie działającej instalacji nawiewno- wywiewnej. Zarzuciła brak wyczerpującego zbadania sprawy. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy, po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowania stwierdził, że podstawowym celem przywołanego w podstawie prawnej decyzji organu pierwszej instancji art. 66 Prawa budowlanego jest zachowanie prawidłowego stanu obiektów i reagowanie w każdym przypadku określonym w przepisie. Zaistnienie choćby jednej z sytuacji określonej w przepisie powoduje, że organ powiatowy ma obowiązek wydać decyzję nakazującą usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Nie bada przy tym przyczyn, z powodu których obiekt budowlany stworzył zagrożenie dla zdrowia ludzkiego albo bezpieczeństwa mienia lub środowiska, nie wyjaśnia dlaczego obiekt jest w nieodpowiednim stanie technicznym i kto ponosi odpowiedzialność za doprowadzenie obiektu do takiego stanu. Dalej organ odwoławczy przywołał decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. powtarzając za tym organem, że na wymianę okien nie jest wymagane uprzednie uzyskanie pozwolenia na budowę ani zgłoszenie, w sytuacji gdy nie dochodzi do zmiany gabarytów okien lub konstrukcji, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Zacytował też organ inne orzeczenia dotyczące kwestii stosowania trybu określonego w art. 51 i art. 66 Prawa budowlanego. Ostatecznie wskazał, że organ niższej instancji jest związany decyzją organu wyższej instancji i zawartą w niej oceną prawną i wskazaniami. Dalej organ stwierdził, że zgodnie z ustawą o własności lokali, ogół właścicieli lokali danej nieruchomości tworzy wspólnotę mieszkaniową, którą reprezentuje na zewnątrz i w stosunkach pomiędzy wspólnotą a poszczególnymi właścicielami lokali- jej Zarząd. Stąd też obowiązki wynikające z art. 61 i art. 66 Prawa budowlanego związane z utrzymaniem należnego stanu technicznego obiektu budowlanego powinny być nałożone właśnie na ten podmiot. Podkreślił też organ, że przepisy jednoznacznie określają przedmiot regulacji prawnej jako obiekt budowlany a nie lokale. Przez obiekt budowlany należy zgodnie art. 3 ust. 1 ustawy Prawo budowlane rozumieć budynek wraz instalacjami i urządzeniami technicznymi . an=mi i urządzeniami technicznymi. Odnosząc się do zarzutu niewykonalności decyzji z uwagi, iż obowiązki nałożone na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego nie dotyczą części wspólnych nieruchomości, organ odwołał się do art. 13 ust. 2 ustawy o własności lokali. W ocenie organu zezwala on na wejście do lokalu w celu wykonania nałożonych obowiązków, stanowiąc, iż na żądanie zarządu wspólnoty, właściciel lokalu obowiązany jest zezwolić na wstęp do lokalu ilekroć jest to niezbędne, co do wyposażania budynku lub ich części lub innych lokali w dodatkowe instalacje. Zatem w tym przypadku chodzi o wyposażenie budynku w sprawnie działającą instalację wentylacyjną, na którą składają się nie tylko przewody kominowe, ale także urządzenia wentylacyjne takie jak kratki wentylacyjne, otwory wentylacyjne i nawiewniki w skrzydłach okiennych. W dalszej części odwołania organ odniósł się do innych zastrzeżeń oraz wyrazów niezadowolenia zgłaszanych przez odwołującą w toku trwania postępowania, dotyczących jednakże bezczynności postępowania a także żądania stwierdzenia nieważności decyzji. Wskazał w tym zakresie, że pierwszeństwo przysługuje sprawie rozpatrywanej w trybie zwykłym. Podsumowując stwierdził, że organ pierwszej instancji nie naruszył reguł postępowania, w szczególności art. 7 czy art. 77 Kodeksu postpowania administracyjnego. Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że materiał dowodowy został zebrany w sposób wyczerpujący, a wydana w sprawie decyzja zawiera wszechstronnie umotywowane stanowisko organu powiatowego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Wspólnota Mieszkaniowa przy ulicy [...] i ulicy [...] w D. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając jej naruszenie art. 66 ustawy Prawo budowlane. W uzasadnieniu skargi powtórzono co do zasady stanowisko zaprezentowane już odwołaniu. Potwierdzono nieprawidłowości w działaniu wentylacji w lokalu nr [...], jednocześnie podkreślając, że sprawdzenia dokonano jedynie w sposób "prowizoryczny", bez użycia niezbędnych przyrządów np. anemometru. Skarżąca nie podzieliła argumentacji Wojewody w zakresie skierowania przedmiotowej decyzji do wspólnoty mieszkaniowej. Zarzuciła też zastosowanie w sprawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego w stosunku do obowiązków mających na celu zamontowanie w przegrodach zewnętrznych nawiewników oraz zapewnienie otworów wyrównawczych dla doprowadzenia powietrza do pokojów. W ocenie wspólnoty nałożone obowiązki, przynajmniej w części dotyczącej dopływu powietrza do pokojów lokalu nr [...], nie mają podstawy w obowiązujących przepisach. Dodatkowo podniosła, że ich wykonanie jest niemożliwe. Ingerencja w samodzielny lokal mieszkalny jest niedopuszczalna z punktu widzenia przepisów ustawy o własności lokali. Chybione są wskazania organu odwoławczego, iż można to uczynić w oparciu o przepis art. 13 ust. 2 tej ustawy. Zdaniem wspólnoty organ nakazał wspólnocie dokonanie przebudowy nieruchomości z tego powodu, że jeden z właścicieli lokalu doprowadził do zmniejszenia dopływu powietrza do swojego mieszkania W niniejszym przypadku nie mamy do czynienia z doprowadzeniem do znacznego zużycia technicznego poprzez brak remontów czy konserwacji, co uzasadniałoby zastosowanie art. 66 Prawa budowlanego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i nie znajdując podstaw do zmiany swojego stanowiska. Dodatkowym pismem z dnia 30 sierpnia 2017 r. pełnomocnik skarżącej przekazał do sprawy swój wniosek o udział prokuratora w postępowaniu przed Sądem. Na rozprawie w dniu 25 września 2017 r. pełnomocnik Wspólnoty Mieszkaniowej potrzymał skargę i zawartą w niej argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpatrując niniejszą sprawę zważył, co następuje: Wniesiona skarga musiała odnieść skutek, gdyż nie do odparcia pozostaje zarzut skargi wydania kwestionowanych rozstrzygnięć z mającym wpływ na wynik sprawy naruszeniem przepisów prawa. W rezultacie doprowadziło to do wydania rozstrzygnięcia z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. art. 66 ust. 1 i art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego oraz art. 13 ust. 2 ustawy o własności lokali. Sąd administracyjny, zgodnie z art.134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369) rozstrzygając w granicach sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) sąd administracyjny dokonuje kontroli legalności zaskarżonej decyzji, oceniając, czy decyzja ta nie narusza przepisów prawa. Bada, zatem czy nie doszło do naruszenia prawa i to zarówno prawa materialnego jak i formalnego w zakresie, w jakim stosował je organ administracyjny. Zgodnie z treścią art. 145 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uwzględnia skargę na decyzję administracyjną w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (§ 1 pkt. 1), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (§ 1 pkt. 2), innego naruszenia przepisów postępowania jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy ( § 1 pkt. 3), czy też naruszenia prawa, z którym ustawa wiąże skutek stwierdzenia nieważności (§ 2) lub konieczności stwierdzenia wydania orzeczenia z naruszeniem prawa. Przedmiotem niniejszej sprawy jest rozstrzygnięcie w przedmiocie doprowadzenia lokalu nr [...], należącego do M. B.- C., położonego w D. przy ulicy [...]. do stanu zgodnego z prawem w zakresie funkcjonowania wentylacji grawitacyjnej. W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie podlega sporowi fakt, iż wentylacja ta nie działa w sposób prawidłowy. Nie do odparcia jednak pozostał zarzut skargi Wspólnoty Mieszkaniowej co do niewykonalności tej decyzji. Poza sporem w sprawie pozostaje fakt, iż M. B.- C. w 2001 r. wykonała we własnym zakresie roboty remontowe związane z wymianą okien drewnianych na szczelne okna z PCV. Doprowadziło to do uszczelnienia mieszkania. Ustalono też, że przedmiotowy budynek mieszkalny wielorodzinny, pochodzący z lat 60-tych ubiegłego wieku. wyposażony jest jedynie w wentylację grawitacyjną i nie posiada żadnej instalacji wentylacyjnej, która stanowiłaby element wspólny budynku. Potwierdzono przy tym, że stan techniczny przewodów kominowych, w tym przewodów wentylacyjnych był przedmiotem odrębnego postępowania, które zakończone zostało odrębną decyzją nr [...] z dnia [...] r., a decyzja ta została w całości wykonana przez Wspólnotę Mieszkaniową, co spowodowało ich udrożnienie i uszczelnienie. Natomiast właściciele samodzielnych lokali mieszkalnych zamontowali w oknach swoich lokali mieszkalnych nawiewniki powietrza, zgodnie z decyzjami Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Nie uczyniła tego tylko M. C. nie godząc się żadnymi decyzjami tego organu. W związku z tym, w tym lokalu - lokalu nr [...] nadal brak jest napływu świeżego powietrza do pomieszczeń mieszkalnych. Jednak decyzja nakładająca obowiązki w tym zakresie na Wspólnotę Mieszkaniową Nieruchomości przy ulicy [...] i ulicy [...] w D. nie może pozostać w obrocie prawnym , gdyż zasadnie skarżąca podniosła tak w skardze, jak i w odwołaniu, iż jest ona niewykonalna. Zasadnie podkreśliła, że wspólnota mieszkaniowa nie może podejmować działań ingerujących we własność lokali. Organ odwoławczy w uzasadnieniu własnej decyzji stwierdził, iż zarzut ten nie jest zasadny. Odwołał się w tym zakresie do art. 13 ust. 2 ustawy o własności lokali, który w jego ocenie zezwala na wstęp do lokalu. Zgodnie z przywołanym przepisem na żądanie zarządu właściciel lokalu obowiązany jest zezwalać na wstęp do lokalu, ilekroć jest to niezbędne do przeprowadzenia konserwacji, remontu albo usunięcia awarii w nieruchomości wspólnej, a także w celu wyposażenia budynku lub jego części lub innych lokali w dodatkowe instalacje. Tak więc wyliczenie przypadków, w których właściciel lokali jest zobowiązany zezwalać na wstęp do lokalu na żądanie zarządcy wspólnoty mieszkaniowej ma charakter wyczerpujący. W przepisie tym wymieniono w sposób zamknięty przesłanki uprawniające do takiego żądania, a mianowicie konieczność przeprowadzenia konserwacji, remontu albo usunięcia awarii w nieruchomościach wspólnych czy wyposażenia budynku, jego części lub innych lokali w dodatkowe instalacje. Żadna w wymienionych przesłanek nie zachodzi w niniejszej sytuacji. Trudno zatem na podstawie tego przepisu oczekiwać udostępnienia lokalu przez jego właścicielkę. Zasadnie zatem Wspólnota Mieszkaniowa podniosła kwestię niewykonalności nałożonego nań obowiązku, zwłaszcza w zakresie zapewnienia odprowadzania powietrza wewnętrznego z pokojów mieszkalnych i kuchni przez otwory wywiewne umieszczone ponad drzwiami lub w ich górnej części albo przez szczeliny pomiędzy dolną krawędzią drzwi a podłogą. Dodać też trzeba, że obowiązki wynikające z art. 61 i art. 66 Prawa budowlanego związane są z utrzymaniem należnego stanu technicznego obiektu budowlanego i powinny być nałożone właśnie na podmiot zobowiązany do jego utrzymania. Przepisy te więc jednoznacznie określają przedmiot regulacji prawnej jako obiekt budowlany a nie poszczególne lokale danego obiektu budowlanego. Przez obiekt budowlany należy zgodnie art. 3 ust. 1 ustawy Prawo budowlane rozumieć budynek wraz instalacjami