II SA/Gl 932/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Kiermaszek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant starszy sekretarz sądowy Magdalena Jankowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2009r. sprawy ze skargi T. C. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane ( Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), nakazał T. C. rozbiórkę wiaty wykonanej w formie dobudowy do budynku mieszkalnego od strony wschodniej na działkach nr [...] i [...] w miejscowości L. W uzasadnieniu tej decyzji organ nadzoru budowlanego, powołując się na wyniki oględzin, wskazał, że T. C. dobudował do istniejącego budynku mieszkalnego drewnianą wiatę o wymiarach 2,95 x 13,60 m. Wiata posiada konstrukcję drewnianą, oparta została z jednej strony na ścianie budynku, z drugiej zaś na drewnianych słupach, całość została przykryta blachą trapezową. Ściana zewnętrzna wiaty oddalona jest o 0,5 m od granicy z sąsiednią działką nr [...]. Zdaniem organu dobudowa wymagała pozwolenia na budowę, którego inwestor nie uzyskał. Usytuowanie spornej wiaty narusza przepisy § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Zachowanie wymaganych odległości byłoby spełnione, gdyby szerokość dobudowanej wiaty wynosiła tylko 0,5 m ( budynek mieszkalny oddalony jest od granicy o 3,5 m). W tej sytuacji, w ocenie organu, nie jest możliwe dostosowanie dobudowy do stanu zgodności z przepisami techniczno – budowlanymi, co w konsekwencji oznacza wydanie nakazu rozbiórki. W odwołaniu od tej decyzji T. C. podniósł, że właściciel sąsiedniej działki, będący jego wujkiem, wyraził zgodę na taki sposób usytuowania wiaty, dopiero powstałe spory w rodzinie spowodowały, że cofnął zgodę. Ponadto organ nie uwzględnił, że wiatę budowano z przeznaczeniem, że służyć będzie gospodarstwu rolnemu jako miejsce przechowywania opału, płodów rolnych, urządzeń rolniczych. W tym stanie rzeczy, zdaniem odwołującego, biorąc również pod uwagę przepis § 12 ust. 10 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych istniały warunki do przeprowadzenie legalizacji budowy. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. nie uwzględnił jednak odwołania i decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję podzielając ustalenia faktyczne i pogląd organu pierwszej instancji o braku podstaw do prowadzenia postępowania legalizacyjnego. Organ odwoławczy zgodził się z twierdzeniami, że inwestor w latach [...] – [...] bez pozwolenia prowadził budowę ( dobudowę ), lokalizując wiatę w niedopuszczalnej odległości 50 i 51 cm, a odległość tę pomniejsza jeszcze o 25 cm okap wiaty. Najmniejsza dopuszczalność odległości budynku od granicy wynosi 1,5 m, ale tylko w ściśle określonych w § 12 ust. 7 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych przypadkach, które w sprawie nie zachodzą. Wiatę należy kwalifikować jako budynek także z uwagi na treść § 271 ust. 13 w związku z § 209 pkt 2 tego rozporządzenia. Przedstawione w odwołaniu argumenty nie mogą przemawiać za potrzebą prowadzenia postępowania legalizacyjnego. W skardze do Sądu T. C. wniósł o uchylenie powyższej decyzji jako naruszającej art. 7 Kpa i § 12 ust. 10 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Skarżący stawiając te zarzuty w całości odwołał się do argumentacji zawartej w odwołaniu wskazując dodatkowo, że wiata której dotyczy spór została wzniesiona w zgodzie z treścią § 12 ust. 10 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, bo co prawda zlokalizowana jest przy granicy działki budowlanej, ale nie sąsiaduje z budynkiem mieszkalnym na sąsiedniej posesji. Zatem jeśli wiata służyć będzie przechowywaniu płodów rolnych ( a w taki sposób jest użytkowana), to odległość 3,5 m nie musi być zachowana, ważne jest tylko by wiata nie sąsiadowała z budynkiem na sąsiedniej działce. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na tę skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumentację. Wskazał, że powoływany przez skarżącego przepis § 12 ust. 10 rozporządzenia został uchylony rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 7 kwietnia 2004 r. ( Dz. U. Nr 109, poz. 1156 ) Na rozprawie przed Sądem skarżący wskazał, że roboty przy budowie wiaty rozpoczął jego ojciec stawiając konstrukcję. Prace przerwała śmierć ojca w lipcu [...] r., resztę dokończył osobiście. Obecnie jest właścicielem obu działek, na której usytuowany jest budynek mieszkalny z dobudowaną wiatą. Skarżący zakwestionował także potraktowanie przez organy nadzoru budowlanego wiaty jako budynku, skoro nie jest trwale związana z gruntem. Wreszcie złożył wniosek o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego w oparciu o art. 125 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), co uzasadnił tym, że Komisariat Policji w L. prowadzi postępowanie karne w sprawie dotyczącej zbadania, czy dopuścił się samowoli budowlanej, nr sprawy [...]