II SA/Gl 941/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Siudyka, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędzia WSA Rafał Wolnik (spr.), , , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 18 lutego 2021r. sprawy ze skargi K. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy 1) uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta B. z dnia [...] nr [...] 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Prezydent Miasta B. postanowieniem z dnia [...] r. odmówił obecnie skarżącemu K. J. wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją tego organu z dnia [...] r., nr [...], ustalającą warunki zabudowy dla budowy budynku mieszkalno-usługowego na działce nr 1, obręb L., przy ul. [...] w B. W uzasadnieniu wskazano, że wniosek o wznowienie postępowania został oparty o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., a zatem miesięczny termin do jego wniesienia liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Tymczasem ze złożonego przez skarżącego w dniu 17 czerwca 2011 r. pisma adresowanego do Urzędu Miasta w B. wynika, że już wtedy wiedział o decyzji z dnia [...] r. Na skutek wniesionego zażalenia na powyższe postanowienie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem, utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Kolegium wskazało na przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego regulujące instytucję wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją i podzieliło ustalenia i rozważania organu I instancji. Stwierdziło, że postępowanie wznowieniowe ma charakter dwuetapowy. Pierwszy etap sprowadza się do formalnej oceny dopuszczalności wznowienia postępowania. Dopiero pozytywna ocena dopuszczalności wznowienia, zakończona postanowieniem o wznowieniu postępowania, pozwala na przejście do drugiego etapu tj. do postępowania rozpoznawczego, w ramach którego organ bada, czy kwestionowana decyzja jest dotknięta wadami kwalifikowanymi. W ocenie Kolegium, w rozpoznawanej sprawie nie doszło do przejścia do drugiego ze wskazanych etapów, gdyż wznowienie postępowania okazało się niedopuszczalne z uwagi na uchybienie przez skarżącego terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania. Kolegium podzieliło również stanowisko organu I instancji o braku konieczności udostępnienia skarżącemu akt sprawy w związku z faktem stwierdzenia braku zachowania terminu wynikającego z art. 148 k.p.a. i brakiem uznania go za stronę postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] r. W skardze na powyższe postanowienie skarżący nie zgodził się z zaskarżonym postanowieniem, domagając się rozpoznania sprawy przez sąd. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując przy tym swoje dotychczasowe stanowisko. W piśmie procesowym z dnia 10 września 2020 r. skarżący nie wyraził zgody na "postępowanie w trybie uproszczonym". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnić przyjdzie, w szczególności wobec braku zgody skarżącego na rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, że sprawę rozpoznano w tym trybie na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie jest postanowieniem kończącym postępowanie, a zatem jednym z wymienionych w powołanym przepisie. Sam charakter zaskarżonego postanowienia przesądza o możliwości rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. Ustawodawca nie uzależnił w tym przypadku możliwości rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym od woli stron. Ewentualne skierowanie takiej sprawy na rozprawę nie może też być wprost efektem złożenia wniosku w tym przedmiocie. Dlatego też, mimo że skarżący w piśmie procesowym z dnia 10 września 2020 r. nie wyraził zgody na rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, to uwzględniając treść art. 122 p.p.s.a. powyższy wniosek nie wiązał Sądu, co oznacza, iż możliwym było skierowanie sprawy na posiedzenie niejawne (por.: B. Dauter w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z komentarzem pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2015 r., str. 527). W tej sytuacji Sąd rozpoznał niniejszą sprawę w trybie uproszczonym, mając ponadto na uwadze, że w związku z intensyfikacją rozwoju epidemii przeprowadzenie rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących, a nie można jej przeprowadzić na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku (zob.: art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - Dz.U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.). Przechodząc do merytorycznego rozpoznania skargi, stwierdzić przyjdzie, że zasługiwała ona na uwzględnienie, pomimo braku precyzyjnego określenia w jej treści naruszenia prawa lub interesu prawnego. Przypomnieć wypadnie, że warunkiem formalnym, od spełnienia którego uzależnione jest wszczęcie i prowadzenie postępowania wznowieniowego w trybie art. 145 k.p.a., jest dochowanie miesięcznego terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania. Termin ten rozpoczyna swój bieg od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (art. 148 § 1 k.p.a.). Upływ tego terminu wyklucza możliwość prowadzenia postępowania i stwarza podstawę do odmowy wznowienia. W rozpoznawanej sprawie to właśnie kwestia dochowania wspomnianego terminu ma kluczowe znaczenie dla oceny działań podejmowanych przez organy obu instancji. Stoją bowiem one na stanowisku, że strona o decyzji objętej wnioskiem o wznowienie (tj. decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] r., nr [...]), dowiedziała się w 2011 r., co wynika z pisma skarżącego z dnia 17 czerwca 2011 r. Tym samym złożenie wniosku o wznowienie postępowania w dniu 11 marca 2020 r. oznacza, że termin o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. nie został dochowany, co w ich ocenie dawało podstawę do odmowy wznowienia postępowania w oparciu o art. 149 § 3 k.p.a. Zauważyć trzeba jednak, że z treści pisma z dnia 2011 r. wynika, iż skarżący podnosił kwestię zasięgu oddziaływania obiektu, wedle jego oceny, obejmującego również należącą doń nieruchomość, co wiązało się z niekorzystnymi oddziaływaniami na nią. Treść tego wystąpienia, pomimo pewnej niejednoznaczności, mogła nasuwać uzasadnione wątpliwości odnośnie jego charakteru, a konkretnie tego, czy nie zawiera ono żądania wszczęcia i przeprowadzenia postępowania mającego na celu weryfikację prawidłowości wydanej decyzji. Tymczasem żaden z organów nie podjął się wyjaśnienia dalszych losów procesowych wspomnianego pisma. W szczególności zaś nie ustalono, czy potraktowano je jako odrębny wniosek o wznowienie postępowania, czy też jako skargę złożoną w trybie art. 227 i nast. k.p.a. W tym ostatnim przypadku rozważenia wymagałoby ustalenie, czy organ nadał takiej skardze bieg zgodnie z treścią art. 235 § 1 k.p.a. Niezależnie od tego jak potraktowano wspomniane wystąpienie, kwestia ta ma istotne znaczenie dla ustalenia, czy pismo z dnia 11 marca 2020 r. w istocie jest pierwszym w niniejszej sprawie wnioskiem o wznowienie postępowania, czy też traktować należy je jako swoiste nawiązanie do wcześniej złożonego wniosku, który przez dziewięć lat nie został rozpatrzony. Na marginesie jedynie odnotować trzeba, że we wniosku z dnia 11 marca 2020 r. skarżący podniósł kwestią pominięcia go jako strony postępowania, co wypełniało przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Zarazem zbliżone argumenty podniesione zostały przezeń we wspomnianym piśmie z dnia 17 czerwca 2011 r., co wobec faktu, że organy dysponowały tym dokumentem i znana była im jego treść, powinno skłonić je do poczynienia ustaleń w tej kwestii. Żaden z organów prowadzących postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie nie podjął jakichkolwiek kroków, które pozwoliłyby rozwiać sygnalizowane wątpliwości pomimo, że jak wynika z powyższego, mogło to mieć zasadniczy wpływ na dalszy bieg postępowania. Ocena postawy organów prowadzi do jednoznacznego wniosku, że doszło do naruszenia art. 7 k.p.a. statuującego zasadę prawdy obiektywnej. Wobec tego uznać przyjdzie, że bez wyjaśnienia wskazanych wyżej okoliczności, odmowa wznowienia postępowania ze względu na niedochowanie terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a., jest przedwczesna i prowadzi do niczym nieuzasadnionego ograniczenia praw procesowych strony. Prowadząc ponownie postępowanie organ przede wszystkim ustali dalsze losy pisma skarżącego z dnia 17 czerwca 2011 r. i od tego uzależni dalszy tok prowadzonego postępowania. Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 135, w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania rozstrzygnięto w oparciu o art. 200 w zw. z art. 210 § 2 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżącego kwotę 100,00 zł, stanowiącą równowartość uiszczonego w sprawie wpisu sądowego.