II SA/Gl 943/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.), Protokolant specjalista Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi D.F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę. Wnioskiem z dnia [...] r. Komendant Wojewódzki Policji w K., działając na podstawie art. 99 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (obecnie t.j.: Dz. U. 2014 r., poz. 600 z późn. zm.), zwrócił się do Starosty R. o skierowanie D.F. na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że ww. w okresie od [...] r. wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego uzyskując łącznie 26 punktów czym wypełnił dyspozycję art. 82 ust. 1 pkt. 4 lit. b ustawy o kierujących pojazdami. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Starosta [...], działając na podstawie art. 99 ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami skierował D.F., posiadającego uprawnienia do kierowania pojazdami kat. B, na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu w terminie miesiąca od dnia, w którym decyzja o skierowaniu stanie się ostateczna oraz zobowiązał ww. do przedstawienia staroście odpowiedniego orzeczenia psychologicznego w terminie 3 miesięcy od dnia, w którym decyzja o skierowaniu stanie się ostateczna. W wyniku złożonego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r. nr [...] uchyliło zaskarżoną decyzję w części dotyczącej wyznaczenia terminu do wykonania obowiązku poddania się badaniu oraz przedstawienia staroście odpowiedniego orzeczenia i w tym zakresie umorzyło postępowanie. W pozostałej części, kierującej stronę na badanie, Kolegium utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu Kolegium wyjaśniło, że wyznaczenie w osnowie decyzji terminu do wykonania obowiązku poddania się badaniu psychologicznemu w zakresie psychologii transportu oraz wyznaczenie terminu na przedstawienie staroście odpowiedniego orzeczenia psychologicznego nie znajduje podstawy prawnej. Z uwagi na nieprzedstawienie przez D.F. orzeczenia psychologicznego o istnieniu lub brak[...] pismem z dnia [...] r. zawiadomił stronę o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zatrzymania prawa jazdy kat. B. W dniu [...] r. strona zapoznała się z aktami sprawy. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Starosta [...], działając na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o kierujących pojazdami orzekł o zatrzymaniu D. F. prawa jazdy kategorii B nr [...]. W uzasadnieniu organ przedstawił okoliczności faktycznie sprawy, a następnie wskazał, iż stosownie do przywołanej wyżej normy starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, w przypadku gdy osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem nie przedstawiła w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem, o którym mowa w art. 84 ust. 1. Organ wskazał następnie, że wspomnianą wyżej decyzją Starosty R. nr [...], uchyloną w części dotyczącej wyznaczenia terminu do wykonania obowiązku poddania się badaniu, przedstawienia staroście odpowiedniego orzeczenia i w tym zakresie umorzonym postępowaniu oraz utrzymaną w mocy w pozostałej części decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] D.F. został skierowany na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu. Decyzja SKO w K. została doręczona stronie dnia [...] r. i zgodnie z art. 16 § 1 k.p.a. stała się ostateczna. Z momentem, gdy decyzja w sprawie skierowania na badanie psychologiczne stanie się ostateczna podlega wykonaniu i strona ma obowiązek poddania się takiemu badaniu. Jeżeli po upływie stosownego terminu (ocena tej "stosowności" należy do organu administracji publicznej) strona nie wykona obowiązku organ podejmuje wówczas czynności zmierzające do zatrzymania prawa jazdy. D.F. skierowany na badanie psychologiczne decyzją ostateczną z dniem [...] r. nie przedstawił orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem. Tym samym została spełniona przesłanka obligująca organ do wydania decyzji administracyjnej o zatrzymaniu prawa jazdy. W odwołaniu od ww. decyzji D.F. podniósł, że do chwili obecnej nie został mu wskazany przez Starostę wymagany termin, w którym byłby zobowiązany do przedstawienia takiego orzeczenia. Ww. podniósł również, że SKO w K. uchyliło decyzję Starosty R. w części dotyczącej wyznaczenia terminu do wykonania obowiązku poddania się badaniu i w tym zakresie postępowanie zostało umorzone. Odwołujący się zwrócił uwagę, iż nie można nakładać sankcji za uchybienie tym terminom, które nie zostały wskazane. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało zaskarżoną doń decyzję pierwszoinstancyjną w mocy. W uzasadnieniu zrelacjonowało przebieg dotychczasowego postępowania administracyjnego, a następnie wskazało, iż brak podstawy prawnej do wyznaczenia w decyzji opartej na art. 99 ust. 2 pkt. 2 ustawy o kierujących pojazdami okresu, w którym skierowany zobligowany jest poddać się badaniu nie oznacza, że strona nie jest związana żadnym w tym zakresie terminem. Przeciwnie, niedopuszczalność wskazania terminu takiego w decyzji kierującej na badania psychologiczne oznacza, że stosowane w tej mierze winny być ogólne unormowania w zakresie wykonalności ostatecznych decyzji. Oznacza to, że niezwłocznie z chwilą otrzymania ostatecznej decyzji kierującej na badania psychologiczne strona winna podjąć czynności zmierzające do poddania się takim badaniom. Niepodjęcie czynności takich i niepoddanie się badaniom obliguje bowiem organ do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 12 czerwca 2013 r. sygn. akt II SA/Gl 77/13). Ze zgromadzonej dokumentacji wynika, że D.F. nie poddał się przedmiotowemu badaniu zatem decyzję o zatrzymaniu mu prawa jazdy uznać należy za w pełni zasadną. Pismem z dnia [...] r. D. F. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na ww. decyzję Kolegium wnosząc o jej uchylenie w całości. W uzasadnieniu podniósł, że decyzją Starosty R. z dnia [...] r., został skierowany na badanie psychologiczne w zakresie transportu, przy czym w decyzji tej został wyznaczony termin miesiąca na poddanie się tym badaniom od dnia kiedy decyzja stanie się ostateczna. Od tej decyzji złożył odwołanie i w wyniku jego rozpoznania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r. uchyliło zaskarżoną decyzję w części dotyczącej wyznaczenia terminu do wykonania obowiązku poddania się badaniu i w tym zakresie postępowanie została umorzone. Kierując się takim rozstrzygnięciem Kolegium skarżący przyjął, że nie obliguje go żaden termin na przystąpienie do badania. Zdziwiło go zatem pismo Starosty R., w którym został poinformowany, że Starosta wszczął postępowanie administracyjne zmierzające do zatrzymania mu prawa jazdy, gdyż nie zgłosił się w wyznaczonym terminie na badanie psychologiczne. Po doręczeniu tego pisma niezwłocznie udał się do Starostwa Powiatowego w R. z prośbą o wyjaśnienie kiedy został mu wyznaczony termin na przeprowadzenie badania, biorąc pod uwagę treść decyzji SKO w K. z dnia [...] r., nie uzyskał jednak żadnej merytorycznej odpowiedzi. Organ pierwszej instancji stwierdził jedynie, że był zobowiązany wykonać badania i obowiązku tego nie wykonał i wobec tego zostanie wydana decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy. Zdaniem skarżącego żaden z organów orzekających w sprawie nie poinformował go, że obowiązek poddania się badaniom powinienem wykonać niezwłocznie. Co więcej został wprowadzony w błąd przez SKO w K., które decyzją z dnia [...] r. uchyliło zaskarżoną decyzją Starosty R. właśnie w zakresie wyznaczenia terminu na poddanie się badaniom psychologicznym. Obecnie został obciążony sankcją w postaci zatrzymania prawa jazdy z powodu niewykonania badania psychologicznego w terminie, w sytuacji gdy termin ten nie został mu zakomunikowany. Wyżej opisane postępowanie w jego ocenie narusza podstawową zasadę postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 8 k.p.a., nakazującą prowadzić postępowanie administracyjne w taki sposób, aby budzić zaufanie obywateli do organów administracji. Skarga została wniesiona w terminie. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty, które zawarł był w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez m.in. kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. 2012, poz. 270 z późn. zm., zwanej dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że nie jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie, a tym samym przedmiotowa skarga, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie mogła zostać uwzględniona. W szczególności Sąd nie stwierdził wydania kontrolowanej decyzji z naruszeniem przepisów prawa materialnego mającym wpływ na wynik sprawy czy z naruszeniem przepisów prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy też z innym naruszeniem przepisów postępowania mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazać w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 82 ust. 1 pkt 4 lit. b cytowanej wyżej ustawy o kierujących pojazdami badaniu psychologicznemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem podlega kierujący motorowerem, pojazdem silnikowym lub tramwajem, jeżeli przekroczył liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Stosownie natomiast do art. 99 ust. 2 pkt. 2 tejże ustawy starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na badanie psychologiczne w zakresie psychologii transportu, na wniosek organu kontroli ruchu drogowego, jeżeli kierowca przekroczył liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego. W przypadku zaś gdy osoba skierowana na badanie nie przedstawiła w wymaganym terminie orzeczenia o istnieniu lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem to stosownie do art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. b tejże ustawy starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem. Decyzja ta ma charakter decyzji związanej, co oznacza że organ administracyjny nie działa w ramach uznania administracyjnego. Przy stwierdzeniu okoliczności, o których mowa powyżej, organ administracyjny zobowiązany jest bowiem do zatrzymania prawa jazdy osobie, która pomimo skierowania nie przedłożyła odpowiedniego orzeczenia, a tym samym stwarzać może zagrożenie zarówno dla siebie jak i innych uczestników ruchu drogowego. Bezspornym w sprawie jest, iż D. F. nie poddał się badaniu, na które został skierowany, a w konsekwencji nie przedłożył organowi stosownego orzeczenia. Tym samym Starosta Raciborski uprawniony był i jednocześnie zobowiązany do wydania decyzji w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy. Argumenty podnoszone w tej mierze przez skarżącego są niemożliwe do zaakceptowania. Skarżący, przyznając bowiem, że nie poddał się badaniom, wywodzi, iż organ wprawdzie początkowo wskazał mu termin, w którym obowiązany jest na badania się zgłosić ale następnie Kolegium w tej części decyzję pierwszoinstancyjną uchyliło. Oznacza to zdaniem skarżącego, że żaden termin w tym zakresie go nie wiązał i nie poddając się badaniom nie naruszył prawa. Pozostawał zaś w nieświadomości co do tego, że jak obecnie twierdzą organy, winien był zgłosić się na badanie niezwłocznie. Podkreślenia zatem wymaga, iż jak słusznie powtórzyło w ślad za innymi wyrokami tut. Sądu Kolegium, że brak podstawy prawnej do wyznaczenia w decyzji opartej na art. 102 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy o kierujących pojazdami okresu, w którym skierowany zobligowany jest poddać się badaniu nie oznacza, że strona nie jest związana żadnym w tym zakresie terminem. Przeciwnie, niedopuszczalność wskazania terminu takiego w decyzji kierującej na badania psychologiczne oznacza, że stosowane w tej mierze winny być ogólne unormowania w zakresie wykonalności ostatecznych decyzji. Oznacza to, że niezwłocznie z chwilą otrzymania ostatecznej decyzji kierującej na badania psychologiczne strona winna podjąć czynności zmierzające do poddania się takim badaniom. Niepodjęcie czynności takich i niepoddanie się badaniom obliguje bowiem organ do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Z kolei argumentacji skarżącego o pozostawaniu w nieświadomości co do obowiązku poddania się badaniom przeczy nie tylko treść ostatecznej decyzji kierującej na badanie (utrzymana w mocy przez organ II instancji) lecz także późniejsze zachowanie skarżącego. Nie tylko bowiem nie poddał się stosownym badaniom w okresie pomiędzy otrzymaniem decyzji ostatecznej kierującej go na badanie a wszczęciem postępowania w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy, ale jak wynika z jego oświadczenia złożonego w trakcie rozprawy przed tut. Sądem, nie poddał się im także po zapoznaniu się z aktami sprawy po wszczęciu przez organ postępowania w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy, ani też nigdy w okresie późniejszym. Skoro zatem D. F. nie poddał się przedmiotowemu badaniu to decyzję o zatrzymaniu mu prawa jazdy uznać należy za w pełni zasadną, odpowiadającą zarówno wskazanym wyżej normom, jak i wymogom bezpieczeństwa w ruchu drogowym. W konsekwencji skarga nie może zostać uwzględniona. Sformułowana przez skarżącego teza, iż skoro decyzja nie określa terminu, w którym obowiązek ma zostać wykonany to tym samym można bez jakichkolwiek negatywnych konsekwencji prawnych odsuwać w czasie jego wykonanie bądź nie wykonać go w ogóle, nie może podlegać akceptacji. W konsekwencji przedstawionych wyżej wywodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie uwzględnił skargi i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.