II SA/Gl 930/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Piotr Broda,, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Protokolant referent Joanna Drożdżał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2013 r. sprawy ze skargi J. L. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie zajęcia nieruchomości i wejścia na nieruchomość oddala skargę. Wnioskiem z dnia 31 sierpnia 2011 r. "A" S.A. Oddział w B. wystąpiła do Starosty [...] o wydanie w trybie art. 124 b ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651), decyzji zobowiązującej J. L. do udostępnienia nieruchomości, stanowiącej jego własność, a oznaczonej jako działki nr [...] i [...], położone przy ul. [...] w M., w celu wykonania czynności związanych z konserwacją sieci elektroenergetycznej, polegających m. in. na zabudowie rozłącznika na słupie linii 15 kV – w miejsce wcześniej uszkodzonego i zdemontowanego w 2010 r., co wymaga dojazdu podnośnikiem koszowym do słupa tej linii, znajdującego się na działce nr [...]. W uzasadnieniu wnioskodawczyni powołała się na brak zgody J. L. oraz wyjaśniła, że stacja transformatorowa wraz z zasilającą ją linią elektroenergetyczną napowietrzną SN relacji M. – H., została wybudowana w 1971 r., zaś odgałęzienie linii SN 15 kV do stacji transformatorowej M. "B", powstało po zatwierdzeniu planu realizacyjnego na podstawie decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Z. z dnia [...] r. znak: [...]. Do wniosku dołączono kserokopie korespondencji w sprawie udostępnienia nieruchomości, prowadzonej z J. L. oraz kserokopie dokumentów w sprawie pozwolenia na budowę. Następnie na wezwanie organu pismem z dnia 19 października 2011 r. wnioskodawczyni (obecnie "C" S.A. Oddział w B.), wyjaśniła, że decyzja zezwalająca na wykonanie linii napowietrznej 15 kV obejmuje działki, objęte wnioskiem, których poprzednimi właścicielami byli J. K. (działka nr [...]) oraz J. K. (działka nr [...]). Planowane prace obejmują zaś zabudowę wcześniej zdemontowanego rozłącznika oraz podłączenie przewodów (wcześniej odłączonych), na słupie posadowionym na działce nr [...]. Podano też, że odłączenie przedmiotowej linii nastąpiło w trybie awaryjnym z powodu zalegających gałęzi na podstawie dyspozycji z dnia 14 października 2009 r., zaś do wykonania prac konserwacyjnych nie jest wymagane zgłoszenie względnie pozwolenie w trybie Prawa budowlanego. W odpowiedzi na wniosek J. L. zarzucił, że posadowienie urządzeń elektrycznych na jego posesji, nabytej w latach 2007-2008 nastąpiło nielegalnie, co jest przedmiotem postępowania przed organami nadzoru budowlanego. Do pisma dołączył kserokopię postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchylenia postanowienia PINB w Z. z dnia [...] r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wydania nakazu rozbiórki linii energetycznej i stacji trafo, zlokalizowanych na działkach nr [...] i [...] w M. W tej sytuacji Starosta Z. zwrócił się do PINB w Z. o udzielenie informacji w sprawie prowadzonego postępowania. Pismem z dnia 14 grudnia 2011 r. PINB w Z. poinformował, że postanowieniem z dnia [...] r. ponownie odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wydania nakazu rozbiórki, lecz postanowienie to nie jest ostateczne. Następnie do Starosty [...] wpłynęło postanowienie [...] WINB z dnia [...] r. nr [...], orzekające o uchyleniu postanowienia PINB w Z. z dnia [...] r. celem wydania decyzji umarzającej postępowanie. W tym stanie rzeczy postanowieniem z dnia [...] r., podjętym z up. Starosty [...], na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa w zw. z art. 124 b ustawy o gospodarce nieruchomościami, orzeczono o zawieszeniu postępowania w sprawie udostępnienia nieruchomości do czasu zakończenia postępowania, prowadzonego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z., które w ocenie organu, stanowi zagadnienie wstępne. Na postanowienie "C" S.A. Oddział w B. Rejon Dystrybucji K. złożyła zażalenie, wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu podniesiono, że Spółka jest zobowiązana do utrzymania zdolności urządzeń i sieci do zaopatrzenia w energię (w sposób ciągły i niezawodny). Z tego względu przywrócenie zasilania oraz skrócenie do minimum czasu wyłączeń energii elektrycznej powoduje konieczność zabudowy rozłącznika. Brak możliwości przeprowadzenia niezbędnych prac konserwacyjnych urządzeń elektroenergetycznych (15 kV), może doprowadzić do realnego zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi przebywających w pobliżu urządzeń. Aby zapobiec tym zagrożeniom przedsiębiorstwo energetyczne zgodnie z przepisem art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. nr 243, poz. 1623 z późn. zm.) zobowiązane jest do przeprowadzenia okresowych prac eksploatacyjnych, co wiąże się z koniecznością wejścia na nieruchomość. W piśmie z 27 kwietnia 2012 r. J. L. wniósł o utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia, wskazując, że linia 15 kV, na której "C" chce prowadzić nielegalne prace, jest trwale odłączona, a stacja transformatorowa od lat nie była eksploatowana i bez przeprowadzenia nowej inwestycji polegającej na zabudowie transformatora, nie jest możliwa eksploatacja tych urządzeń. Po rozpoznaniu zażalenia zaskarżonym postanowieniem Wojewoda [...] działając na podstawie art. 138 § 2 kpa, uchylił postanowienie organu I instancji. W ocenie organu odwoławczego, przeprowadzenie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. postępowania administracyjnego w sprawie legalności budowy linii energetycznej i stacji trafo na działkach nr [...] i nr [...], nie stanowi zagadnienia wstępnego w kwestii dotyczącej podjęcia czynności związanych z konserwacją sieci elektroenergetycznej. Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego ustalono, że planowane prace na linii elektroenergetycznej średniego napięcia przeprowadzone mają być w celu dokończenia prac eksploatacyjnych i konserwacyjnych polegających m. in. na zabudowie odłącznika w miejsce wcześniej uszkodzonego i zdemontowanego w roku 2010 r. Niezależnie zatem od tego, czy zostanie wydany nakaz rozbiórki linii energetycznej i stacji trafo na działkach nr [...] i [...], należy dokonać niezbędnych prac konserwacyjnych zabezpieczeń istniejących urządzeń, tym bardziej, jeżeli nieprzeprowadzenie tych prac mogłoby powodować zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi. Stąd też zdaniem organu II instancji, kwestia wydania nakazu rozbiórki nie stanowi zagadnienia wstępnego. Zatem brak podstaw do zawieszenia postępowania. W skardze do sądu administracyjnego J. L. wniósł o uchylenie postanowienia organu odwoławczego, zarzucając, że z posiadanych przez niego informacji wynika, iż stacja transformatorowa "B" nie istnieje od co najmniej kilkunastu lat, w związku z tym nie istnieje linia energetyczna do słupa posadowionego na jego nieruchomości do stacji transformatorowej "B". W ocenie skarżącego, "C" albo usiłuje wymusić sfinansowanie przez niego likwidacji nieistniejącej w rzeczywistości linii energetycznej albo jej przeprowadzenie nie w kierunku nieistniejącej stacji transformatorowej zbiornik, ale innej stacji transformatorowej, dla celów znanych kierownictwu "A". Zdaniem skarżącego, ustalenie zgodnego z prawdą stanu faktycznego jest zagadnieniem wstępnym, natomiast działania "A" opierają się na kłamliwych informacjach, które stanowią przedmiot postępowania w sprawie administracyjnej nr [...], w której "C" mimo wyraźnych poleceń nie przedstawił rzetelnych informacji i jakichkolwiek dowodów dotyczących stanu faktycznego potwierdzających, że przedmiotowe obiekty były użytkowane po zakończeniu budowy elektrowni szczytowo-pompowej [...]