II SA/Gl 932/22

WyrokWSA w Gliwicach2023-01-11

Skład orzekający: Grzegorz Dobrowolski, Beata Kalaga-Gajewska, Aneta Majowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, jako współwłaścicielka nieruchomości sąsiedniej, posiada przymiot strony w postępowaniu o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę, w sytuacji gdy zarzuca ona potencjalne negatywne oddziaływanie inwestycji (hałas, zanieczyszczenie powietrza, stosunki wodne) na jej nieruchomość?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżąca nie posiada przymiotu strony w postępowaniu o wznowienie postępowania administracyjnego. Obszar oddziaływania obiektu budowlanego, zgodnie z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, jest definiowany przez przepisy techniczno-budowlane wprowadzające ograniczenia w zagospodarowaniu terenu. Potencjalne uciążliwości takie jak hałas czy zanieczyszczenie powietrza, choć mogą wpływać na komfort życia, nie stanowią podstawy do przyznania statusu strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę, a mogą być dochodzone na gruncie prawa cywilnego. Analiza projektu budowlanego i przepisów technicznych wykazała, że nieruchomość skarżącej nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, a jej zagospodarowanie nie będzie podlegać bardziej restrykcyjnym wymogom po zrealizowaniu inwestycji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi D. S. na decyzję Wojewody Śląskiego odmawiającą uchylenia w wyniku wznowienia postępowania decyzji o pozwoleniu na budowę hali produkcyjno-magazynowej. Postępowanie wznowiono na wniosek D. S. i M. S., którzy twierdzili, że są stronami postępowania z uwagi na własność sąsiedniej działki i potencjalne negatywne oddziaływanie inwestycji. Organy administracji uznały, że skarżąca nie posiada przymiotu strony, ponieważ jej nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji w rozumieniu przepisów techniczno-budowlanych. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą uchylenia pozwolenia na budowę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.), Asesor WSA Aneta Majowska, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 11 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 20 kwietnia 2022 r. nr IFXIV.7840.12.43.2021 w przedmiocie odmowy uchylenia w wyniku wznowienia postępowania decyzji w sprawie pozwolenia na budowę oddala skargę. Prezydent Miasta C. (dalej: "organ I instancji") decyzją z dnia 09.01.2020 r., Nr 35, zatwierdził H. Spółka z o.o. z siedzibą w W. projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę hali produkcyjno-magazynowej z częścią socjalno-biurową, budynku portierni, budynku administracyjno-gospodarczego, budynku pompowni p.poż, zbiornika p.poż, zbiornika retencyjnego, parkingu o łącznej ilości stanowisk postojowych 48 oraz infrastruktury technicznej i zagospodarowania terenu, na działkach o nr ewid. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] (obecnie działki: [...] i [...]), [...], [...], [...], [...] (obecnie działki; [...], [...], [...], [...]) obręb [...] oraz na części działki o nr ewid. [...] (obecnie działki: [...], [...], [...], [...]) obręb [...] i na części działek o nr ewid. [...] i [...] (obecnie działki: [...], [...], [...]) obręb [...], zlokalizowanych w C. przy [...] (k. 26 akt administracyjnych). Postanowieniem organu I instancji z dnia 01.06.2020 r., wydanym w oparciu o art. 149 i art. 150 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r. poz. 2000, dalej: "k.p.a."), na żądanie D.S. (pismo z dnia 20.04.2020 r.) i M.S. (pismo z dnia 21.04.2020 r.), wznowione zostało postępowanie w sprawie zakończonej wyżej opisaną ostateczną decyzją z dnia 09.01.2020 r. Decyzją z dnia 24.07.2020 r., Nr 128, organ I instancji odmówił uchylenia własnej