II SA/Gl 931/07

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 3 stycznia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie rozbiórki budowli w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: 1) zwolnić skarżącego z wpisu od skargi, 2) oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie W odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie [...] zł – stosownie do 2 ust.3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), M. P., na druku urzędowego formularza PPF wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Uzasadniając ów wniosek wskazał, że zamieszkuje wraz z konkubiną i córką w budynku o pow. [...] m2. Oprócz tego w skład ich majątku wchodzi nieruchomość rolna o pow. [...] ha. Ani skarżący, nie też osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiadają żadnych oszczędności lub też środków pieniężnych zgromadzonych na lokatach lub rachunkach bankowych, nie są również właścicielami przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Źródłem utrzymania się jego rodziny jest dochód uzyskiwany przez T. F.(konkubinę) w wysokości [...] – [...] zł brutto miesięcznie. Na skutek dodatkowych wezwań referendarza sądowego wnioskodawca przedłożył szereg dokumentów obrazujących jego sytuację materialną. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Analiza okoliczności dotyczących stanu majątkowego M. P. pozwoliła ustalić, iż jego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych zasługiwał na uwzględnienie jedynie w części. Sytuacja majątkowa wnioskodawcy nie jest bowiem na tyle ciężka, aby wykluczała poniesienie jakichkolwiek kosztów. Nie mniej jednak pod uwagę wzięto wysokość wpisu wymaganego w niniejszej sprawie oraz majątek i możliwości finansowe skarżącego. Ich zestawienie sprawiło zaś, że uznano, iż wnioskodawca zasługuje na zwolnienie od kosztów sądowych w części dotyczącej wpisu od skargi. Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Przedmiotem badania przy analizie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest całokształt okoliczności związanych z sytuacją materialną wnioskodawcy. Rozpoznając wniosek M. P. w pierwszej kolejności wzięto pod uwagę fakt, iż jedynym źródłem utrzymania się jego rodziny jest dochód uzyskiwany przez jego konkubinę. Wysokość tego świadczenia pozwala na zaspokojenie podstawowych potrzeb członków tej rodziny, nie mniej jednak niepodobna oczekiwać, iż możliwe będzie wygospodarowanie środków na pokrycie wpisu od skargi. Jego wysokość wynosi bowiem niemal [...] tego dochodu, co oznacza, iż uiszczając go skarżący w sposób znaczący pogorszyłby stan materialny swoich bliskich. Pod uwagę wzięto również, że M. P. ponosi obowiązek alimentacyjny na swojego syna w kwocie [...] zł miesięcznie. Wobec tego uzasadnione było zwolnienie skarżącego z wpisu od skargi. Ocena stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy nie ogranicza się jednakże wyłącznie do zbadania jej dochodów oraz posiadanych zasobów rzeczowych. Wpływ mają na nią również możliwości zarobkowe takiej osoby, analizowane w kontekście aktualnej sytuacji gospodarczej. W tym świetle stwierdzić przyjdzie, że wnioskodawca ma potencjalną możliwość znalezienia zatrudnienia, zwłaszcza, że nie przedstawił żadnego wiarygodnego powodu, który pozwoliłby na stwierdzenie czegoś przeciwnego. Okoliczność ta stanowiła jedną z przyczyn odmowy zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych w całości. Oprócz powyższego zauważyć trzeba, że skarżący jest właścicielem nieruchomości rolnej o powierzchni ponad [...] ha, która pomimo wydzierżawienia nie przynosi mu żadnego dochodu. Stan taki trudno uznać za gospodarczo uzasadniony, gdyż nie jest racjonalnym utrzymywanie składnika majątku, z którego właściciel nie korzysta i który zarazem nie przynosi żadnych pożytków (czy to cywilnych, czy też naturalnych). Zawarte w piśmie procesowym z dnia [...] r. oświadczenie, iż nieruchomość została oddana w dzierżawę w zamian za "opłaty podatkowe" uznać wypada za mało wiarygodne. Taki stan rzeczy stawia bowiem pod znakiem zapytania zasadność jej posiadania przez skarżącego. Trudno przyjąć, iż to Skarb Państwa, a w efekcie podatnicy, powinni partycypować w kosztach postępowania sądowego zainicjowanego przez skarżącego w sytuacji, gdy ten posiada składnik majątku o wartości pozwalającej na poniesienie tego rodzaju wydatków, a zarazem nie korzysta z możliwości uzyskania jakiegokolwiek dochodu z tego składnika. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.