II SA/Gl 93/09

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Skarżąca E. W. została wezwana do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie [...] zł. Jego wysokość ustalono w oparciu o treść § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). W odpowiedzi, wnioskodawczyni na druku urzędowego formularza wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wskazała, iż nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku dla siebie i swojej rodziny ze względu na niskie dochody. Z zawartych w druku PPF informacji wynika, że E. W. wspólnie z małżonkiem oraz dwójką dzieci prowadzi gospodarstwo domowe zamieszkując w budynku o pow. [...] m2. Skarżąca wskazała, że posiada oszczędności w wysokości około [...] zł. Źródłem utrzymania się jej rodziny jest wynagrodzenie uzyskiwane przez skarżącą i jej małżonka w łącznej kwocie [...] zł brutto miesięcznie. Na wezwanie referendarza sądowego E. W. przedstawiła dokumenty obrazujące uzyskiwane dochody oraz poziom przeciętnych, miesięcznych wydatków. W oparciu o nie ustalono, że stałe, miesięczne koszty utrzymania kształtują się na poziomie około [...]zł. Składają się na nie opłaty za telefon (około [...]zł), odpłatność za odbiór ścieków ([...] zł), opłaty za energię elektryczną (w ujęciu dwumiesięcznym to [...]zł), opłaty za dostarczanie wody ([...] zł za 6 miesięcy, czyli około [...] zł miesięcznie), opłaty za internet ([...] za 3 miesiące, co daje około [...] zł miesięcznie). Dodatkowo, nadesłane dokumenty wskazują na to, że E. W. jest właścicielką pojazdu marki [...] , którego koszt rocznego ubezpieczenia wynosi około [...] zł. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Możliwość przyznania stronie postępowania sądowoadministracyjnego prawa pomocy jest uzależniona od tego, czy wykaże ona w przekonujący sposób, iż rzeczywiście jej sytuacja materialna jest na tyle ciężka, aby uzasadnione było uczynienie wyjątku od przyjętej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.) zasady odpłatności postępowania. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (w omawianym przypadku polegającego na zwolnieniu od kosztów sądowych) może nastąpić wówczas, gdy osoba występująca z takim wnioskiem wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Okoliczności powołane przez skarżącą pozwoliły ustalić, że jej wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. W istocie rzeczy jest to więc forma dofinansowania strony postępowania sądowego ze środków publicznych i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się wyłącznie do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście niemożliwe (por. postanowienie NSA z 6 października 2004r., sygn. akt GZ 71/04, ONSA 2005, Nr 1, poz. 8). Zasadność wniosku strony oceniana jest w dwóch aspektach - z jednej strony uwzględnienia się wysokości obciążeń, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, a z drugiej zaś z pod uwagę brane są jej możliwości finansowe (por. postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05). Analiza zgromadzonego materiału dowodowego nie pozwoliła jednoznacznie stwierdzić, że wnioskodawczyni nie będzie stać na opłacenie kosztów postępowania. Do takiej konstatacji prowadza następujące okoliczności. Przede wszystkim zauważyć trzeba, że rodzina E. W. posiada środki pieniężne zgromadzone na rachunku bankowym. W oparciu o nadesłany wyciąg z rachunku bankowego ustalono, że na dzień [...] r. na rachunku tym znajdowała się kwota [...] zł. Są to więc środki pozwalające ponieść koszty postępowania sądowego zwłaszcza, że na obecnym jego etapie zasadniczym wydatkiem jest wpis od skargi. Dalej wskazać trzeba, że zarówno skarżąca jak i jej małżonek posiadają stałe źródło utrzymania się, a więc trudno stwierdzić w takim przypadku, iż ich sytuacja materialna jest ciężka. Analiza ponoszonych wydatków wykazała, że ich przeciętna, miesięczna wysokość w zestawieniu z wysokością osiąganych dochodów sprawia, iż do dyspozycji rodziny E. W. pozostaje wystarczająca ilość środków pieniężnych. Dochód wnioskodawczyni i jej małżonka jest przy tym wolny od jakichkolwiek obciążeń na rzecz podmiotów trzecich, co sprawia, że służy w całości zaspokajaniu potrzeb ich rodziny. Nie można tym samym uznać, że zarówno uiszczenie wpisu od skargi jak i poniesienie pozostałych kosztów sądowych (które co do zasady maja charakter potencjalny – ich istnienie jest uzależnione od orzeczenia Sądu oraz działań strony) mogłoby doprowadzić do powstania uszczerbku w utrzymaniu się rodziny skarżącej. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.