II SA/Gl 941/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędzia NSA Łucja Franiczek, Protokolant Grzegorz Śliwa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2010 r. sprawy ze skargi G. S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia środka odwoławczego w sprawie dotyczącej rozbiórki obiektu budowlanego 1) uchyla zaskarżone postanowienie i orzeka, że nie podlega ono wykonaniu; 2) zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] wydanym na podstawie art. 134 kpa [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. stwierdził, że odwołanie G. S. od decyzji nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia [...] r. znak [...] nakazującej mu rozbiórkę reklam usytuowanych na działce nr [...] wzdłuż drogi krajowej nr [...] w Z zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia określonego w art. 129 § 2 kpa. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy stwierdził, że decyzję organu pierwszej instancji G. S. otrzymał w dniu [...]r., ( w czwartek ), zatem termin do wniesienia odwołania upłynął [...]r. (czwartek ). Odwołanie datowane [...]r. zostało jednakże wniesione w dniu [...]r. , czyli z jednodniowym uchybieniem terminu. W odwołaniu ani w odrębnym piśmie nie został przy tym sformułowany wniosek o przywrócenie uchybionego terminu. Rozpoznanie takiego odwołania stanowiłoby zatem rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. W skardze do sądu administracyjnego na powyższe postanowienie pełnomocnik G. S. wniósł m.in. o jego uchylenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zarzucił, że postanowienie to zostało wydane z naruszeniem art. 134 kpa w zw. z art. 40 § 1, art. 42 § 1 i art. 44 § 1 kpa. Podniósł, że decyzja organu pierwszej instancji została doręczona przez pocztę na adres firmy skarżącego pod którym znajduje się pasaż handlowy wykorzystywany na prowadzenie działalności przez kilkunastu przedsiębiorców. Przesyłka adresowana do skarżącego została odebrana przez E. M., która ani nie jest zatrudniona przez skarżącego ani też nie została przez niego upoważniona do odbioru korespondencji. Skarżącego nie łączy z nią również żadna inna umowa dotycząca np. obsługi biurowej. Pracuje ona na sąsiednim stanowisku handlowym, gdzie prowadzi punkt zajmujący się zakładami bukmacherskimi. Adnotacja poczyniona na dowodzie doręczenia decyzji, iż jest ona jakoby sekretarką skarżącego została uczyniona bezprawnie i nie odpowiada prawdzie. W tym względzie powołał się pełnomocnik skarżącego na dołączone do skargi oświadczenie E. M. z dnia [...] r. W świetle treści art. 43 kpa nie powinna ona zatem otrzymać od doręczyciela przesyłki adresowanej do skarżącego. Skoro nie zastał on skarżącego to powinien złożyć pismo w urzędzie pocztowym a dla skarżącego pozostawić stosowne zawiadomienie. W dniu nadejścia przesyłki skarżący nie był obecny w miejscu pracy ( przebywał na urlopie ) i z treścią przesyłki mógł się zapoznać dopiero [...]r. od której to daty powinien być liczony termin do wniesienia odwołania. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Stwierdził, że w świetle treści art. 42 § 1 kpa nie było wykluczone doręczenie decyzji skarżącemu jako przedsiębiorcy w siedzibie przedsiębiorstwa również do rąk osoby upoważnionej do odbioru korespondencji. Za taką osobę należało zaś uznać E. M., która już wcześniej w toku postępowania administracyjnego podejmowała pod tym samym adresem kierowaną do skarżącego korespondencję potwierdzając to swoim podpisem jako jego sekretarka, czego skarżący wcześniej nie kwestionował ( nie zaprzeczał ). Nie kwestionował również wówczas, że nie jest ona osobą upoważnioną do odbioru kierowanej do niego korespondencji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga musiała zostać uwzględniona albowiem w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego brak jest zdaniem Sądu dostatecznych podstaw do odparcia sformułowanego w niej zarzutu wydania zaskarżonego postanowienia z naruszeniem powołanych w skardze przepisów postępowania administracyjnego ( kpa ). W świetle obowiązującego prawa nie ma przy tym znaczenia, że do naruszenia tych przepisów doszło ewentualnie bez winy organu, a z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Oceniając legalność zaskarżonego postanowienia Sąd był bowiem zobowiązany wziąć pod uwagę obiektywny stan rzeczy. W świetle treści art. 129 § 2 kpa nie może ulegać wątpliwości, że przewidziany tym przepisem termin do wniesienia odwołania jest liczony od faktycznego doręczenia decyzji wnoszącej odwołania stronie ( gdy odebrała ona decyzję osobiście ) czy też od doręczenia decyzji kierowanej do adresata innej osobie ale uprawnionej do odbioru kierowanych do niej pism, względnie od daty domniemanego doręczenia w sposób zastępczy ( art. 44 kpa ). W każdym jednak przypadku doręczenia w inny sposób niż adresatowi osobiście, musi być zgodne z obowiązującymi przepisami. Tylko bowiem wówczas doręczenie takie stwarza domniemanie doręczenia w określonej dacie pisma adresatowi. Domniemanie takie nie zachodzi gdy sposób doręczenia obowiązujące przepisy narusza. Wówczas bowiem za datę doręczenia należy przyjąć faktyczną datę w której pismo do adresata dotarło ( w której z treścią pisma mógł się on zapoznać). Sąd stoi przy tym na stanowisku, że zgodnie z treścią art. 42 § 1 kpa pisma mogą być doręczane osobie fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą w siedzibie jej przedsiębiorstwa jako faktycznego miejsca jej pracy, zwłaszcza w sytuacji gdy taki adres wskazuje sama strona jako adres do korespondencji, a taka niewątpliwie zachodzi w rozpoznawanej sprawie. Koniecznym warunkiem skuteczności takiego doręczenia jest jednak doręczenie pisma osobie uprawnionej przez adresata – przedsiębiorcę do odbioru kierowanych do niego pism. Doręczający powinien się zatem upewnić, że osoba której doręcza pismo takim upoważnieniem się legitymuje. W tym względzie nie wystarczy przekonanie doręczyciela, czy też powoływanie się na fakt, że wcześniej taki sposób doręczenia nie był przez adresata kwestionowany. W świetle treści art. 33 § 2 kpa, który ma zdaniem Sądu zastosowanie również do udzielania pełnomocnictw do odbioru korespondencji przez osoby fizyczne, pełnomocnictwo takie powinno być udzielone na piśmie. Wobec powyższego przyjęcie domniemania, że decyzja organu pierwszej instancji została doręczona skarżącemu w dniu [...] r. wymagało wykazania, że potwierdzająca odbiór tej decyzji E. M. była faktycznie upoważniona przez skarżącego do odbioru kierowanej do niego na podany adres korespondencji. Istnieniu takiego upoważnienia zarówno skarżący jak i E. M. jednak zaprzeczają ( zobacz również oświadczenie E. M. z dnia [...] r. – karta 6 akt sądowych), zaś organ odwoławczy dowodu na okoliczność przeciwną nie przedstawił. W konsekwencji trudno przyjąć w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, że zgodnie z obowiązującym przepisem decyzja organu pierwszej instancji została doręczona skarżącemu w dniu [...] r. W takiej zaś sytuacji wydanie postanowienia o uchybieniu terminu opartego na treści art. 134 kpa, należy uznać co najmniej za przedwczesne. Wcześniej należało bowiem wyjaśnić, czy istotnie E. M. była uprawniona przez skarżącego do odbioru kierowanej do niego korespondencji. Nie była w tym względzie wystarczająca adnotacja na dowodzie doręczenia wskazująca E. M. jako "sekretarkę", w sytuacji gdy w sprawie nie zachodzi przypadek o jakim mowa w art. 45 i nie istniało domniemanie, że osoba czynna w lokalu skarżącego ( nawet gdyby przyjąć, że doręczenie faktycznie w tym lokalu nastąpiło, czemu skarżący zaprzecza ) jest uprawnioną do odbioru korespondencji. Niewyjaśnienie tej podstawowej kwestii (zwłaszcza w sytuacji gdy składając odwołanie skarżący napisał, że decyzję organu I instancji otrzymał [...] co zresztą podważałoby w oczywisty sposób jego twierdzenie, zawarte w skardze, że z treścią przesyłki mógł się zapoznać dopiero [...] r.) nie pozwala Sądowi na podważenie sformułowanego w skardze zarzutu wydania zaskarżonego postanowienia, z naruszeniem art. 134 kpa w zw. z art. 40 § 1, art. 42 § 1 i art. 33 § 1 kpa. Skutkuje to uchyleniem zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu administracyjnym ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. zwanej dalej ustawą p.p.s.a.) Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy wyjaśni organ odwoławczy, m.in. w pierwszej kolejności w drodze reklamacji na poczcie, prawidłowość doręczenia decyzji organu I instancji do rąk E. M. dla potwierdzenia względnie zanegowania w tym względzie stanowiska skarżącego. W przedmiocie wykonalności zaskarżonego postanowienia orzeczono na podstawie art. 152 ustawy p.p.s.a., zaś o kosztach postępowania sądowego stosownie do jego wyniku na podstawie art. 200, art. 205 § 2, art. 209 i art. 211 tej ustawy oraz § 14 ust. 2 pkt 1c w zw. z § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych...( Dz. U. Nr 163 poz. 1349 ze zm.).