. Postanowieniem z dnia [...] r. już po wyznaczeniu rozprawy na wniosek skarżącego Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, a zawarte w skardze i pismach w toku postępowania zarzuty nie mogły doprowadzić do zakwestionowania legalności tej decyzji. W pierwszej kolejności ocenie należało poddać charakter robót budowlanych rozpoczętych przez ojca skarżącego, a zakończonych przez skarżącego w [...] r. Z niekwestionowanych ustaleń poczynionych na oględzinach przeprowadzonych w dniu [...] r. wynika, że sporny obiekt posiada ściany o konstrukcji drewnianej, całość opiera się z jednej strony na kilku drewnianych wspornikach, osadzonych na betonowych stropach, z drugiej zaś konstrukcja ta została zakotwiczona na ścianie budynku mieszkalnego. Obiekt posiada zadaszenie z blachy trapezowej, zaopatrzony został w rynny, posiada nadto drzwi wejściowe. Wbrew zarzutowi skarżącego za trafny należy uznać w tej sytuacji pogląd organów, że obiekt spełnia wszystkie przesłanki pozwalające na potraktowanie go jako budynku w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane ( Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.). Został wszak wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych ( ścian z desek ), posiada dach, osadzenie zaś wsporników na betonowym podłożu służących utrzymaniu całości konstrukcji spełnia cechy fundamentu, a jego zespolenie i połączenie z budynkiem oznacza, że obiekt został na trwale związany z gruntem. Zasadnie również przyjęły organy, że prace związane z realizacją takiego obiektu kwalifikują się do potraktowania ich jako roboty budowlane ( art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego ). Bez względu na to, czy roboty te zakwalifikowane zostaną jako wykonywanie nowego obiektu ( budynku gospodarczo – inwentarskiego ), czy też jako rozbudowę istniejącego budynku stanowią budowę, o której mowa w art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego. Na realizację takich robót budowlanych, w myśl art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, wymagane jest pozwolenie na budowę. Z uwagi na powierzchnie zabudowy ([...] m2 ) nie można było nawet przyjąć, że realizacja robót wymagała uprzedniego zgłoszenia organowi administracji architektoniczno – budowlanej ( art. 29 ust. 1 pkt 1 i 2 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego). W tym stanie rzeczy nie do odparcia jest stanowisko organów, że skarżący dopuścił się tzw. samowoli budowlanej, a to zdarzenie prawne wymagało wszczęcia i prowadzenia postępowania w trybie i na zasadach określonych w art. 48 Prawa budowlanego. Słusznie zauważa skarżący, że normy zawarte w tym przepisie przewidują nie tylko wydanie nakazu rozbiórki ( ust. 1 ), ale również możliwość przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego. Dodać jednak trzeba, że uniknięcie nakazu rozbiórki uzależnione jest od spełnienia warunków określonych w ust. 2 tego przepisu. Jednym z nich jest nienaruszenie przez budowę przepisów, w tym techniczno – budowlanych w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem ( art. 48 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego ). Tymczasem sposób usytuowania budynku ( wiaty ) w odległości 0,50 m od granicy z sąsiednią działką narusza przepisy techniczno – budowlane. Nie została zachowana standardowa odległość 3 m wynikająca z § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym tak w dacie budowy, jak i orzekania przez organy. Wobec niespełnienia warunków z § 12 ust. 3 i 4 tego rozporządzenia nie jest możliwe zwiększenie tej odległości. Nie znajduje zastosowania w rozpoznawanej sprawie przepis § 12 ust. 7 rozporządzenia przewidujący zachowanie odległości 8 m liczonej od ściany budynku inwentarskiego do ściany budynku mieszkalnego na sąsiedniej działce z tego powodu, że przepis ten nie stanowi samodzielnej podstawy do ustalenia wymaganych odległości i nie eliminuje wymagań określonych w ust. 1,3 i 4 powołanego § 12 rozporządzenia. Z kolei odwoływanie się skarżącego do postanowień § 12 ust. 10 rozporządzenia jest o tyle chybione, że przepis ten, co słusznie zauważył organ w odpowiedzi na skargę, nie obowiązuje już od dnia 27 maja 2004 r., a zatem utracił moc jeszcze przed rozpoczęciem robót budowlanych. Odnosząc się do dalszych zarzutów skarżącego należy stwierdzić, że fakt prowadzenia gospodarstwa rolnego i wiążąca się z tym potrzeba istnienia budynku inwentarskiego czy też gospodarczego do przechowywania płodów rolnych, urządzeń rolniczych itp. samo przez się nie usprawiedliwia uruchomienia postępowania legalizacyjnego. Również wyrażenie zgody przez sąsiada na usytuowanie obiektu na działce w sposób sprzeczny z przepisami techniczno – budowlanymi nie uzasadnia odmowy zastosowania przez organ nadzoru budowlanego przepisu art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. W rozpoznawanej sprawie brak zaś było podstaw do zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wobec niewystępowania kwestii prejudycjalnej. Nie stanowi zagadnienia wstępnego prowadzenie postępowania karnego o czyn z art. 90 Prawa budowlanego, tj. wykonywanie robót budowlanych w przypadkach określonych w art. 48. Skoro sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej w indywidualnych sprawach z tego zakresu, prowadzenie postępowania karnego nie tamuje postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie ze skargi na ostateczną decyzję wydaną na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. Innymi słowy, wynik postępowania sądowoadminstracyjnego nie jest uzależniony od wyniku postępowania karnego. Skarżący nie twierdzi zaś, by pomiędzy nim a właścicielem sąsiedniej działki toczył się spór o przebieg granicy między ich działkami, zatem by odległość spornego budynku od granicy była inna niż ustalona w postępowaniu administracyjnym ( 0,5 m). Na zapytanie Sądu na rozprawie skarżący wyraźnie zaś oświadczył, że nie zażądał od właściciela sąsiedniej działki wykupu pasa gruntu o szerokości mogącej świadczyć o zachowaniu wymaganych odległości. Innymi słowy, by odpadła przyczyna, która uniemożliwia rozpoczęcie procesu legalizacyjnego. W tym przedmiocie nie toczy się żadne postępowanie sądowe. Całokształt więc rozważań prowadzi do wniosku, że odpowiada prawu zaskarżona decyzja. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł więc o oddaleniu skargi na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.