. W ocenie skarżącego, z pisma Starosty [...] z 29 września 2011 r. wynika, iż przedmiotowa linia napowietrzna była realizowana na podstawie decyzji z dnia [...] r., która wyraźnie stwierdza, że nie jest to inwestycja, lecz tymczasowa instalacja służąca realizacji zasilania placu budowy elektrowni szczytowo-pompowej [...], która po zakończeniu budowy elektrowni miała być usunięta. Skarżący zanegował też pogląd organu odwoławczego co do istnienia zagrożenia dla życia i zdrowia, skoro obiekty są odłączone od wielu lat. Wreszcie wskazał na brak potwierdzenia, że obiekty posadowione na jego posesji, są w istocie elementami sieci energetycznej i służą do przesyłania prądu w rozumieniu art. 3 pkt 11 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (Dz. U. z 2003 r., Nr 153, poz. 1504 ze zm.). W konsekwencji, zdaniem skarżącego, dostęp do przedmiotowych obiektów nie może odbywać się pod przykrywką zezwolenia, o którym mowa w art. 126 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wreszcie, skarżący zarzucił, że planowana instalacja nowego rozłącznika nie stanowi prac eksploatacyjno-konserwacyjnych, lecz jest remontem bądź odbudową, a przy tym na demontaż poprzedniego rozłącznika średniego napięcia "C", nie uzyskał pozwolenia. Dla wykazania zasadności twierdzeń skarżący dołączył materiał fotograficzny obrazujący wygląd stacji transformatorowej "B". W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumentację. W toku rozprawy sądowej skarżący dodatkowo podniósł, że postępowanie przed organami nadzoru budowlanego nie zostało do tej pory zakończone, bowiem kolejne rozstrzygnięcie PINB w Z. zostało uchylone przez organ odwoławczy na mocy decyzji z dnia [...] r., której pierwszą stronę skarżący złożył. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Prawidłowo bowiem Wojewoda [...] uchylił postanowienie organu I instancji w przedmiocie zawieszenia postępowania z braku przesłanek wymienionych w art. 97 § 1 pkt 1-4 kpa. Aczkolwiek organ odwoławczy błędnie przywołał jako podstawę rozstrzygnięcia przepis art. 138 § 2 kpa, zamiast art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 kpa, to jednak uchybienie to nie miało żadnego wpływu na wynik sprawy, bowiem z zestawienia treści sentencji i uzasadnienia postanowienia, wynika w sposób niewątpliwy, że organ odwoławczy w sposób ostateczny zakończył postępowanie w kwestii zawieszenia postępowania, co otwiera drogę do merytorycznego rozpatrzenia wniosku o wydanie zezwolenia w trybie art. 124 b ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.). Na tej podstawie prawnej starosta w drodze decyzji zobowiązuje m. in. właściciela nieruchomości do jej udostępnienia w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji m. in. energii elektrycznej. Decyzja o zobowiązaniu do udostępnienia nieruchomości może być wydana w celu zapewnienia dojazdu umożliwiającego wykonanie czynności. Tymczasem skarżący jako właściciel działek nr [...] i [...], objętych wnioskiem "C" S.A., kwestionuje zarówno legalność budowy linii energetycznej i stacji trafo, zlokalizowanych na tych działkach, jak w zasadność samego wniosku. Jednakże na tym etapie postępowania brak podstaw do oceny wystąpienia przesłanek z art. 124 b ustawy o gospodarce nieruchomościami i przesądzenia sposobu załatwienia wniosku. Przedmiotem kontroli sądowej może być wyłącznie kwestia istnienia przesłanek do zawieszenia postępowania z mocy art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Zdaniem sądu administracyjnego, podzielić należy pogląd organu odwoławczego, że toczące się przed organami nadzoru budowlanego postępowanie w sprawie wydania nakazu rozbiórki linii energetycznej i stacji trafo, nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu tego przepisu, którego wystąpienie obligowałoby do zawieszenia postępowania o wydanie zezwolenia w trybie art. 124 b ustawy o gospodarce nieruchomościami. Nie jest bowiem dopuszczalne zawieszenie postępowania bez wykazania związku przyczynowego pomiędzy rozpoznawaną sprawą a inną sprawą, prowadzoną przed właściwym organem lub sądem. W niniejszej sprawie wnioskodawczyni Spółka "C" przedłożyła dokumenty, na podstawie których zrealizowała sporną linię energetyczną od słupa, posadowionego na posesji skarżącego do stacji transformatorowej "B". Wniosek o udostępnienie nieruchomości dotyczy wyłącznie zabudowy zdemontowanego rozłącznika oraz podłączenia odłączonych przewodów na słupie na działce nr [...], co wymaga dojazdu po nieruchomości skarżącego. Tymczasem skarżący utrzymuje, że przedmiotowa linia była tymczasową instalacją, służącą realizacji zasilania placu budowy elektrowni [...], po