i urządzeniami technicznymi. Rozpatrujące sprawę organy, zgodnie ze wskazaniami zawartymi w decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego zastosowały w sprawie art. 66 Prawa budowlanego, prawidłowo uznając, iż w dacie orzekania brak było podstawy prawnej do rozstrzygnięcia sprawy w innym trybie. W tym miejscu trzeba jednak zauważyć, że zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 października 2016 r., sygn. II OPS 1/16, Lex 211679, do robót budowlanych i obiektów budowlanych, które nie wymagają uzyskania pozwolenia na budowę i nie są objęte obowiązkiem zgłoszenia mogą być stosowane przepisy art. 50 ust. 1 pkt 2 i pkt 4 in fine czy art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, jeżeli roboty te zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 2 i pkt 4 in fine. Innymi słowy Naczelny Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, iż w przypadku wykonania robót budowlanych w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska albo w inny sposób istotnie odbiegających od ustaleń i warunków określonych (...) w przepisach możliwa jest ingerencja organów nadzoru budowalnego niezależnie od tego czy dane roboty podlegają czy też nie podlegają reglamentacji Prawa budowlanego. Uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego są wiążące. W niniejszym zaś przypadku mamy do czynienia z taką sytuacją. W wyniku bowiem przeprowadzonych robót budowlanych związanych z wymianą okien drewnianych na szczelne okna z PCV, które nie podlegały ani zgłoszeniu, ani nie wymagały tym bardziej uzyskania pozwolenia na budowę, doszło do uszczelnienia pomieszczeń a w rezultacie doprowadziło to do nieprawidłowego działania wentylacji grawitacyjnej. Stan taki niewątpliwie stwarza zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia, co potwierdza m.in. ocena przedstawiona przez biegłego w przygotowanej dla potrzeb postępowania opinii. W tych warunkach Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowalnego w D., mając na uwadze zarówno stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w przytoczonej powyżej uchwale, jak również ocenę stanu sprawy dokonaną Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie może uznać sprawy za bezprzedmiotową. Jednak podnieść trzeba, że w dacie orzekania przez Głównego Inspektora nie obowiązywała wymieniona powyżej uchwała, dopuszczająca stosowanie przepisów art. 51 do robót nie objętych reglamentacją Prawa budowlanego. W niniejszej sprawie, jak ustalono powyżej, jest poza sporem, że do obecnej sytuacji wadliwie działającej wentylacji grawitacyjnej doprowadziły bezpośrednio wykonane przez właścicielkę lokalu roboty związane z wymianą okien drewnianych na szczelne okna PCV. Stąd też inwestorkę winny też obciążać roboty, które doprowadzą ten stan rzeczy do stanu zgodnego z prawem. Zatem w niniejszej sytuacji organ pierwszej instancji, mając na uwadze, iż wadliwie działająca wentylacja grawitacyjna może być zagrożeniem bezpieczeństwa ludzi i mienia, winien w pierwszej kolejności przeprowadzić ponowne postępowanie, w którym potwierdzi dotychczasowe ustalenia w zakresie nieprawidłowego działania instalacji wentylacyjnej w lokalu nr [...] budynku wielorodzinnego przy ulicy [...] nr [...] w D., a następnie nałoży na jego właścicielkę obowiązki związane z doprowadzeniem tego lokalu do stanu zgodnego z prawem. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organu odwoławczego i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a i lit.c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach postępowania sądowego nie rozstrzygano wobec braku zgłoszenia stosownego wniosku (art. 210 cytowanej powyżej ustawy.). Wskazówki co do dalszego postępowania wynikają wprost z powyższych wywodów.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło