II SA/Gl 928/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan, Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.),, Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant starszy referent Barbara Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2019 r. sprawy ze skargi M. L. będącej również następcą prawnym M. P. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie legalności robót budowlanych oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta G. działając na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r. poz. 1322), nakazał Z.B. zamurowanie lub zabudowanie pustakami szklanymi otworu okiennego w pomieszczeniu łazienki w ścianie budynku, zlokalizowanej w odległości ok. 3 m od granicy działki – w terminie od dnia [...]r. Organ nadzoru budowlanego ustalił, że przedmiotowa dobudówka do lokalu mieszkalnego z otworem okiennym została wybudowana samowolnie, lecz decyzją Prezydenta G. z dnia [...]r., utrzymaną w mocy przez Wojewodę Katowickiego decyzją z dnia [...] r. zalegalizowano samowolę i udzielono pozwolenia na użytkowanie. Skargę na decyzję ostateczną oddalono na mocy wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 1995 r. sygn. akt. SA/Ka 1941/95. Zdaniem organu istniejące okno w ścianie znajdujące się w odległości mniejszej niż 4m od granicy działki, stanowi naruszenie § 12 ust. 1 rozp. MAGTiOŚ z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. z 1993 r. Nr 12, poz. 56) w brzmieniu obowiązującym w dacie wykonania robót, gdyż nie zachodzi wyjątek z ust. 2 tego przepisu (odległość pomiędzy budynkami wynosi 7,2 – 7,5), a także § 12 ust. 1 i § 207 ust. 2 i § 232 ust. 6 obecnie obowiązującego rozp. Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. (Dz. U. Nr 75, poz. 690). Skutkuje to naruszeniem zasad ochrony przeciwpożarowej, co powoduje stan zagrożenia pożarowego, a tym samym stan zagrożenia życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia, bądź środowiska. Stąd też należało nakazać właścicielowi doprowadzenie budynku do stanu zgodnego z przepisami w zakresie ochrony przeciwpożarowej. W odwołaniu od decyzji adresat nakazu zarzucił naruszenie: 1) art. 16 kpa z powodu pominięcia decyzji o legalizacji samowolnej rozbudowy budynku mieszkalnego i udzielenia pozwolenia na użytkowanie, 2) art. 7, 8, 9, 75, 77, 80 i 107 kpa z powodu braku dokładnego pomiaru odległości okna od granicy działki sąsiedniej, braku wyjaśnienia, na czym polega stan zagrożenia w zakresie przepisów ochrony przeciwpożarowej i jaka jest odporność ogniowa przedmiotowego okna oraz pominięcia faktu, że chodzi o stan zastany i prawa nabyte na podstawie wcześniejszej decyzji, 3) § 12 ust. 1-10, § 207 ust. 2 w zw. z § 2 ust. 1, § 212 – 217 i § 232 ust. 2 rozp. w sprawie warunków technicznych, 4) art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego. Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy orzekł o uchyleniu decyzji organu I instancji i umorzeniu jako bezprzedmiotowego postępowania w sprawie zgodności z przepisami przedmiotowego otworu okiennego (art. 105 § 1 kpa). Zdaniem organu odwoławczego, przedmiotem postępowania opartego na przepisie art. 66 Prawa budowlanego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1202 ze zm.), mogą być wyłącznie nieprawidłowości wynikające z użytkowania obiektu budowlanego, a nie zdarzenia będące skutkiem robót budowlanych. Zatem zbliżenie do granicy nieruchomości ściany obiektu budowlanego z otworem okiennym, jakkolwiek może naruszać przepisy techniczno-budowlane, to nie może być przedmiotem postępowania w trybie art. 66 Prawa budowlanego. Nadto, w niniejszym postępowaniu nie mogła być badana kwestia legalności robót, gdyż została już rozstrzygnięta decyzją ostateczną, która była przedmiotem kontroli sądowej, a ponadto, kwestia ta wykracza poza ramy niniejszego postępowania. Skargę do sądu administracyjnego wnieśli M.L. i M.P., zarzucając organowi odwoławczemu niekonsekwencję oraz błędy formalne. W analogicznej sprawie, dotyczącej otworów okiennych w ich lokalu, usytuowanych po tej samej stronie budynku i w tej samej linii, wydano bowiem decyzję o nakazie ich likwidacji. Nadto, decyzja organu odwoławczego została doręczona jedynie skarżącemu, z pominięciem skarżącej. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Uczestnik postępowania w piśmie z dnia [...] r. wniósł o oddalenie skargi, przychylając się do stanowiska organu odwoławczego. Podniósł, że zarzuty skargi dotyczą innej decyzji, która zapadła w odmiennym stanie faktycznym i prawnym. Podniósł też, że skarżący zmarł w [...] r. (prawdopodobnie [...]), co winno skutkować zawieszeniem niniejszego postępowania. W toku rozprawy sądowej skarżąca złożyła odpis skrócony aktu zgonu skarżącego, który zmarł w dniu [...] r. i oświadczyła, że jest jedynym spadkobiercą ustawowym, lecz postępowanie sądowe o stwierdzenie nabycia spadku jest w toku. Na pytanie sądu skarżąca podała, że w niniejszej sprawie nie ustanawiała pełnomocnika w osobie radcy prawnego J.G., który reprezentuje ją w innym postępowaniu. Pełnomocnik uczestnika postępowania podtrzymała stanowisko, zawarte w jej piśmie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Zaskarżona decyzja o umorzeniu postępowania w sprawie przedmiotowego otworu okiennego, nie narusza bowiem prawa materialnego, ani też organy nadzoru budowlanego obu instancji nie uchybiły regułom procedury w stopniu skutkującym wznowieniem tego postępowania, bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W pierwszym rzędzie wyjaśnić przyjdzie, że zbędne było zawieszenie postępowania sądowego na podstawie art. 124 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) wobec śmierci skarżącego. Jak bowiem oświadczyła skarżąca w toku rozprawy sądowej jako córka skarżącego jest jego jedynym spadkobiercą ustawowym. Co prawda, toczy się dopiero sprawa o stwierdzenie nabycia spadku, lecz wydanie postanowienia o zawieszeniu postępowania winno nastąpić dopiero z braku możliwości ustalenia następców prawnych strony. Spadkobierca wchodzi bowiem bezpośrednio w prawa i obowiązki strony, bez konieczności zawieszania postępowania (vide: wyrok NSA z dnia 10 października 2007 r. sygn. akt I OSK 1124/07). W postępowaniu przed organami nadzoru budowlanego nie zachodzi też przypadek z art. 1027 kodeksu cywilnego. Skarżąca nie ma obowiązku udowodnienia praw do spadku stwierdzeniem nabycia spadku, gdyż nie chodzi o rozstrzygnięcie tytułu prawnego do nieruchomości pomiędzy stronami. Zatem oświadczenie skarżącej jest wystarczające dla przyjęcia następstwa prawnego po zmarłym skarżącym jako wdowcu zgodnie z przedłożonym w toku rozprawy sądowej odpisem skróconym aktu zgonu. Zdaniem sądu administracyjnego, zarzuty skargi nie mogły odnieść skutku. W niniejszym postępowaniu sądowym skład orzekający władny był do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a nie działań organów w innym postępowaniu, dotyczącym robót budowlanych w części budynku, należącej do skarżącej. Sprawa ta zawisła przed tut. sądem pod sygn. akt II SA/Gl 992/18. Wydanie różnych rozstrzygnięć nie świadczy o nierównym traktowaniu stron, jako że decyzja w tamtym postępowaniu wydana została na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Dla rozstrzygnięcia sprawy miarodajny jest bowiem stan faktyczny i prawny. W niniejszej sprawie jest poza sporem, że przedmiotowy otwór okienny w pomieszczeniu łazienki został wykonany w trakcie samowolnej rozbudowy lokalu mieszkalnego. Sprawa ta została prawomocnie zakończona wyżej powołanymi decyzjami, udzielającymi uczestnikowi postępowania pozwolenia na użytkowanie. Z uzasadnienia wyroku, oddalającego skargę, wyżej podanego wynika jednocześnie, że Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził wówczas naruszenia przepisów techniczno-budowlanych. Zatem zasadnie organ odwoławczy stwierdził, że nie jest uprawniony do ponownej oceny legalności wykonanych robót budowlanych. Z uwagi na fakt oddalenia skargi na decyzję ostateczną i przesądzenia kwestii zgodności robót z przepisami techniczno-budowlanymi, ówcześnie obowiązującymi, brak obecnie podstaw prawnych do wdrożenia postępowania, opartego na przepisie art. 66 ustawy – Prawo budowlane z 1994 r. (Dz. U. z 2018 r. poz. 1202 ze zm.). Przepis ten dotyczy bowiem usuwania nieprawidłowości, powstałych w trakcie użytkowania obiektu budowlanego. Wybicie przedmiotowego otworu okiennego nastąpiło w trakcie samowolnych robót budowlanych, zaś proces inwestycyjny był już przedmiotem postępowania i oceny na gruncie przesłanek art. 37 ustawy z 1974 r., które są zbliżone do treści art. 66 ustawy z 1994 r. Skoro wówczas nie stwierdzono niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych i naruszenia ówcześnie obowiązujących wymogów techniczno-budowlanych, brak podstaw do weryfikowania tego stanowiska w drodze postępowania, opartego na innej podstawie prawnej. Podkreślić też należy, że w obecnym postępowaniu organ nadzoru budowlanego poczynił ustalenia faktyczne co do odległości ściany z otworem do granicy nieruchomości sąsiedniej oraz pomiędzy budynkami na działkach sąsiednich bez określenia punktów granicznych. Są to więc odległości orientacyjne, szacunkowe. Na tej podstawie nie jest możliwe wyprowadzenie wniosku, że chodzi o zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, środowiska lub bezpieczeństwa mienia, w sytuacji, gdy prawomocną decyzją udzielono pozwolenia na użytkowanie dobudówki do lokalu z otworem okiennym. Z tych względów zasadnie organ odwoławczy stwierdził, że postępowanie prowadzone w trybie art. 66 Prawo budowlane jest bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 kpa, co winno skutkować jego umorzeniem. Zdaniem sądu administracyjnego, nie doszło też do pozbawienia gwarancji procesowych skarżącej, skutkujących wznowieniem postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Z akt sprawy wynika bowiem, że skarżący zamieszkiwali pod jednym adresem. Wszelkie pisma i wydane decyzje organów obydwu instancji były wysyłane skarżącej na adres radcy prawnego J.G.. Faktem jest, że w aktach niniejszej sprawy brak jest pełnomocnictwa, udzielonego przez skarżącą. Pełnomocnictwo takie znajduje się w aktach sprawy tut. sądu II SA/Gl 992/18. Jednak fachowy pełnomocnik odbierał bez zastrzeżeń korespondencję i decyzje w niniejszej sprawie. Zdaniem składu orzekającego, nie budzi też żadnej wątpliwości fakt, że skarżącej znana była treść obydwu decyzji. Skarżąca zarzuciła bowiem jedynie, że decyzje te doręczono skarżącemu (jej ojcu). Uchybienie organu nie pozbawiło też skarżącej możliwości wniesienia skargi, której treść potwierdza, że skarżąca zapoznała się z decyzjami i miała wiedzę o biegu sprawy. Nieistotne jest zaś źródło tej wiedzy, a więc czy pochodziła z decyzji doręczonych jej ojcu, czy też fachowemu pełnomocnikowi, ustanowionemu w równolegle prowadzonym postępowaniu. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny działając także z urzędu, nie stwierdził naruszenia prawa wymienionego w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.). Zatem skargę oddalono jako nieuzasadnioną na podstawie art. 151 tej ustawy. ec