II SA/Gl 940/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek Sędziowie Sędzia NSA Leszek Kiermaszek (spr.) Sędzia WSA Włodzimierz Kubik Protokolant starszy referent Ewa Jędrasik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi R. W. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie dotyczącej wymeldowania z pobytu stałego uchyla zaskarżone postanowienie i orzeka, że nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Postanowieniem z dnia [...]r. nr [...], wydanym na podstawie art. 134 kpa, Wojewoda [...]stwierdził uchybienie terminu do wniesienia przez R. W. odwołania od decyzji Prezydenta Miasta C. z dnia [...]r. nr [...] orzekającej o jego wymeldowaniu z pobytu stałego z lokalu położonego w C. przy ulicy [...]. W uzasadnieniu tego postanowienia Wojewoda wskazał, że w toku postępowania pierwszoinstancyjnego nie zdołano ustalić miejsca pobytu R. W.. Wobec tego organ wystąpił do Sądu Rejonowego w C. z wnioskiem o wyznaczenie przedstawiciela dla osoby nieobecnej, a prawomocnym postanowieniem tego Sądu z dnia [...] r., sygn. akt [...], ustanowiono przedstawiciela w osobie M. W.-S.. Następnie Wojewoda stwierdził, że odpis decyzji organu pierwszej instancji o wymeldowaniu R. W. doręczony został ustanowionemu przedstawicielowi w dniu [...] 2006 r., co oznacza, że termin do wniesienia odwołania upływał w dniu [...] 2006 r. Tymczasem R. W. odwołanie od tej decyzji wniósł dopiero w dniu [...] 2006 r., tj. po upływie terminu, o którym mowa w art. 129 § 2 kpa. Wojewoda zwrócił uwagę, że bieg terminu do wniesienia odwołania w niniejszej sprawie rozpoczął się od dnia, w którym doręczono decyzję przedstawicielowi, nie zaś od dnia dowiedzenia się przez stronę o wydaniu decyzji. Skoro odwołanie wniesiono po upływie ustawowego terminu do jego wniesienia, istniały warunki do wydania postanowienia przez organ odwoławczy o stwierdzeniu uchybienia terminu. Na powyższe postanowienie Wojewody [...] R. W. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W uzasadnieniu tej skargi podniósł, że o wydaniu decyzji orzekającej o wymeldowaniu z pobytu stałego dowiedział się dopiero w [...] 2006 r. po przyjeździe do Polski. W toku postępowania nie informowano go o wszczęciu i prowadzeniu postępowania, w tym czasie dwukrotnie był w kraju /w [...] 2005 r. i [...] 2006 r./. Poza granicami kraju przebywa zaś wyłącznie w związku z zatrudnieniem. Utrzymuje kontakt z synami, ze szkołą, do której uczęszczają, z sąsiadami. Miejsce jego pobytu znała również żona, która posiada nadto adresy jego matki i rodzeństwa. Nie dopełniła również swego obowiązku ustanowiona kurator. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał dotychczasowe stanowisko i argumentację i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie z przyczyn w niej zawartych, ale z powodów, które Sąd administracyjny nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, wziął pod uwagę z urzędu, do czego upoważnia przepis art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, zwanej dalej Ppsa. W punkcie wyjścia rozważań zgodzić się przyjdzie ze stanowiskiem Wojewody, że wniesienie przez stronę odwołania od decyzji organu pierwszej instancji z uchybieniem terminu, o którym mowa w art. 129 § 2 kpa, stwarza podstawę do wydania przez organ odwoławczy postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu /art. 134 kpa/. Słusznie również wskazał Wojewoda, że w sytuacji gdy dla osoby nieobecnej wyznaczony został przez właściwy sąd przedstawiciel, bieg terminu do wniesienia odwołania rozpoczyna się po doręczeniu decyzji temu przedstawicielowi. Jednakże podstawowym warunkiem wydania przez organ odwoławczy postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania jest jednoznaczne ustalenie, że strona wniosła taki środek zaskarżenia. W rozpoznawanej sprawie Wojewoda przyjął jako okoliczność bezsporną, że pismo skarżącego z dnia [...] 2006 r., nadane na poczcie w dniu [...] 2006 r., stanowi odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta C. z dnia [...] 2006 r. orzekającej o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego. Jednakże analiza treści tego pisma, nazwanego "wnioskiem o przywrócenie meldunku", nie dostarcza tak jednoznacznych argumentów za potraktowaniem tego pisma jako odwołania. W piśmie tym mowa jest co prawda o bezprawnym wymeldowaniu, ale również, iż wnioskodawczyni A. W. ukryła przyczynę jego nieobecności w kraju, podała nieprawdziwe dane co do okresu nieobecności. Dokonując analizy treści tego pisma w ramach czynności wstępnych organu odwoławczego winien mieć Wojewoda na uwadze, że pismo to złożone zostało po upływie ponad 2 miesięcy od daty ostateczności decyzji orzekającej o wymeldowaniu. Zatem należało rozważyć, biorąc pod uwagę intencje autora wypływające z tego pisma, czy nie stanowi podania o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją o wymeldowaniu, względnie wniosku o ponowne zameldowanie, ewentualnie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji orzekającej o wymeldowaniu z jednoczesnym odwołaniem. O ile organowi odwoławczemu, w wyniku prawidłowo dokonanej analizy treści pisma skarżącego, nasunęłyby się wątpliwości co do charakteru pisma, intencji jakimi się kierował skarżący, należało go wezwać do złożenia oświadczenia w tym zakresie z pouczeniem, że nieusunięcie tego braku spowoduje pozostawienie pisma bez rozpoznania /art. 64 § 1 kpa/. W razie wątpliwości co do charakteru pisma, a takie w niniejszej sprawie zdaniem Sądu występują, organ nie może arbitralnie nadać biegu pismu niezgodnie z intencjami autora pisma. Całokształt rozważań skłania do konkluzji, iż organ odwoławczy traktując pismo skarżącego jako odwołanie nie motywując przy tym swego stanowiska dopuścił się naruszenia proceduralnej normy art. 134 kpa, co mogło mieć wpływ i to istotny na wynik sprawy. Gdyby bowiem pismo stanowiło wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją albo wniosek o zameldowanie nie mogło zostać wydane rozstrzygnięcie o treści jak w zaskarżonym postępowaniu. Z kolei gdyby pismo należało traktować jako wniosek o przywrócenie terminu z jednoczesnym wniesieniem odwołania, w pierwszej kolejności należało rozpoznać ten wniosek, zatem wydanie postanowienia o stwierdzeniu uchybienia terminu byłoby przedwczesne. Mając to na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa, jednocześnie orzekł, że do czasu uprawomocnienia się wyroku zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu /art. 152 Ppsa/. O kosztach postępowania nie orzeczono, gdyż skarżący do chwili zamknięcia rozprawy nie zgłosił wniosku o przyznanie należnych kosztów /art. 210 § 1 Ppsa/.