II SA/Gl 931/08
PostanowienieWSA w Gliwicach2008-11-14
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna skarżącego uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Sytuacja materialna skarżącego, uwzględniająca dochody i udokumentowane wydatki jego czteroosobowej rodziny, wyczerpuje znamiona opisane w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., co uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w całości. Po pokryciu miesięcznych należności, pozostające do dyspozycji rodziny środki są na tyle skromne, że nawet uiszczenie wpisu od skargi mogłoby negatywnie wpłynąć na ich sytuację materialną, co naruszałoby gwarancję prawa do sądu.Stan faktyczny
Skarżący A. K. został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi. W odpowiedzi zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych ze względu na trudną sytuację materialną rodziny. Złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, przedstawiając dane dotyczące dochodów, wydatków oraz składu rodziny. Referendarz sądowy rozpoznał wniosek, analizując sytuację materialną skarżącego.Rozstrzygnięcie
Zwolniono skarżącego od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. K. (K.) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie skierowania na badanie lekarskie w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: zwolnić skarżącego od kosztów sądowych
Zarządzeniem z dnia 4 września 2008 r. skarżący A. K. został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie [...] zł – zgodnie z treścią § 2 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). W odpowiedzi, w piśmie z dnia [...] r. skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych ze względu na trudną sytuację materialną jego rodziny. Następnie, na skutek wezwania Sądu, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu. Z zawartych w nim danych wynika, że skarżący pozostaje w gospodarstwie domowym wraz z żoną oraz dwójką dzieci (pasierbem mającym [...] lat oraz [...] córką). Rodzina wnioskodawcy zamieszkuje w budynku mieszkalnym o pow. [...] m2 odziedziczonym po rodzicach jego małżonki. Źródłem dochodów są wynagrodzenia za pracę uzyskiwane w łącznej kwocie [...] zł brutto miesięcznie. Na skutek wezwania referendarza sądowego skarżący nadesłał szereg dokumentów obrazujących jego dochody oraz miesięczne wydatki. W oparciu o ich treść ustalono, że przeciętne, comiesięczne wydatki w rodzinie A. K. kształtują się na poziomie około [...] zł. W ich skład wchodzą opłaty za bilety miesięczne dla wnioskodawcy i jego uczącego się syna (odpowiednio [...] zł i [...] zł), opłata za przedszkole dla córki ([...] zł), wywóz śmieci ([...] zł), spłata zaciągniętej pożyczki z kasy zapomogowo – pożyczkowej ([...] zł), spłata pożyczki mieszkaniowej ([...] zł), rata kredytu hipotecznego ([...] zł), opłaty za paliwo gazowe (około [...] zł za [...] miesiące), opłaty za energię elektryczną (naliczane są za dwa liczniki, w sumie wysokość tego wydatku wynosi łącznie [...] zł miesięcznie), opłaty za telefon komórkowy i stacjonarny (odpowiednio [...] zł i [...] zł). Dodatkowym obciążeniem dla budżetu rodziny skarżącego są wydatki na studia podyplomowe jego oraz małżonki - odpowiednio [...] zł za semestr i [...] zł za semestr. Dochód, uzyskiwany przez wnioskodawcę i jego małżonkę wynosi [...] brutto miesięcznie, co ustalono w oparciu o przedłożone zaświadczenia pracodawców.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy stwierdzono co następuje:
Generalną regułą, obowiązującą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest odpłatność tego postępowania (art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. Odstępstwem w tym zakresie jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Osobie fizycznej, która wystąpiła o zwolnienie od kosztów sądowych prawo pomocy może być przyznane wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Zestawienie dochodów uzyskiwanych w rodzinie A. K. z comiesięcznymi wydatkami pozwoliło stwierdzić, że skarżący jest osobą, której sytuacja materialna wyczerpuje znamiona opisane w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Niewątpliwie bowiem, po pokryciu wszystkich, miesięcznych należności, szczegółowo przez skarżącego udokumentowanych, pozostające do dyspozycji jego rodziny środki są na tyle skromne, że nawet uiszczenie wpisu od skargi w wysokości [...] zł mogłoby w znaczący sposób negatywnie wpłynąć na sytuację materialną jego rodziny. Do dyspozycji czteroosobowej rodziny pozostaje bowiem kwota około [...] zł miesięcznie netto, co w przeliczeniu na członka rodziny daje przeciętnie około [...] zł. Zauważyć przy tym przyjdzie, że wnioskodawca nie posiada żadnych środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych lub lokatach, ani też przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Niepodobna więc oczekiwać, że będzie on w stanie pokryć koszty sądowe, a wobec tego, mając na względzie konieczność zagwarantowania stronie prawa do sądu zwolniono go od kosztów sądowych w całości.
Powyższe okoliczności pozwalają przyjąć, że w rozpoznawanej sprawie zaistniały przesłanki opisane w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. a wobec powyższego, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło