II SA/Gl 932/12

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 12 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. S. na uchwałę Rady Gminy K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie upoważnienia Wójta Gminy do ustalenia ceny wykonania przyłączy wodnokanalizacyjnych w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Skarżący, na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie fachowego pełnomocnika (radcy prawnego) z urzędu. Argumentując ów wniosek J. S. wskazał, że ze względu na niskie dochody, kłopoty z uzyskaniem zamówień a także studiami córki w K. nie jest w stanie samodzielnie ponieść wydatków związanych z postępowaniem sądowym, w tym z opłaceniem usług fachowego pełnomocnika. Wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną oraz córką i synem. W skład jego majątku wchodzi budynek mieszkalny o pow. 121 m2 oraz nieruchomość o pow. 0,24 ha, na której posadowiony jest ów budynek. Skarżący zadeklarował, że nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani też przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro. W skład majątku J. S. wchodzą natomiast dwa samochody ciężarowe: [...] z 1999 r. oraz [...] z 2000 - służące do prowadzenia działalności gospodarczej nabyte na kredyt nadal spłacany przez wnioskodawcę oraz samochód osobowy marki [...] z 1995 r. Z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej skarżący osiąga dochód miesięczny w wysokości 1217 zł, zaś jego małżonka z tytułu umowy o pracę - 955 zł netto miesięcznie. Na wezwanie referendarza sądowego J. S. nadesłał szereg dokumentów obrazujących jego sytuację majątkową, w oparciu o które ustalono, że na usługi telekomunikacyjne przeznacza 122 zł miesięcznie, na zakup gazu - 58 zł, na dostawy wody i odprowadzanie ścieków 152 zł kwartalnie, na dostawy energii elektrycznej - 373 zł na dwa miesiące. Rata kredytu, który spłaca skarżący wynosi 1048 zł miesięcznie, a zobowiązania wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych to kwota 981,26 zł miesięcznie. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz.270 – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Podkreślić trzeba, że instytucja prawa pomocy (a zwłaszcza w zakresie całkowitym, co ma miejsce w niniejszej sprawie) jest swoistą formą dotowania przez Skarb Państwa podmiotów, które ze względu na naprawdę nadzwyczaj trudną sytuację materialną nie są w stanie ponieść w pełni wymaganych prawem kosztów postępowania i brak środków finansowych stanowi przeszkodę uniemożliwiającą im dochodzenie swych praw przed sądem (por. postanowienie NSA z 25 kwietnia 2012 r. sygn. akt II FPP 2/12 – Lex nr 1145404). W realiach rozpoznawanej sprawy, mając na względzie treść przywołanych wyżej przepisów oraz informacje dotyczące sytuacji materialnej strony uznano, że brak jest podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku. W pierwszej kolejności wskazać trzeba, że sytuacja majątkowa wnioskodawcy nie daje podstaw do sformułowania tezy, iż nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zauważyć bowiem trzeba, że małżonka skarżącego dysponuje stałym źródłem dochodu (wynagrodzeniem za pracę) zaś sam skarżący pomimo trudności nadal prowadzi działalność gospodarczą. Działalność ta przynosi obecnie dochód, co zresztą sam skarżący przyznał w piśmie procesowym z dnia 24 października 2012 r. (wskazując na uzyskanie dochodu z końcem roku) a co potwierdza również pośrednio treść nadesłanych deklaracji podatkowych VAT - 7 za miesiące lipiec, sierpień i wrzesień. Uzasadnienia dla przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym nie może zaś uzasadniać fakt podjęcia studiów przez potomstwo skarżącego poza miejscem zamieszkania ani też to, że wnioskodawca spłaca zobowiązania kredytowe względem banku. Podkreślić wypada, że obowiązek spłaty zobowiązania prywatnego nie może mieć pierwszeństwa przed zobowiązaniami o charakterze publicznoprawnym, do których należą koszty sądowe (por. postanowienie NSA z dnia 20 października 2011 r. sygn. akt I OZ 783/11 - System Informacji Prawniczej Lex nr 984400). Zarazem powoływanie się przez wnioskodawcę na przeciętną wysokość miesięcznego dochodu uzyskanego w 2011 r. nie daje podstaw do uwzględnienia wniosku, skoro upłynął już rok, a wobec tego informacje tego rodzaju nie mają dla obecnej oceny istotnego znaczenia. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.