zakończeniu której miała być usunięta. Kwestia ta może być jednak rozstrzygnięta w niniejszym postępowaniu, bowiem składając wniosek o wydanie zezwolenia w trybie art. 124 b ustawy o gospodarce nieruchomościami, właściciel urządzeń i przewodów, służących do przesyłania energii elektrycznej winien wykazać legalność ich istnienia. Oczywiście, z kolei właściciel nieruchomości może kwestionować stanowisko przedsiębiorcy, domagając się wydania nakazu rozbiórki przez organy nadzoru budowlanego, lecz nie sposób przyjąć, aby w każdym wypadku zachodziła wówczas podstawa do zawieszenia postępowania z mocy art. 97 § 1 pkt 4 kpa. W niniejszej sprawie istotne są też przyczyny, dla których [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Otóż, jak wynika z motywów postanowienia tego organu z dnia [...] r., przyczyną uchylenia postanowienia PINB w Z., było stwierdzenie organu odwoławczego, że sprawa powinna być zakończona decyzją o umorzeniu postępowania, a nie postanowieniem o odmowie wszczęcia postępowania. Zatem zarówno w dacie orzekania przez organ I instancji, jak i dacie wydania zaskarżonego postanowienia, organy nadzoru budowlanego nie stwierdziły przesłanek do wydania nakazu rozbiórki linii energetycznej i stacji trafo. Przywołana w toku rozprawy sądowej kolejna decyzja kasatoryjna [...] WINB zapadła zaś po wydaniu zaskarżonego postanowienia, a zatem nie może podważać zasadności stanowiska Wojewody. Sądowa kontrola administracji sprawowana jest bowiem na podstawie stanu faktycznego i prawnego z daty wydania zaskarżonego aktu. Późniejsza zmiana okoliczności sprawy nie ma zatem wpływu na ocenę zasadności skargi, lecz może mieć znaczenie w postępowaniu administracyjnym. Oczywiście, o ile zostanie wydany nakaz rozbiórki spornej linii, postępowanie o wydanie zezwolenia w trybie art. 124 b ustawy o gospodarce nieruchomościami, stanie się bezprzedmiotowe. Wydanie takiego nakazu po uzyskaniu waloru ostateczności decyzji o zezwoleniu na wejście, lecz przed zrealizowaniem robót, uzasadniać będzie wygaszenie decyzji w trybie art. 162 § 1 pkt 1 kpa. Z kolei po wykonaniu prac, objętych wnioskiem Spółki "C" S.A., o ile zostanie wydany nakaz rozbiórki samej linii, oznaczać będzie także konieczność demontażu rozłącznika i linii napowietrznej. Zatem w każdym wypadku inwestor działa na własne ryzyko, zaś skarżący nie zostanie pozbawiony ochrony prawnej. Jednak w stanie faktycznym i prawnym, istniejącym w dacie wydania zaskarżonego postanowienia brak było przesłanek do blokowania wniosku w drodze zawieszenia postępowania do czasu zakończenia sprawy przed organami nadzoru budowlanego z uwagi na motywy postanowienia [...] WINB z dnia [...] r. Wreszcie, organ odwoławczy powołując się na zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzkiego, nie odwołał się do okoliczności z art. 100 § 2 kpa, które uzasadniają odstąpienie od zawieszenia postępowania z przyczyny określonej w art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Stąd też kwestia ta nie ma znaczenia dla wyniku niniejszej sprawy. W konsekwencji, stwierdzić przyjdzie, że prawidłowo organ odwoławczy uchylił postanowienie o zawieszeniu postępowania, co nie oznacza przesądzenia kwestii zasadności wniosku o zezwolenie na zajęcie nieruchomości skarżącego w celu realizacji robót. Ocena przesłanek z art. 124 b ustawy o gospodarce nieruchomościami, winna nastąpić przed Starostą [...] jako organem właściwym do wydania decyzji, który to organ winien rozstrzygnąć we własnym zakresie kwestię, czy opisane przez wnioskodawcę roboty stanowią wymieniony w tym przepisie przypadek udzielenie zezwolenia, a zatem, czy chodzi o konserwację, remont, bądź usunięcie awarii przewodów lub urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej. Z tych wszystkich względów nie stwierdzając naruszenia prawa materialnego, ani też uchybienia regułom procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź też skutkującym wznowieniem tego postępowania, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił jako nieuzasadnioną na postawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). sw