decyzji ostatecznej z dnia 09.01.2020 r. Od powyższej decyzji odwołanie złożyli: S.S., reprezentowana przez D.B. oraz M.S., reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika. W wyniku rozpatrzenia obu odwołań, Wojewoda Śląski decyzją z dnia 14.12.2020 r., znak: IFXIV.7840.1.49.2020, uchylił decyzję organu I instancji z dnia 24.07.2020 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi, wskazując na naruszenie przepisu art. 10 § 1 k.p.a., poprzez pozbawienie stron postępowania (wnioskodawców) możliwości zapoznania się z całością akt sprawy. W następstwie powyższego rozstrzygnięcia, organ I instancji, pismem z dnia 18.02.2021 r., działając na podstawie art. 10 § 1 k.p.a., zawiadomił strony o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Z powyższej możliwości skorzystał D.B., jako pełnomocnik S.S. (protokół z dnia 01.03.2021 r.). Organ I instancji decyzją z dnia 23.04.2021 r., Nr [...], działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 4 i art. 150 k.p.a., odmówił uchylenia własnej ostatecznej decyzji z dnia 09.01.2020 r. oraz wskazał, że D.S. i M.S. (właściciele działki nr ewid. [...]) nie są stronami w postępowaniu zakończonym tą decyzją, która została w zakresie inwestora zmieniona decyzją nr [...] z dnia 08.05.2020 r. (nowy inwestor – H. Spółka z o.o. z siedzibą w W.). Od powyższej decyzji odwołanie złożyli D.S., reprezentowana przez D.B. oraz M.S. W uzasadnieniu odwołania akcentowali, że mają interes prawny, który wywodzą z tytułu własności do nieruchomości nr ewid. [...], położonej w niedalekim sąsiedztwie inwestycji. W ich ocenie organ I instancji błędnie przyjął, że zamierzenie inwestycyjne nie będzie wpływało na ich nieruchomość, poprzez wytwarzanie takich immisji jak: hałas, zanieczyszczenia powietrza (w związku z wzmożonym ruchem samochodowym - spaliny i pyły), czy nadmierne oświetlenie. Ponadto, M.S. wskazał, iż przedmiotowa inwestycja będzie potencjalnie negatywnie wpływać na stosunki wodne na nieruchomość, której pozostaje współwłaścicielem. Wojewoda Śląski decyzją z dnia 20.04.2022 r., nr IFXIV.7840.12.43.2021, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu obu odwołań, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia 9 stycznia 2020 r. W jej uzasadnieniu przywołał treść art. 28 i art. 145 k.p.a. oraz art. 28 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane, będącym przepisem szczególnym względem art. 28 k.p.a. w związku z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Uznał, że z analizy zatwierdzonego projektu budowlanego wynika, że budynek spornej hall produkcyjno-magazynowej został zaprojektowany w odległości około 116 m od granicy działki obu odwołujacych, a przewidziany dla powyżej hali parking zlokalizowany został - licząc od najbardziej skrajnego miejsca parkingowego - w odległości ponad 50 m od granicy działki nr ewid. [...]. Mając na uwadze przedstawione wyżej usytuowanie projektowanej inwestycji w odniesieniu do granicy działki oraz przepisy techniczno-budowlane (§ 13, § 19. § 23. § 60 i § 271) wywiódł, że nieruchomość nr ewid. [...] nie znajduje się w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji, a jej usytuowanie przedmiotowej w znacznej odległości od granicy działki nie powoduje żadnych ograniczeń - które wynikałyby z obowiązujących przepisów techniczno- budowlanych - w zakresie możliwości jej zagospodarowania. Odwołujący mogą bez przeszkód zagospodarować swoją działkę. Odnosząc się natomiast do kwestii stosunków wodnych powołał się na treść § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j.: Dz. U. z 2022 r. poz. 1225, w skrócie: "rozporządzenie"), który stanowi: "Dokonywanie zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości jest zabronione". Jak wynika z dokumentacji