II SA/Gl 93/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędzia WSA Maria Taniewska - Banacka, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 10 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi W. L. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. nakazał W. L. (obecnie skarżącemu) wyłączenie z użytkowania komina obsługującego budynek nr [...] przy ul. [...] w S. i nałożył na stronę obowiązek zdemontowania rury odprowadzającej dym, zamocowanej na ścianie budynku sąsiedniego – przy ul. [...] w S. oraz zaczopowanie miejsca jej włączenia. W trakcie kontroli, przeprowadzonej przez pracowników organu w dniu 22 września 2015 r. ustalono, że skarżący nie wykonał ciążącego na nim obowiązku. W związku z tym, upomnieniem z dnia 25 września 2015 r. organ wezwał zobowiązanego do wykonania prac wskazanych w decyzji z dnia [...] r. w terminie 7 dni pod rygorem wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Ponieważ skarżący nie wykonał wspomnianego obowiązku, w dniu [...] r. został wystawiony tytuł wykonawczy, a następnie, postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] na stronę została nałożona grzywna w wysokości 5.000 zł w celu przymuszenia wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym. Skarżący, korzystając z przysługującego mu uprawnienia wniósł zażalenie na wydane postanowienie podnosząc, że nie posiada tytułu prawnego do nieruchomości, w której mieszka, a przez ostatnich kilkanaście lat komin ów nie był przedmiotem żadnego sporu. Zaskarżonym w niniejszym postępowaniu postanowieniem [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ podał, że skarżący, pomimo wydania decyzji, która nabyła walor decyzji ostatecznej a także wystosowania upomnienia nie wykonał ciążącego na nim obowiązku. Biorąc pod uwagę długotrwałość zaniechania w wykonaniu ciążącego na stronie obowiązku oraz charakter naruszenia przepisów uznano, że grzywna w wysokości 5.000 zł będzie adekwatną w niniejszych okolicznościach. Organ zaznaczył przy tym, że na etapie postępowania egzekucyjnego organ nie jest uprawniony ani do oceniania istnienia obowiązku podlegającego wykonaniu ani też jego rozmiaru, gdyż może to mieć miejsce wyłącznie na etapie postępowania jurysdykcyjnego, które jest podstawą postępowania egzekucyjnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący zaznaczył, że w chwili obecnej jest tylko posiadaczem i władającym nieruchomością, gdyż nie doszło do formalnego zawarcia umowy pomiędzy nim a jej byłym właścicielem. Na sąsiedniej nieruchomości rzeczywiście znajduje się komin podłączony do jego budynku, nie mniej jednak istniał on w chwili objęcia nieruchomości w posiadanie i przez kilkanaście lat nikt nie zgłaszał w tym zakresie jakichkolwiek zastrzeżeń. Podkreślił, że ze względu na stan zdrowia nie jest w stanie wykonać ciążącego na nim obowiązku, a poza tym, nie będąc formalnym właścicielem nieruchomości nie jest uprawniony do tego rodzaju działań. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie zauważając, że podniesione w skardze zarzuty pokrywają się z tymi, które zostały zawarte w zażaleniu wniesionym na postanowienie organu pierwszej instancji. Organ podkreślił, że stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości, skarżący nie wykonał ciążącego na nim obowiązku, a wobec tego uzasadnionym było nałożenie nań grzywny w celu przymuszenia w wysokości 5.000 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 – zwanej dalej p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a tej ustawy (który wszakże nie ma zastosowania w niniejszej sprawie). Formalne granice sprawy wyznacza postępowanie, w którym zapadł zaskarżony akt administracyjny, a konkretniej rzecz ujmując stosunek prawny, który legł u podstaw (był przyczyną) tego postępowania. Poddane kontroli sądu rozstrzygnięcie dotyczy więc indywidualnej sprawy administracyjnej, rozumianej jako zespół elementów o charakterze podmiotowym i przedmiotowym, względem których konkretne normy prawne mają zastosowanie. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie wydane w toku postępowania egzekucyjnego, mocą którego utrzymano w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, nakładające na skarżącego grzywnę w celu przymuszenia wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym. Podkreślić trzeba, że postępowanie toczące się w oparciu o przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r., poz. 599 ze zm.) ma charakter wtórny względem administracyjnego postępowania jurysdykcyjnego, regulowanego przepisami ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23). W postępowaniu egzekucyjnym organ pozbawiony jest kompetencji do skontrolowania zasadności nałożenia na stronę obowiązku i koncentruje się wyłącznie na zbadaniu okoliczności uzasadniających wszczęcie i prowadzenie postępowania egzekucyjnego oraz na doprowadzeniu do wykonania ciążącej na zobowiązanym powinności. Również sąd administracyjny, rozpatrując skargę złożoną na postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym jest pozbawiony, ze względu na treść powołanego wcześniej art. 134 § 1 p.p.s.a. możliwości zbadania aktu, który legł u podstaw tego postępowania, a więc źródła obowiązku. Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania oceny dokonanej przez organy prowadzące postępowanie egzekucyjne, która znalazła wyraz w wydanych przez nie rozstrzygnięciach. Nie budzi wątpliwości fakt, iż ostateczną decyzją z dnia [...] r. na skarżącego został nałożony obowiązek wykonania określonych robót budowlanych, do którego ten się nie zastosował. Konsekwencją powyższego było wszczęcie postępowania egzekucyjnego, które zmierzało do wyegzekwowania ciążącego na stronie obowiązku. Ze zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego wynika, że dopiero w postępowaniu egzekucyjnym skarżący podniósł szereg okoliczności, które jego zdaniem wykluczały wykonanie tego obowiązku. Trzeba jednak wyraźnie zaznaczyć, że ze względu na charakter i treść podnoszonych argumentów mogły by one odnieść ewentualny skutek na etapie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją, która nakładała nań wspomniany obowiązek, nie zaś na etapie postępowania egzekucyjnego. Ono bowiem, jak już wyżej wspomniano, ogranicza się wyłącznie do doprowadzenia do wykonania decyzji, bez względu na jej treść i zasadność. Odwołując się do treści art. 1a pkt 20 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wskazać przyjdzie, że w rozumieniu przepisów tej ustawy zobowiązanym jest osoba fizyczna, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym lub obowiązku o charakterze niepieniężnym. Ustawodawca w przywołanym przepsie wyraźnie obiektywizuje pojęcie zobowiązanego, nadając mu znaczenie stricte formalne, co zarazem wyklucza możliwość oceny jego statusu z punktu widzenia przepisów prawa materialnego, kształtujących stosunek prawny, który legł u podstaw decyzji nakładającej na stronę określony obowiązek. O ile zaś skarżący kwestionuje zasadność nałożenia nań tego obowiązku, to może ewentualnie rozważyć możliwość wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej w trybie nadzwyczajnym, co jednakże pozostaje bez wpływu na ocenę postępowania będącego przedmiotem niniejszej skargi. W ocenie Sądu organ pierwszej instancji w sposób prawidłowy skorzystał ze środka egzekucyjnego o którym mowa w art. 1a pkt 12 lit. b tiret drugie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, czego konsekwencją było nałożenie na skarżącego grzywny w wysokości 5.000,00 zł na zasadzie art. 121 § 2 i art. 122 § 1 i 2 powołanej ustawy. Jak bowiem już wcześniej wskazano poza sporem pozostaje fakt, iż nie wykonał on ciążącego na nim obowiązku co nie tylko uzasadniało lecz wręcz obligowało organ do podjęcia kroków zmierzających do wyegzekwowania tego obowiązku. Odrębną natomiast kwestią, która wykracza poza granice niniejszej sprawy, jest kwestia nadania przez organ egzekucyjny prawidłowego biegu zgłaszanym przez skarżącego już po wszczęciu postępowania egzekucyjnego zarzutom co do tego postępowania. Brak działania organu w tym zakresie względnie niewłaściwe zakwalifikowanie wnoszonych przez zobowiązanego środków, upoważnia go do podjęcia działań zmierzających do zwalczania ewentualnej bezczynności organu w tym zakresie. W świetle wskazanych wyżej okoliczności skarga nie mogła być uwzględniona, a wobec tego, w oparciu o art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.