II SA/Gl 94/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Sędziowie Asesor WSA Tomasz Dziuk, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wykonania robót budowlanych oddala skargę. Decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. (dalej również PINB) z dnia [...] r., znak: [...], wydaną w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, na podstawie art. 104 § 2 Kpa i art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333 z późn, zm., dalej: p.b. lub Prawo budowlane) organ nakazał E.S. – inwestorowi robót budowlanych związanych z przebudową w [...] r. instalacji gazowej wewnętrznej w pomieszczeniach piwnicy – stanowiących współwłasność E.S. (dalej też jako skarżąca) oraz J. i L. małżonków C.(dalej jako uczestnicy) oraz w lokalu nr [...] będącym własnością skarżącej, w budynku nr [...] przy ul. [...] w B., odłączenie pieca gazowego i zamurowanie wylotu spalinowego w ścianie zewnętrznej pomieszczenia w piwnicy (kotłowni) zamontowanego samowolnie w [...] r., niezgodnie z przepisami Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać obiekty i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r., poz. 1065, dalej również jako rozporządzenie w sprawie warunków technicznych lub rozporządzenie) oraz rozbiórkę instalacji gazowej wykonanej w piwnicy w budynku z rur miedzianych. Wydana decyzja była przy tym decyzją częściową i dotyczyła jedynie przebudowy instalacji gazowej w piwnicy. Ocena legalności robót budowlanych przeprowadzonych przez skarżącą na parterze budynku (lokal nr [...]) będzie bowiem przedmiotem odrębnej decyzji PINB. Organ I instancji ustalił w szczególności, że przeprowadzona w [...] r. przebudowa polegała na wymianie rur stalowych na rury miedziane w pomieszczeniach parteru oraz w piwnicy i poprowadzeniu ich w innym miejscu niż istniejące. Zmieniono też lokalizację pieca gazowego, przenosząc go na ścianę zewnętrzną budynku, z wyprowadzeniem spalin przewodem przez wskazaną ścianę stanowiącą części wspólne budynku. W budynku nie ustanowiono zarządcy, zaś jego współwłaściciele - uczestnicy - nie wyrażają zgody na odprowadzanie spalin we wskazany sposób. Przed przebudową kocioł gazowy posiadał podłączenie do przewodu kominowego wewnątrz budynku. Organ zaznaczył ponadto, że do lokalu nr [...] (na parterze) i lokalu nr [...] (na poddaszu) nie są przypisane konkretne przewody kominowe. Wykonane w [...] r. roboty budowlane zakwalifikowane zostały jako remont instalacji c.o. na parterze budynku w lokalu nr 1 (art. 3 pkt 8 p.b.) oraz jako przebudowa instalacji gazowej w piwnicy, bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę i bez prawa do dysponowania lokalem na cele budowlane. Skarżąca nie posiadała bowiem takiego prawa w stosunku do w/w części wspólnych budynku. Ustalono ponadto, biorąc pod uwagę stanowisko sądów administracyjnych w podobnych sprawach, że jakkolwiek samowolnie wykonana przebudowana instalacja gazowa na parterze i w piwnicy budynku jest szczelna, to zainstalowanie na ścianie zewnętrznej pieca gazowego z zamkniętą komorą spalania z odprowadzeniem spalin przez ścianę zewnętrzną w piwnicy jest sprzeczne z przepisami § 175 ust. 2 i 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Określone w tym rozporządzeniu warunki usytuowania określonego typu przewodów w stosunku do poziomu terenu oraz do okien i ryzalitów ograniczają możliwość ich zastosowania w objętym postępowaniem budynku. Przepis § 175 ust. 2 stanowi bowiem, że wyloty przewodów, o których mowa w ust. 1 pkt 2, powinny znajdować się wyżej niż 2,5 m ponad poziomem terenu. Natomiast zgodnie z regulacją zawartą w ust. 3 tego przepisu, odległość między wylotami przewodów, o których mowa w ust. 1, powinna być nie mniejsza niż 3 m, a odległość tych wylotów od najbliższej krawędzi okien otwieranych i ryzalitów przesłaniających nie mniejsza niż 0,5 m. Ze względu więc na brak możliwości zachowania wskazanych, odległości, zapewniających bezpieczeństwo użytkowania, zainstalowany piec nie może być zalegalizowany. Ponadto, przebudowana w piwnicy instalacja gazowa bez zgody współwłaścicieli również uniemożliwia jej legalizację. Wskazane okoliczności stanowiły główne motywy rozstrzygnięcia PINB. W odwołaniu od w/w decyzji skarżąca powołała w szczególności okoliczność bezprawnego w jej opinii zajęcia przewodów kominowych przez uczestników, przez co zmuszona była usytuować piec w innej lokalizacji. Wskazała też, że istnieją warunki techniczne umożliwiające legalizację pieca. Po rozpoznaniu tego odwołania Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach (dalej jako ŚWINB), zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., znak sprawy: [...], utrzymał w całości w mocy w/w decyzję PINB. Wskazał, iż podstawą prawną rozstrzygnięcia PINB był art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego, regulujący tzw. procedurę naprawczą, której zastosowanie w okolicznościach niniejszej sprawy organ odwoławczy ocenił jako zasadne. Za prawidłowe uznał także ustalenia w zakresie stanu faktycznego sprawy poczynione przez organ I instancji, jak również podzielił stanowisko PINB co do braku spełnienia przez instalację wymogów technicznych z w/w rozporządzenia. W tym zakresie odniósł się w szczególności do twierdzeń skarżącej zawartych w w/w odwołaniu, zgodnie z którymi jej piec gazowy zgodny jest z wymogami zawartymi w § 175 ust. 2 rozporządzenia. Wskazał, że nawet w przypadku uznania tych twierdzeń za prawdziwe, niezgodne z ust. 3 wskazanej regulacji pozostaje odprowadzanie spalin z kotła zamontowanego w piwnicy, ponieważ nie została zachowana stosowna odległość od okien. Okoliczność ta znalazła również potwierdzenie w opinii technicznej sporządzonej dnia [...] r. przez W.K. na zlecenie skarżącej, w której wskazano w szczególności, że "wyrzut spalin przez zewnętrzną ścianę należy przeprowadzić zachowując odstęp od otworów drzwiowych i okiennych 0,5 m, co z przyczyn niezależnych nie jest możliwe do spełnienia". Organ wskazał też, że legalizacja obecnego kotła wymagałaby podłączenia do przewodu kominowego spalinowego murowanego z wkładem kominowym, brak jest jednak aktualnie wolnego przewodu. Jedynym rozwiązaniem byłoby dobudowanie nowego przewodu kominowego spalinowego, co w obecnej sytuacji nie jest możliwe, ponieważ skarżąca nie posiada prawa do dysponowania częściami wspólnymi budynku na cele budowlane, nie uzyskała również takiego prawa na mocy prawomocnego orzeczenia sądowego, a uczestnicy, jako współwłaściciele części wspólnych, nie wyrażają zgody na wykonanie jakichkolwiek robót budowlanych w tych częściach oraz na prowadzenie postępowania legalizacyjnego. Z w/w względów - zdaniem ŚWINB - nie jest możliwa legalizacja dokonanej przez skarżącą przebudowy instalacji, w związku z czym organ I instancji zobligowany był do wydania stosownych nakazów w trybie art. 51 Prawa budowlanego. Od w/w decyzji organu II instancji dnia [...]. E.S. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, domagając się: - uchylenia zaskarżonej decyzji i nałożenia na uczestników obowiązku zamurowania okien w ścianie wychodzących na ogród skarżącej oraz zalegalizowania istniejącej instalacji gazowej. Podniesiono w szczególności, powołując się na w/w opinię techniczną, iż zasadnym rozwiązaniem jest pozostawienie urządzenia w obecnym miejscu jego instalacji oraz, że nie stanowi ona żadnego zagrożenia. Uzasadniona jest przy tym likwidacja okien na poddaszu i strychu jako, że okna te znajdują się w pomieszczeniach dotkniętych samowolą budowlaną; - względnie zawieszenia postępowania do czasu odtworzenia wyburzonych kominów i naprawienia kominów zdewastowanych, nie nadających się do użytkowania, a także zwrotu kominów, "przydzielonych" w decyzji o pozwoleniu na budowę, a "bezprawnie przywłaszczonych" przez uczestników, co pomogłoby skarżącej przywrócić instalację gazową do stanu sprzed [...] r. Skarżąca wskazała przy tym, że PINB wydał już takie rozstrzygnięcie, nie nakazał jednak uczestnikom dokonania zwrotu kominów. Dnia 22 lutego 2021 r. skarga została uzupełniona poprzez złożenie wniosku o zwrot kosztów postępowania oraz dodatkowych wyjaśnień. W odpowiedzi na skargę z dnia 20 stycznia 2021 r., organ II instancji podtrzymał w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji stwierdzając, że zarzuty podniesione w skardze są bezzasadne i wniósł ojej oddalenie. Uczestnicy postępowania w pismach z dnia 30 kwietnia 2021 r. oraz z 7 maja 2021 r. zakwestionowali całość twierdzeń skarżącej podniesionych w skardze. Następnie skarżąca, w dwóch pismach z dnia 28 maja 2021 r., stanowiących odpowiedź na wskazane pisma uczestników, podtrzymała swoje stanowisko wyrażone w skardze, przecząc ich twierdzeniom, co do okoliczności w jakich doszło do przebudowy objętej postępowaniem instalacji gazowej oraz co do innych spornych pomiędzy nimi robót zrealizowanych na przestrzeni kilkudziesięciu lat w stanowiącym ich współwłasność budynku. Wobec tego, że przewodniczący wydziału na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374, z późn. zm.), zarządził rozpoznanie niniejszej sprawy na posiedzeniu niejawnym, o czym strony zostały poinformowane, skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy z uwagi na intensyfikację rozwoju epidemii, mogłoby bowiem wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących, a nie można jej było przeprowadzić na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem brak jest dostatecznych podstaw do przyjęcia, ża zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa dającym podstawę do jej wzruszenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lub pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., zwanej dalej ustawą p.p.s.a.). W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego pozostaje poza sporem, że objęte zaskarżoną decyzją roboty budowlane polegające na przebudowie istniejącej w piwnicy budynku instalacji gazowej, zostały zrealizowane w [...] r. przez skarżącą bez wymaganego pozwolenia na budowę. Polegały one m.in. na zmianie lokalizacji umieszczonego w tym pomieszczeniu pieca gazowego poprzez jego umieszczenie na ścianie wewnętrznej budynku, z wyprowadzeniem przewodem poprzez tę ścianę powstających w tym piecu spalin. Takie usytuowanie tego wyprowadzenia spalin jest niezgodne z treścią powoływanego przez organy orzekające § 175 ust. 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, w brzmieniu tego przepisu obowiązującego zarówno w dacie realizacji robót jak i w dacie wydawania zaskarżonej decyzji. Wyprowadzenie tych spalin usytuowane jest bowiem w odległości mniejszej niż 0,5 m od najbliższej krawędzi otwieranego okna w budynku. Wynika to zarówno z opracowanej na zlecenie skarżącej opinii technicznej autorstwa W.K. z dnia [...] r., jak i z jego zeznań w charakterze świadka w dniu [...] r. Legalizacja takiego usytuowania pieca gazowego i wylotu jego spalin byłaby zatem możliwa tylko po spełnieniu warunków o jakich mowa zarówno w tej opinii, jak i w opinii technicznej tego autora z dnia [...] r.. Wiązałoby się to z poniesieniem przez skarżącą znacznych nakładów finansowych oraz uzyskaniem zgody na takie roboty współwłaścicieli budynku, którą to zgodą skarżąca nie dysponowała. Nie zadeklarowała też gotowości likwidacji okien dla spełnienia warunków o jakich mowa w § 175 ust. 3 warunków technicznych. W tej sytuacji zasadnie przyjęły organy, że brak jest podstaw do legalizacji objętych postępowaniem robót budowlanych poprzez doprowadzenie ich do stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie decyzji opartej na treści art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Uzasadniało to wydanie na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 tego aktu prawnego nakazu odłączenia objętego postępowaniem pieca gazowego i zamurowania otworu odprowadzającego z niego spaliny, usytuowanego w ścianie zewnętrznej budynku. W tym względzie prawnego znaczenia nie miały liczne okoliczności podnoszone przez skarżącą i uczestników związane z trwającym pomiędzy nimi od kilkudziesięciu lat konfliktem, dotyczącym współkorzystania z budynku i legalnością realizacji innych podejmowanych w tym budynku robót budowlanych. Nie miały one bowiem wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji w świetle mających zastosowanie przepisów prawa materialnego, w zakresie których sprawa została dostatecznie wyjaśniona i rozważona do końcowego jej załatwienia. Z powyższych względów skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. mr