projektowej poziom zero dla spornego budynku zaprojektowano na wysokości 242,5 m n.p.m., poziom terenu utwardzonego przy budynku (parking, drogi dojazdowe) to około 242 m n.p.m., natomiast teren zielony otaczający przedmiotową inwestycję od strony północno-wschodniej (tj. od strony działki odwołujących) pozostał bez zmian na poziomie 241,9 m n.p.m. Według mapy poziom terenu na działce nr ewid. [...] kształtuje się w następujący sposób: od strony spornej inwestycji na granicy działki nr ewid. [...] teren znajduje się na poziomie 242,3 m n.p.m., a w dalszej jej części teren ten stopniowo podnosi się osiągając następujące wartości: 243, 244, 245 i 246 m n.p.m. Powyższa analiza ukształtowania terenu inwestycyjnego oraz działki prowadzi do wniosku, że planowana inwestycja nie spowoduje zalewania nieruchomości z powodu wód opadowych spadających na tereny utwardzone, albowiem poziom terenu działki nr ewid. [...] jest wyższy niż poziom terenu inwestycyjnego znajdującego się od strony północno-wschodniej. Jednocześnie na całym terenie inwestycyjnym wykonana zostanie kanalizacja deszczowa (tzw. odwodnienia terenu). Zgodnie z zawartym w projekcie budowlanym opisem powierzchniowe odprowadzanie wód opadowych z nawierzchni projektowanych dróg będzie wykonane, poprzez nadanie powierzchniom utwardzonym wymaganych spadków poprzecznych i podłużnych. Zaprojektowane pochylenia podłużne mieszczą się w zakresie 0,5%-2,8% (z wyjątkiem, palców manewrowych), a poprzeczne 0,5%-2,0%. Woda zbierana z powierzchni jezdni odprowadzana będzie do projektowanego systemu odwodnienia przez wpusty uliczne. Natomiast wody opadowe i roztopowe z dachu przedmiotowej hali będą odprowadzane projektowanym przyłączem do istniejącej miejskiej kanalizacji deszczowej. Ustosunkowując się natomiast do poniesionego w odwołaniach zarzutu naruszenia art. 80 k.p.a., poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego polegającą na przyjęciu przez organ I instancji, że odwołującym nie przysługuje przymiot strony z tytułu przyszłych uciążliwości takich jak: hałas, zanieczyszczenie powietrza oraz nadmierne oświetlenie uznał, że wymienione uciążliwości, mogące wpływać na komfort życia, nie mogą stanowić podstawy do przyznania prawa do uczestnictwa w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę. Okoliczności występowania tzw. immisji (pośrednich) może rodzić określone roszczenia jedynie na gruncie cywilnoprawnym, lecz nie daje praw do bycia stroną w postępowaniu administracyjnym, w rozumieniu art. 28 ust. 2 w związku z art. 3 pkt 20 ustawy - Prawo budowlane (por. wyrok NSA z dnia 28.04.2020 r., sygn. akt 11 OSK 1126/19). Kwestia ewentualnego hałasu po zrealizowaniu inwestycji, mogłaby być przedmiotem analizy, w przypadku gdyby istniało prawdopodobieństwo przekroczenia norm hałasu określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (tekst jedn. z 2014 r., poz. 112), co w niniejszej sprawie nie występuje, o czym przesądził organ I instancji w decyzji z dnia 04.01.2019 r., znak: [...] o środowiskowych uwarunkowaniach oraz w decyzji z dnia 09.09.2019 r., znak: [...] zmieniającej decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach wskazując, iż: "planowane przedsięwzięcie nie spowoduje przekroczenia standardów w środowisku i nie wpłynie ono znacząco negatywnie na klimat akustyczny i jakość powietrza na tym terenie". Jakiegokolwiek związku z interesem prawnym nie można wywieść z zarzutów dotyczących niezgodności przedmiotowej inwestycji z decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach. Ponadto, za nieuzasadniony należy również uznać zarzut naruszenia zasad postępowania administracyjnego, w tym art. 10 k.p.a. Również zarzut dowolności przy ustalaniu stron postępowania w związku z przyznaniem statusu