II SA/Gl 931/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia NSA Ewa Krawczyk,, Sędzia WSA Andrzej Matan (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2011 r. sprawy ze skargi L.G. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podjęcia zawieszonego postępowania w sprawie wymeldowania oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] , Wojewoda [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie – k.p.a.) utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta miasta D. z dnia [...] r. nr [...] w sprawie podjęcia postępowania dotyczącego wymeldowania L. G. oraz jej syna J. G. z pobytu stałego w lokalu położonym przy ul. [...] w D. W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji wskazał , iż zawieszenie postępowania nastąpiło na wniosek R. G. z dnia [...] r. W związku ze złożeniem przez niego wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania ustała , zdaniem organu , przyczyna leżąca u podstaw zawieszenia. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła L.G. podnosząc, że z domu przy ul. [...] nie wyprowadziła się wraz z synem dobrowolnie , ale została do tego zmuszona zachowaniem swojego męża. Zachowanie to polegało m.in. na ograniczeniu możliwości korzystania z ogrzewania , z wody oraz stosowaniu przemocy fizycznej i psychicznej . Zwraca także uwagę na złożoną w tych sprawach skargę do Prokuratury oraz fakt pozostawania przez nią współwłaścicielem przedmiotowej nieruchomości w ¼. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ odwoławczy wskazał na treść art. 98 § 1 k.p.a. zgodnie z którym organ administracji publicznej może zawiesić postępowanie , jeżeli wystąpi o to strona , na żądnie której postępowanie zostało wszczęte. Postępowanie takie podlega podjęciu , jeśli ustąpiły przyczyny uzasadniające jego zawieszenie. Zgodnie z art. 97 § 2 k.p.a., złożenie przez R. G. wniosku o podjęcie zawieszonego na jego wniosek postępowania , spowodowało ustąpienie przyczyny zawieszenia i konieczność podjęcia postępowania. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach złożyła L. G. zarzucając organowi odwoławczemu nieuwzględnienie jej argumentów podnoszonych w sprawie. Podobnie jak w zażaleniu na postanowienie organu pierwszej instancji podnosi , iż nie wyprowadziła się z lokalu dobrowolnie. Mąż , ze względu na brak jej zgody na rozwód bez orzekania o winie , podejmował wobec niej różnego rodzaju działania nękające , w tym także kilkakrotnie skarżąca pobił. W związku z tym podejmowane były interwencje policji , zaś obecnie toczy się sprawa karna . Oskarżony jest on również o kradzież jej rzeczy. Ze względu na wyłącznie ogrzewania oraz ciepłej wody syn J. zaczął często chorować. J. , co podkreśla , jest dzieckiem upośledzonym z cechami autyzmu. W tej sytuacji została zmuszona do wyprowadzenia się z lokalu wraz z synem. W momencie , kiedy stan zdrowia syna uległ poprawie i zamierzała powrócić do lokalu , mżą dokonał wymiany zamków i odmówił wpuszczenia ich do mieszkania. Podnosi także skarżąca , iż próba wymeldowania jej oraz syna wiąże się z zamiarem sprzedaży domu przez jej męża. Ze względu na to , że pozostaje współwłaścicielem domu , wystąpiła do Sądu o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem. Wobec tego , do czasu orzeczenia Sądu w tej kwestii oraz rozstrzygnięcia spraw karnych, zawieszenia postępowania jest uzasadnione. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wywodzi jak w uzasadnieniu postanowienia a ponadto podkreśla , iż przedmiotem postępowania nie była sprawa zasadności wymeldowania skarżącej i jej syna , lecz kwestie dotyczące podjęcia zawieszonego postępowania. Ustały , w jego ocenie , przyczyny zawieszenia fakultatywnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga, więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa. Skarga nie jest zasadna. W myśl art. 98 § 1 k.p.a. , organ administracji publicznej może zawiesić postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz nie zagraża to interesowi społecznemu. Analiza przepisu prowadzi do konkluzji , iż ustawodawca przyjmuje tu zasadę dyspozycyjności wobec inicjatywy w kwestii zawieszenia postępowania w tym trybie. Zatem to do strony i tylko od strony , która żądała wszczęcia postępowania , należy inicjatywa w kwestii zawieszenia takiego postępowania. Dyspozycyjność ta podlega pewnym ograniczeniom , wiążącym się z brakiem sprzeciwu innych stron oraz brakiem zagrożenia dla interesu społecznego. Z treści art. 98 § 2 wynika, że podjęcie zawieszonego fakultatywnie postępowania oparte jest również na zasadzie dyspozycyjności, która inaczej niż przy samym zawieszeniu postępowania ma tu charakter pełny (por. B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz.Warszawa 2000, wyd. 3, s.396). To wola strony, uzewnętrzniona "zwróceniem się" o podjęcie postępowania jest wystarczającym czynnikiem realizującym pierwszą przesłankę podjęcia zawieszonego postępowania. (G.Łaszczyca w: G.Łaszczyca, Cz.Martysz, A.Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2010 , wyd. 3, s.98). Wobec tego , inne okoliczności , aniżeli wola strony na wniosek której postępowanie zostało zawieszone w trybie określonym w art. 98 § 1 k.p.a. nie mają znaczenia dla kwestii podjęcia zawieszonego postępowania. Przyjdzie zauważyć , że większa część argumentów podnoszonych w skardze w istocie rzeczy jest skierowana przeciwko rozstrzygnięciu , jakie w wyniku podjętego postępowania może zostać podjęte. Mają one świadczyć o braku podstaw do wymeldowania skarżącej i jej syna z lokalu przy ul. [...] w D., a nie o braku podstaw do podjęcia zawieszonego w tej sprawie postępowania. Natomiast te , które skierowane są bezpośrednio przeciwko podjęciu zawieszonego postępowania , w tym toczące się postępowanie sądowe w sprawie uzgodnienia treści księgi wieczystej ze stanem rzeczywisty oraz prowadzone postępowania karne wobec męża skarżącej , nie mogą odnieść zamierzonego skutku ze względu na obligatoryjny skutek żądania podjęcia postępowania zgłoszony przez R. G. , inicjującego postępowanie w sprawie wymeldowania. Dla rozpatrywanej sprawy nie miało to istotniejszego znaczenia , jednakże trzeba zauważyć , iż organ pierwszej instancji , a w ślad za nim i organ odwoławczy , dopuściły się naruszeń prawa procesowego. Jak wskazano wyżej, fakultatywne zawieszenie postępowania jest możliwe (dopuszczalne) , jeżeli nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz nie zagraża to interesowi społecznemu. Z akt postępowania , jak również z uzasadnienia postanowienia organu pierwszej i drugiej instancji , nie wynika , aby dokonały w tym zakresie stosownych ustaleń. Inne strony , a w postępowaniu przecież takie uczestniczyły , nie muszą wyrażać zgody na zawieszenie postępowania , ale powinny zostać poinformowane o możliwości złożenia sprzeciwu. Ocenie powinna podlegać również kwestia ewentualnej kolizji zawieszenia postępowania z interesem społecznym. Podjęcie zawieszonego postępowania powoduje swoistą "konwalidację" tych uchybień procesowych, w związku z czym zostały one jedynie wskazane przez Sąd. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a. , Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach , orzekł, jak w sentencji wyroku