II SA/Gl 940/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Siudyka, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Asesor WSA Tomasz Dziuk (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 października 2022 r. sprawy ze skargi L.B. na postanowienie Wojewody Śląskiego z dnia 5 maja 2022 r. nr IFXIV.7840.6.14.2022 w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1) uchyla zaskarżone postanowienie; 2) zasądza od Wojewody Śląskiego na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewoda Śląski postanowieniem z dnia 5 maja 2022 r. nr IFXIV.7840.6.14.2022, stwierdził uchybienie przez L. B. (skarżący) terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta J. z dnia 10 maja 2021 r. nr [...] uchylającej – po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego – ostateczną decyzję tego organu z dnia 19 lutego 2014 r. nr[...], zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą skarżącemu (jako inwestorowi) pozwolenia na budowę oraz umarzającej postępowanie administracyjne. Jako podstawę prawną postanowienia Wojewoda wskazał art. 134 k.p.a. W uzasadnieniu postanowienia Wojewoda wskazał, że odwołanie skarżącego zostało złożone po terminie. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru kwestionowanej przez skarżącego decyzji Prezydenta Miasta z dnia 10 maja 2021 r. wynika, że została ona doręczona skarżącemu w dniu 14 maja 2021 r. Termin na wniesienie od niej odwołania upłynął więc z dniem 28 maja 2021 r. Natomiast odwołanie skarżący wniósł w dniu 25 stycznia 2022 r. tj. 242 dni po upływie czternastodniowego terminu na wniesienie odwołania. Wojewoda stwierdził zarazem, że skarżący nie złożył wniosku o przywrócenie terminu. W skardze na powyższe postanowienie Wojewody skarżący podniósł, że już w odwołaniu oraz dodatkowym piśmie z dnia 28 marca 2022 r. wyjaśniał, że decyzji Prezydenta Miasta z dnia 10 maja 2021 r. nie otrzymał, a o jej wydaniu dowiedział się z innej decyzji administracyjnej. Natomiast po zapoznaniu się z kserokopią zwrotnego potwierdzenia odbioru skarżący zastanawia się, czy widnieje tam podpis czy może parafka jego syna, który korespondencji zawierającej powyższą decyzję nie przekazał skarżącemu. Według skarżącego na zwrotnym potwierdzeniu odbioru powinien znajdować się czytelny podpis zawierający imię i nazwisko osoby odbierającej korespondencję. Ponadto stwierdzenie zawarte na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, wedle którego przesyłkę doręczono adresatowi (czyli skarżącemu) nie jest prawdziwe. W tym stanie rzeczy skarżący uważa, że w odniesieniu do niego w ogóle nie rozpoczął się bieg terminu do złożenia odwołania, albowiem nie doszło do skutecznego doręczenia decyzji jej adresatowi. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał dotychczas prezentowane stanowisko i argumentację prawną. Zaakcentował, że na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki zawierającej decyzję z dnia 10 maja 2021 r. widnieje adnotacja, że przesyłkę odebrał adresat, a zatem kwestia czytelności podpisu i tego, czy to podpis, czy parafka, nie ma znaczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona, bowiem zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Stanowiący podstawę prawną kontrolowanego postanowienia art. 134 k.p.a. stanowi, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Cytowany wyżej przepis nakłada na organy administracji obowiązek przeprowadzenia kontroli danego środka odwoławczego pod względem formalnym. Oznacza to, że pierwszą czynnością jaką winien podjąć organ po otrzymaniu odwołania jest sprawdzenie, czy wniesiony środek zaskarżenia jest dopuszczalny i czy został wniesiony w przepisanym terminie. Stwierdzenie przez organ odwoławczy, że przysługujący stronie środek zaskarżenia został wniesiony z uchybieniem terminu, powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji, wykluczająca merytoryczną kognicję organu odwoławczego. Wskazać również należy, że kategoryczne określenie "organ odwoławczy stwierdza" oznacza obowiązek organu odwoławczego stwierdzenia uchybienia terminu w sytuacji, gdy odwołanie zostało wniesione po jego upływie. Stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania na podstawie art. 134 k.p.a. winno być poprzedzone dokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego, co do tego, czy strona odwołująca się z całą pewnością przekroczyła termin określony w art. 129 § 2 k.p.a. W realiach rozpoznawanej sprawy Wojewoda stwierdzając, że skarżący uchybił ustawowemu terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta wskazał, iż z akt sprawy wynika, że decyzja organu I instancji została skutecznie doręczona skarżącemu w dniu 14 maja 2021 r. Tymczasem, zdaniem Sądu, treść znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru nie pozwalała na takie stwierdzenie. Co prawda, na drugiej stronie zwrotnego potwierdzenia zaznaczono, że przesyłkę zawierającą decyzję z dnia 10 maja 2021 r. doręczono adresatowi. Jednak zaznaczenie takiej adnotacji nie powoduje, że bez znaczenia pozostaje okoliczność, komu faktyczne wydano doręczaną przesyłkę oraz kto podpisał się jako odbierający ją adresat. W sytuacji, w której w miejscu przeznaczonym na podpis adresata znajduje się wyłączenie tzw. parafka (nie pozwalająca w realiach rozpoznawanej sprawy na ustalenie nazwiska osoby, która ją zamieściła), a nie czytelny podpis, to wówczas organ nie może bezkrytycznie zakładać, że przesyłka została doręczona jej adresatowi. W sytuacji zaś, w której w odwołaniu skarżący wyraźnie wskazał, ze decyzji organu I instancji nie otrzymał, organ powinien wyjaśnić, czy widniejąca w miejscu przeznaczonym na podpis parafka pochodzi od skarżącego czy też od innej osoby. Tymczasem w realiach rozpoznawanej sprawy organ takich wyjaśnień nie poczynił, przypisując - w istocie z góry - rozstrzygające znaczenie adnotacji zawartej na drugiej stronie zwrotnego potwierdzenia odbioru, według której przesyłkę doręczono jej adresatowi. Świadczy to naruszeniu przez organ wymogów wynikających z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przy czym naruszenia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stwierdzenie uchybienia terminu może nastąpić wyłącznie wtedy, gdy nie ma wątpliwości dotyczących tego, od kiedy dany termin zaczął biec. W przypadku zaś powstania takich wątpliwości powinny one zostać wyjaśnione w ramach badania formalnej dopuszczalności odwołania. Takiego wyjaśnienia Wojewoda zaniechał pomimo, że w świetle twierdzeń zawartych w odwołaniu przesyłka zawierająca decyzję z dnia 10 maja 2021 r. nie została doręczona skarżącemu. Wobec zaś tego zaniechania za przedwczesne należało uznać zastosowanie art. 134 k.p.a. i oparte o ten przepis stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., w skrócie "p.p.s.a."), orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 p.p.s.a, które to przepisy pozwalają na rozpoznanie sprawy we wskazanym trybie, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Ponownie rozpoznając sprawę, biorąc pod uwagę wiążące stanowisko Sądu wyrażone w uzasadnieniu niniejszego wyroku oraz korzystając z możliwości jakie daje art. 50 k.p.a. Wojewoda wezwie zarówno skarżącego, jak i jego syna (wskazanego przez skarżącego jako odbiorca przesyłki) do złożenia wyjaśnień dotyczących potwierdzenia odbioru przesyłki zawierającej decyzję z dnia 10 maja 2021 r. i ustali, kto odebrał przesyłkę zawierającą wskazaną na wstępie decyzję oraz kto na zwrotnym potwierdzeniu odbioru z dnia 14 maja 2021 r. (nr[...]) potwierdził jej odbiór. W przypadku ustalenia, że potwierdzenia tego nie dokonał skarżący oraz, że to nie on przesyłkę z powyższą decyzją odebrał, znajdujące się w aktach sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru nie będzie brane pod uwagę przy ustaleniu daty, od której rozpoczął bieg termin do wniesienia przez skarżącego odwołania.