strony - [...] A. - właścicielowi działki zabudowanej obiektem usługowym - a odmówienie takiego prawa odwołującym, których działka zabudowana jest budynkiem mieszkalnym, nie mógł być uwzględniony, bowiem ustalenia z zakresu obszaru oddziaływania obiektu budowalnego dokonywane są w odniesieniu do konkretnych uwarunkowań faktycznych i prawnych, które w istotny sposób mogą różnić się w stosunku do poszczególnych nieruchomości sąsiednich, np. w zakresie odległości projektowanej zabudowy od granicy nieruchomości sąsiedniej, rozmieszczenia poszczególnych elementów danej inwestycji, rodzaju zabudowy i sposób zagospodarowania nieruchomości sąsiedniej. Skargę na powyższą decyzję wniosła wyłącznie D.S. (zwana dalej: "skarżąca"), w której zarzuciła mające wpływ na wynik sprawy naruszenie art. 28 k.p.a. w związku z art. 28 ust. 2 p.b., polegające na pominięciu w prowadzonym postępowaniu oraz brak równego traktowania, oraz art. 7 w związku z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez brak rzetelnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz brak rozpoznania istoty sprawy, w tym oceny oddziaływania inwestycji na środowisk, która to konieczność wynika z opinii PPIS z dnia 1.10.2018 r. W związku z podniesionymi zarzutami skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu skargi przestawiła argumentację zmierzającą do wykazania zasadności podniesionych zarzutów, wadliwości obu decyzji oraz ostatecznego pozwolenia na budowę, którego uchylenia organy odmówiły. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Śląski wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpatrując sprawę zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Sądy administracyjne, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 239 z późn. zm., w skrócie: "p.p.s.a."), sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz prawa procesowego normującymi podstawowe standardy postępowania przed organami administracji publicznej. Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach sąd stwierdza ich nieważność (art. 145 § 1 pkt 2) Kontrolowana zaskarżona decyzja z dnia 20.04.2022 r. została wydana w postępowaniu, które ma charakter nadzwyczajny, bowiem dotyczy wznowionego postępowania zakończonego uprzednio ostateczną decyzją o udzieleniu inwestorowi pozwolenia na budowę. Na wstępie należy wskazać, iż przedmiotem kontroli Sądu jest zaskarżona decyzja Wojewody Śląskiego z dnia 20.04.2022 r., utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z dnia 23.04.2021 r., która odmówiła skarżącej uchylenia ostatecznej decyzji organu I instancji z dnia 9.01.2020 r., udzielającej inwestorowi zrealizowania inwestycji (opisanej na wstępie). W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że kontrolą sądową w analizowanej sprawie objęte zostały decyzje wydane w jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego, czyli w trybie wznowienia postępowania. Postępowanie wznowieniowe zmierza do weryfikacji decyzji ostatecznej. W tym znaczeniu jest to postępowanie, które stanowi zaprzeczenie zasady trwałości decyzji administracyjnej. Wynikająca z art. 16 k.p.a. zasada trwałości decyzji ostatecznych ma podstawowe znaczenie dla stabilizacji opartych na decyzji skutków prawnych. Formalna strona zasady ogólnej trwałości decyzji ostatecznej wyraża się w tym, że decyzje te obowiązują tak długo, dopóki nie zostaną uchylone lub zmienione przez nową decyzję opartą na odpowiednim przepisie prawnym. Art. 16 § 1 k.p.a. przewiduje możliwość wzruszenia decyzji ostatecznej, ale jedynie w wyniku przeprowadzenia postępowania w trybie nadzwyczajnym, w tym w trybie wznowienia postępowania. Jest to zatem instytucja szczególna stanowiąca wyjątek od zasady trwałości decyzji, stąd też wykładnia przepisów określających warunki wznowienia musi być ścisła (por. sygn. wyrok NSA z dnia 19 października 2010 r. sygn. akt II GSK 889/09). Same przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego wymienione zostały w art. 145 § 1 k.p.a. Celem postępowania wznowieniowego jest zatem ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami, a w razie stwierdzenia określonej wadliwości decyzji dotychczasowej doprowadzenie do jej uchylenia i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy albo stwierdzenie, że decyzja dotychczasowa wydana została z określonym naruszeniem prawa (art. 151 § 1 pkt 1 i 2 i § 2 k.p.a.). W pierwszej fazie rozpatrywania podania o wznowienie postępowania organ administracji publicznej obowiązany jest badać następujące kwestie: czy podanie o wznowienie postępowania odpowiada ogólnym wymogom kodeksu postępowania administracyjnego, dotyczącym podań w postępowaniu administracyjnym (tj. czy zostało podpisane, wskazuje konkretną decyzję, której dotyczy wniosek o wznowienie postępowania), czy zostało wniesione przez osobę będącą stroną w sprawie i czy zostały w nim powołane przyczyny wznowienia określone w art. 145 § 1 k.p.a. oraz czy został zachowany miesięczny termin do złożenia podania o wznowienie (art. 148 k.p.a.) liczony od daty powzięcia przez stronę informacji o przesłance wznowienia postępowania. W przypadku nie spełnienia któregokolwiek z ww. wymogów właściwy organ wydaje postanowienie odmawiające wznowienia postępowania administracyjnego (art. 149 § 3 k.p.a.). Do merytorycznej oceny sprawy w trybie wznowienia organ ma więc obowiązek przystąpić po jednoznacznym ustaleniu, że wystąpiła podstawa wznowienia. Dopiero bowiem w sytuacji stwierdzenia jej wystąpienia, organ przystępuje do dalszej, już merytorycznej oceny i bada wpływ zaistniałej podstawy wznowienia na rozstrzygnięcie sprawy. Wskazać w końcu należy, iż art. 151 k.p.a. reguluje możliwe sposoby rozstrzygnięcia w postępowaniu wznowieniowym. Będący podstawą materialnoprawną wydanych w niniejszej sprawie rozstrzygnięć przepis art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. ma zastosowanie w przypadku, gdy w toku postępowania (po wznowieniu) ustalono, że przesłanka wznowienia (w związku z którą uruchomiono to postępowanie) nie wystąpiła, a tym samym nie było podstaw do ponownej merytorycznej oceny sprawy zakończonej decyzją ostateczną (a to - w granicach stwierdzonej podstawy wznowienia i w celu usunięcia stwierdzonej nieprawidłowości). Taka decyzja ma charakter decyzji procesowej, bowiem nie dochodzi w tym przypadku do merytorycznego rozstrzygnięcia, a zatem w podstawie prawnej decyzji, nie powinny znaleźć się przepisy prawa materialnego, jak również w uzasadnieniu decyzji nie powinny być rozpatrywane kwestie materialnoprawne objęte rozstrzygnięciem zawartym w decyzji ostatecznej, skoro decyzja ta nie została wyeliminowana z obrotu prawnego i korzysta z ochrony wynikającej z zasady trwałości. Istota sporu sprowadza się do tego, czy organy prawidłowo uznały, że skarżąca nie jest stroną postępowania administracyjnego. Stosownie do art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Uprawnienie to oparte jest na przepisach prawa materialnego i przysługuje jedynie podmiotom, których interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie. O tym więc, czy dany podmiot posiada przymiot strony w konkretnym postępowaniu, decyduje norma prawna, z której dla tego podmiotu wynikają wprost określone prawa i obowiązki. Interes prawny pojawia się wówczas, gdy istnieje związek między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegający na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu w zakresie prawa materialnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 02.06.1998 r., sygn. akt IV SA 2164/97). Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23.03.1999 r. sygn. akt 1 SA 1189/98, cechami interesu prawnego jest to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami stosowania przepisu prawa materialnego (por. wyrok NSA z dnia 15.12.1998 r. sygn. akt II SA 1355/98). Od tak rozumianego interesu prawnego należy jednakże odróżnić interes faktyczny, czyli sytuację, w której dany podmiot jest co prawda bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednakże nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 05.12.2007 r. sygn. akt VII SA/Wa 1550/07). Jak zauważyły organy administracji podmiot, dla którego z przepisów prawa materialnego nie wynikają żadne uprawnienia ani obowiązki, nie ma przymiotu strony w świetle art. 28 k.p.a. i nie jest legitymowany do żądania wszczęcia postępowania, czy też kwestionowania zapadłych w tym postępowaniu rozstrzygnięć. W tym miejscu należy również zauważyć, że stronami w sprawach pozwolenia na budowę są; inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Z kolei obszar oddziaływania obiektu definiuje art. 3 pkt 20 p.b., jako teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu i zabudowie tego terenu. A zatem w każdym przypadku obszar oddziaływania obiektu musi być określony w oparciu o powszechnie obowiązujące przepisy prawa (por. WSA w Warszawie z dnia 9 listopada 2007 r, sygn. akt VII SA/Wa 550/07). Rozstrzygając nakreślony powyżej spór odnotować najpierw należy, że organy prawidłowo skierowały swoją uwagę na art. 28 ust. 2 p.b. W przepisie tym ustawodawca posługuje się bowiem sformułowaniem: "w sprawie pozwolenia na budowę", które dotyczy zarówno postępowań prowadzonych w postępowaniu zwyczajnym, jak i w jego trybach nadzwyczajnych. Organy nawiązały przy tym wcześniej do zacytowanego już wcześniej art. 28 k.p.a. Przepis ten nie decyduje wprost o interesie prawnym określonej osoby, lecz wskazuje, że stroną może być osoba takim interesem dysponująca. Natomiast o interesie prawnym, o którym mowa w art. 28 k.p.a. decydują przepisy prawa materialnego, zawierające normy prawne determinujące prawa i obowiązki podmiotów uczestniczących w obrocie prawnym. Powyższe oznacza, że w celu rozstrzygnięcia, czy dana nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania należy ustalić, czy po zrealizowaniu inwestycji objętej danym pozwoleniem na budowę z przepisów techniczno-budowlanych dla nieruchomości sąsiedniej wynikać będą bardziej restrykcyjne wymogi dotyczące jej potencjalnej (uwarunkowanej przede wszystkim planem miejscowym), nowej zabudowy w porównaniu do wymogów, które funkcjonowały przed realizacją tej inwestycji. Chodzi tu o wymogi dotyczące uciążliwości (§ 11 rozporządzenia), odległości jednych obiektów budowlanych od innych obiektów budowlanych (§ 12), przesłaniania (§ 13), miejsc postojowych i ich usytuowania (§ 18 i 19), nasłonecznienia pomieszczeń (§ 60). Zbadać przede wszystkim należy, czy ze względu na położenie inwestycji po jej zrealizowaniu, na działce sąsiedniej (badanej pod kątem, tego czy jej właściciel jest stroną postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę) ewentualna nowa zabudowa, mieszcząca się w ramach wyznaczonych przez plan miejscowy, ze względu na wymogi wynikające z przepisów rozporządzenia będzie musiała zostać odsunięta od granicy z działką objętą inwestycją w większym zakresie (lub będzie podlegać jeszcze innym ograniczeniom, np. dotyczącym wysokości), niż miałoby to miejsce, gdyby przewidziana w pozwoleniu na budowę inwestycja nie została zrealizowana. Pozytywna odpowiedź na tak postawione pytanie oznaczać będzie, że dana działka sąsiednia znajduje się w obszarze oddziaływania. Jeżeli natomiast możliwości zabudowy działki sąsiedniej, wynikające zarówno z obowiązujących postanowień planu miejscowego, jak i przepisów technicznobudowlanych, nie ulegną ograniczeniu po zrealizowaniu inwestycji, to wówczas takiej działki nie sposób uznać za znajdującą się w obszarze oddziaływania, a w konsekwencji jej właścicieli nie sposób uznać za strony postępowania. Nie mają przy tym znaczenia innego rodzaju oddziaływania na tę działkę, jak np. hałas, zanieczyszczenie powietrza, wibracje itp., bowiem ich występowanie na działce sąsiedniej, czy potencjalna możliwości ich występowania nie będzie skutkować uznaniem tej działki jako znajdującej się obszarze oddziaływania, o którym mowa w art. 3 pkt 20 p.b. Samo subiektywne odczucie określonego podmiotu, że inwestycja oddziałuje na jego nieruchomość nie jest wystarczające do uznania, że nieruchomość ta jest usytuowana w obszarze oddziaływania danego przedsięwzięcia. Uwzględniając obowiązujące stanowisko w orzecznictwie sądowo-administracyjnym oraz zebrany w przedmiotowej sprawie materiał dowodowy, skarżąca jako współwłaściciel działki nr ewid, [...] nie posiada przymiotu strony w niniejszym postępowaniu. Jednocześnie wskazać należy, że jakiegokolwiek związku z interesem prawnym nie można wywieść z zarzutów dotyczących niezgodności inwestycji z decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach, bowiem wskazane w skardze opinie stanowiły materiał dowodowy w postępowaniu prowadzonym w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowań. W sprawie dokonana została również szczegółowa analiza dokumentacji projektowej pod kątem istnienia przesłanki, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., na podstawie której zostało wznowione postępowanie. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej decyzji organu I instancji, wynika, że w wystarczającym zakresie organy wyjaśniły zawarte w odwołaniu skarżącej, jak również innego uczestnika postępowania zastrzeżenia. Odniosły się do treści informacji o obszarze oddziaływania obiektu zawartej w projekcie budowalnym (por. art. 20 ust. 1 pkt 1c p.b.), bowiem wyznaczenie obszaru oddziaływania obiektu w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę, rozumianego jako określenie kręgu stron postępowania, a także ustalenie obszaru oddziaływania obiektu, należy wyłącznie do organu administracji architektoniczno-budowlanej prowadzącego postępowanie (wyroki WSA: w Lublinie z 21 lutego 2019 r., sygn. II SA/Lu 1275/16, w Gdańsku z 5 kwietnia 2017 r., sygn. II SA/Gd 119/17, Krakowie z 21 marca 2022 r. sygn. II SA/Kr 163/22). Dotyczy to także wznowionego postępowania w sprawie zakończonej ostatecznym pozwoleniem na budowę, wszczętego na wniosek osoby, która podnosi, że będąc stroną postępowania zakończonego wydaniem tej decyzji nie brała w nim udziału. Zauważyć także należy, że nie mogły odnieść skutku zarzuty dotyczące wadliwości wskazanego na wstępie pozwolenia na budowę, gdyż przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest wyłącznie podjęta w trybie wznowienia postępowania decyzja o odmowie uchylenia tego pozwolenia (por. wyrok NSA z dnia 12 maja 2022 r. sygn. akt II OSK 1443/19, wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2021 r. sygn. akt II OSK 34/19; S. Juszczak, Zmiana kręgu stron postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę po nowelizacji definicji obszaru oddziaływania obiektu, ST 2021, nr 4, s. 48-57). Sąd z urzędu również nie dopatrzył się naruszenia przez organy obu instancji art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., a ustalony stan faktyczny i prawny sprawy był wystarczający do podjęcia zaskarżonej decyzji. Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. Powołane przez Sąd orzecznictwo sądowo-administracyjne dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło